Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2013/227 K.2013/665

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkilinin ve davalıların dava dışı ... Kenti Konut Yapı Kooperatifi'nin ortakları olduğunu, müvekkiline kooperatif ortaklığı nedeniyle verilen dükkanın olması gerekenden ... m² eksik olduğunu, durumun düzeltilmesi için kooperatife başvurduğunu, ancak bir sonuç alamadığını, kısa bir süre sonra da kooperatifin tasfiye olduğunu ileri sürerek, şimdilik ....000,00 TL tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılardan bir kısmı, davanın reddini savunmuş, bir kısmı ise davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; Kooperatifler Kanunu'nun .... maddesine göre kooperatiflerin sadece mamelekleriyle sorumlu oldukları, dolayısı ile kooperatif borcundan dolayı üyeleri aleyhine dava açılamayacağı gerekçesiyle, kooperatif üyeleri aleyhine açılan davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Kooperatif borçlarından dolayı ortağın sorumluluğu anasözleşme ve Kooperatifler Kanunu ile sınırlıdır. Nitekim, 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun .... maddesinde, "Anasözleşmede aksine hüküm olmadıkça kooperatif alacaklılarına karşı yalnız mameleki ile sorumludur" hükmüne yer verilmiştir. Bu düzenleme, kooperatiften alacaklı olan kişilerin kooperatif ortaklarının kişisel malvarlığına başvurma imkanını ortadan kaldırmıştır.

Aksine düşünce kooperatiflerin kuruluş amaç ve mahiyetine aykırı düşer. Zira, kooperatifin borcundan dolayı ortak, ancak kooperatifin iflası veya diğer sebeplerle dağılması hallerine ilişkin ana sözleşmede belirtilen kurallar dahilinde sorumlu tutulabilir. Anılan .... maddede yer alan kuralın aksine bir düzenleme, anılan Kanun'un ..., ..., ve 31. madde hükümleri uyarınca anasözleşme ile getirilebilir.

Aynı Kanun'un 33, 35, 36. maddelerinde özellikle kooperatifin iflası veya diğer sebeplerle dağılması hallerine ilişkin anılan kuralın istisnalarına

yer verilmiştir. Anasözleşmenin .... maddesinde ise bu kuralın istisnalarına yer verilmemiştir. O halde anasözleşmede kooperatifin sorumluluğu başka türlü düzenlenmedikçe dış borçlar ancak kooperatif tüzel kişiliğinin malvarlığı ile ödenecek, bunun dışında kooperatif üyelerinin kişisel malvarlıklarından herhangi bir istek yapılamayacaktır. Kuşkusuz malvarlığına üyelerin yüklendiği sermaye payı dahildir. ...

Hukuk Genel Kurulu'nun ....09.1997 tarih ve 1997/...-44 E., 1997/649 K. sayılı kararında da "kooperatifin sorumlu olduğu hususlarda ortaklara gidilebilmesi için kooperatifin tasfiye edilmiş, sicilden silinmiş olması yeterli olmadığı, anılan .... maddesinde kollektif şirketler ile ilgili 179. maddesinden farklı bir hüküm getirildiği, kooperatif aleyhine gerekli takibat yapılıp sonuç alınmaz ise ortaklara sorumluluk durumuna göre müracaat edilebileceği" vurgulanmıştır.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 98. madde yollamasıyla TTK'nın 269. maddesi hükmüne göre, anonim şirket, sermaye ortaklığı olup. ortakların sorumluluğu, koymayı taahhüt ettikleri sermaye ile sınırlıdır. Sermaye borçlarını ödeyen ortakların gerek şirkete ve gerekse şirketin alacaklılarına karşı herhangi bir sorumlulukları bulumadığından, kişisel yönden takip ve dava olunamazlar.

Somut olayda, davacı, sicilden terkin edilmiş dava dışı kooperatife başvurunun semeresiz kalacağını, başvuruya gerek olmadığını ileri sürmüş olup, kooperatif aleyhine takibat yapılıp sonuçsuz kalma olgusu gerçekleşmeden, sadece kooperatifin tasfiye olmuş olması nedeniyle ortaklar aleyhine işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Bu durum karşısında mahkemece, yukarıda açıklanan ilkeler çerçevesinde henüz ortakların kişisel malvarlığı ile sorumluluğu aşamasına gelinmediği, davacının sicilden terkin edilmiş dava dışı kooperatifin ihyasını sağladıktan sonra kooperatiften takip ya da dava yoluyla tazminat talebinde bulunması, İİK'nın 105. ya da 143. maddesi uyarınca alacağın kısmen veya tamamen tahsil imkanı kalmadığına ilişkin aciz vesikası alması, böylece alacağın kooperatiften tahsil imkanı kalmadığı hususunun sabit olması,

sonuç alamaz ise ortaklardan talepte bulunması gerektiği, bu durumda davalı ortaklar yönünden davanın erken açıldığı gerekçesiyle reddi gerekirken, aynı sonuca yazılı gerekçelerle varılması isabetsiz ise de, sonucu itibariyle isabetli görülen kararın, HUMK'nın 438/son maddesi hükmü uyarınca değişik gerekçe ile onanmasına karar verilmelidir.