Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2013/2202 K.2013/2593

Taraflar arasındaki iflas sıra cetveline şikayetin yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı mahkemenin görevsizliğine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde şikayetçi vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Şikayetçi, müflis şirketten olan ....856,68 TL kıdem ve ihbar tazminatı ile 38.064,00 TL ücret alacağı için iflas idaresine yaptığı başvuru üzerine, kıdem ve ihbar tazminatı alacağının tamamının sıra cetvelinde birinci sıraya kaydedildiğini, ücret alacağının ise iflasın açılmasından önceki bir yıl içerisinde tahakkuk etmediği gerekçesiyle dördüncü sıraya kaydedildiğini, oysaki bu alacağının ....814,47 TL'sinin iflas tarihinden önceki bir yıllık döneme ait olduğunu ileri sürerek, ücret alacağının ....814,47 TL'sinin sıra cetvelinde birinci sıraya kaydedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, dosya kapsamına göre, şikayetin sıra cetvelindeki alacağın esas ve miktarına da yönelik olması nedeniyle davaya bakma görev ve yetkisinin ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nde olduğu gerekçesiyle, mahkemenin görevsizliğine ve görev nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, şikayetçi vekili temyiz etmiştir.

...-Şikayet, iflas sıra cetvelinde sıraya ilişkindir.

Ülkemizin de tarafı olduğu ve Anayasa'nın 90. maddesi gereği iç hukukun bir parçası olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin ...., 1982 Anayasası'nın 36. maddesinde adil yargılanma hakkına yer verilmiştir. Karar tarihinde yürürlükte bulunan 1086 sayılı HUMK'nın 73. maddesi " Kanunun gösterdiği istisnalar haricinde hakim her iki tarafı istima veyahut iddia ve müdafaalarını beyan etmeleri için kanuni şekillere tevfikan davet etmedikçe hükmünü veremez." hükmünü içermektedir.

6100 sayılı HMK'nın .... maddesinde ise adil yargılanma hakkının en önemli unsuru olarak hukuki dinlenilme hakkı düzenlenmiş, bu hakkın, yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını, mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini, kararların somut, açık olarak gerekçelendirilmesini içerdiği belirtilmiştir.

İİK'nın18/.... Maddesinde " Aksine hüküm bulunmayan hallerde ... mahkemesi, şikayet konusu işlemi yapan ... dairesinin açıklama yapmasına ve duruşma yapılmasına gerek olup olmadığını takdir eder; duruşma yapılmasını uygun gördüğü takdirde ilgilileri en kısa zamanda duruşmaya çağırır ve gelmeseler bile gereken kararı verir." hükmüne yer verilmiştir. Kanunda açıklık bulunmayan hallerde, duruşma yapılıp yapılmayacağı hakimin takdirine bırakılmış ise de; öngörülen takdir hakkı mutlak bir seçimlik hak olmayıp, halin icabına göre değerlendirilmesi gereken bir takdir hakkıdır. Sıra cetveline karşı şikayette bulunulması halinde

bu takdir hakkının duruşma yapılarak kullanılması kanunun amacına uygun düşer. Mahkemenin takdirine göre duruşma açılmasının gerekli görüldüğü hallerde ilgililerin duruşmaya çağrılması yasal bir gerekliliktir. Mahkemece, duruşma açılıp, şikayet olunana şikayet dilekçesi tebliğ edilip, ilgili tüm ... dosyaları celbedilip, iddia ve savunma doğrultusunda toplanan tüm deliller değerlendirildikten sonra sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, duruşma açılmasına rağmen şikayet olunana şikayet dilekçesi ve duruşma günü tebliğ edilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde de isabet görülmemiştir.

...- Kabule göre; a) İİK'nın 235/.... maddesi uyarınca iflas sıra cetveline yönelik itirazlar kural olarak genel mahkemelerde (Asliye Ticaret Mahkemesinde) görülür. Şikayetçinin kendi alacağın varlığına ve miktarına itiraz etmeden sadece kendi sırasına yönelik itirazlarını, husumet iflas idaresine yöneltilerek İİK'nın 235/son maddeleri uyarınca ... mahkemesinde ileri sürmelidir. İflas sıra cetvelinde başka bir alacaklının kabul edilen miktar kadar alacağı bulunmadığına ya da sırasına yönelik itiraz, o alacağın sıradan terkin edilmesi talebini içerdiğinden, şikayet olarak ... mahkemesinde değil, İİK'nın 235/.... maddesi uyarınca sırasına itiraz edilen alacaklıya husumet yöneltilerek dava yolu ile genel mahkemede ileri sürülmelidir.

Somut olayda, şikayetçi taraf, alacağının İİK'nın 206. maddesi uyarınca iflas sıra cetvelinde birinci sıraya alınması gereken işçi alacaklarından olmasına rağmen, dördüncü sıraya kaydedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

Bu durumda, şikayetçi taraf kendi sırasına yönelik şikayet nedenlerine dayanmış ve dava dilekçesinde husumet doğru yöneltilmiş olup,... Mahkemesince, şikayetin esası incelenip oluşacak uygun sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı yazılı gerekçe ile talebin genel mahkemenin görevine giren bir sıra cetveline itiraz davası olarak yorumlanarak yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

b) Öte yandan, mahkemenin görevi, HMK'nın 114/c bendi uyarınca dava şartlarından olup, 115/.... maddesi uyarınca davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması da doğru olmamıştır.