Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2013/2343 K.2013/3138

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, ....03.2011 tarihinde davalı kooperatifin üyeliğinden istifa eden müvekkilinin, çıkma payı alacağı için girişilen takibe alacağın muaccel olmadığı noktasında haksız olarak itiraz edildiğini ileri sürerek, itirazın iptaline ve inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; davacının ....03.2011 tarihinde kooperatif üyeliğinden istifa ettiği, kooperatifin 2011 yılı bilançosunun görüşüldüğü 05.02.2012 tarihli genel kurulda .... madde ile istifa eden üyelerin ödemelerinin üç yılı aşmamak üzere ertelenmesi kararı alındığı, davalının borçlarını yönetebilecek durumda olduğu, davacıya yapılacak ödemenin, kooperatifin mali durumunu tehlikeye düşüreceğini kabul etmenin mümkün olmadığı, davalı vekilinin düzenli olarak aidat ödeyen üye sayısının 215 olduğu yönündeki savunmasının yersiz olduğu,

davacının 56.032,00 TL ödeme yaptığı, istifa eden üyenin alacaklarının hesabında ayrıldığı yıl genel giderlerinden üyenin payına düşen miktarın alacağından mahsubu gerektiği, davacının toplam alacağının 55.930,... TL olduğu, alacağın genel kurul kararlarına dayalı olup, hesaplanabilir ve bilinebilir nitelikte olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, davalı borçlu kooperatifin 55.930,...

TL lik alacak için yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin bu miktar üzerinden kaldığı yerden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, %40 ... inkar tazminatının, davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

...) Davalı tarafın temyiz itirazları yönünden;

Dava, çıkma payı alacağının tahsili amacıyla başlatılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir.

Kooperatif üyeliğinden ayrılan ortak, ödemiş olduğu aidatın tamamını değil, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun .../.... ve anasözleşmenin .../.... maddeleri gereğince, ayrıldığı yıl sonu bilançosuna göre hesaplanacak olan masraf hissesi düşüldükten sonra bakiyesinin iadesini talep hakkını haiz olup, ayrıldığı yıl sonu bilançosunun ertesi yıl genel kurulca kabulü suretiyle kesinleşmesinden itibaren bir ay geçtikten sonra bu hak talep

edilebilir. Aynı Kanun'un .../.... maddesi uyarınca kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşüreceği gerekçesiyle ödemelerin üç yılı aşmamak üzere geciktirilmesine ilişkin bir kararın, anılan aynı genel kurulda alınması ve mahkemece, ödemenin kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürecek nitelikte olduğunun bilirkişi raporu ile yargılama sırasında saptanması halinde, erteleme kararındaki süre geçmeden önce başlatılan ... takibine dayalı olarak açılan itirazın iptali davası, alacağın muaccel olmasından önce (erken) takip başlatıldığı gerekçesiyle reddedilmelidir.

Mahkemece, hükme esas alınan bilirkişi raporunda çıkan ya da çıkarılan üyelerin geri ödemelerinin üç yıl süre ile ertelenmesine karar verildiği, ödemelerin kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşüreceği görüşü bildirilmiştir.

Ancak bilirkişi raporunda, genel kurul tarihine kadar çıkan ya da çıkarılan üyelere ne kadar ödeme yapılacağının belirtilmediğini, arsa sahiplerine arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca kooperatifin vermesi gereken dairelerin verilebilmesi için kooperatifin inşaat faaliyetlerine devam ettiğini, dolayısıyla davacıya yapılacak ödemenin bu taahhüdü olumsuz olarak etkileyeceğini, bu nedenle de kooperatifin mevcudiyetinin tehlikeye düşeceğini rapora itirazında bildiren davalı vekilinin bu itirazı üzerinde durulmamış ve ek rapor alınmamış olup, erteleme kararının yerinde olup olmadığı denetlenememektedir.

Mahkemece, rapora itiraz üzerine kooperatif ve muhasebe konusunda uzman bir bilirkişi kurulundan, davacının istifa ettiği yıl olan 2011 yılı bilançosunun görüşüldüğü 05.02.2012 tarihli genel kurula kadar çıkan veya çıkarılan diğer ortakların tümüne toplam ne kadar ödeme yapılacağı, kooperatifin arsa sahibine olan taahüdü nedeniyle inşaat faaliyetlerine devam etmek zorunda olduğuna dair savunmanın doğru olup olmadığı, zorunda ise bu taahhüdünün, kooperatifin pasif hanesine yazılması gereken karşılığının ne kadar olduğu üzerinde yeterince durularak,

sonuç olarak davacıya yapılacak ödemenin kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürüp düşürmeyeceği, diğer anlatımla erteleme kararının yerinde olup olmadığı, dolayısıyla takibin erken başlatılıp başlatılmadığı, hususunda denetime elverişli, açıklamalı, anlaşılabilir bir ek rapor alınarak, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak hüküm tesisi doğru olmamıştır.

...) Bozma nedenine göre, davalı vekilinin diğer, davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.