Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2013/2616 K.2013/3212

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkilinin, davalı kooperatifte bulunan mesken niteliğindeki bağımsız bölümü davalı kooperatiften değil, dava dışı üçüncü kişiden satın aldığını ancak üyeliği devralmadığı halde, davalının davacıya aidat borçları tahakkuk ettirip ... takibinde bulunduğunu ileri sürerek, müvekkilinin davalı kooperatifin üyesi olmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, hem davacının, hem de dava dışı kooperatif üyesi...'ün kooperatife başvurarak hisse devri yapılmasına ilişkin dilekçe vermeleri üzerine ....01.2008 tarihli yönetim kurulu kararı ile davacının kooperatif üyeliğine kabul edildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; davacının ....01.2008 tarihli kooperatif yönetimine hitaben yazılmış dilekçesi ile ...na Apartmanı'ndaki .... kat ... nolu hisseyi aldığını belirterek gereğinin yapılmasını istediği, aynı tarihli bir başka dilekçe ile dava dışı ...'ün de ...una Apartmanındaki .... kat ... nolu hissesini davacıya devrettiğini bildirdirdiği, ....01.2008 tarihli yönetim kurulu kararı ile de davacının kooperatif üyeliğinin kabulüne karar verildiği, ....01.2008 tarihli dilekçedeki imzanın davacıya ait olmadığı ileri sürülmüş ise de, grafoloji uzmanı tarafından düzenlenen raporda dilekçe altındaki imzanın davacının eli mahsulü olduğunun belirlendiği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

...-Dava, kooperatif üyesi olunmadığının tespiti istemine ilişkindir. Davalı tarafça davacının, kooperatif üyesi dava dışı...'ün üyelik payını devraldığı savunulduğuna göre, işbu davada verilecek karar, kooperatif hissesini devrettiği ileri sürülen dava dışı ...'ün hukukunu etkileyecektir. Anılan kişinin yokluğunda görülen davada verilen kararın ona karşı infaz edilmesi olanağı bulunmamaktadır. Davada taraf olmayanın durumu tartışılarak onun leh veya aleyhine bir karar verilemez. Bu durumda, davacıya öncelikle ...k'e karşı dava açması için süre verilmesi, açtığında bu dosya ile birleştirilmesi ve ...'ün varsa savunması ve delillerinin birlikte değerlendirilmesi gerekirken, davanın bu kişinin yokluğunda görülüp sonuçlandırılması doğru olmamıştır.

...-Kabule göre; mahkemece yapılan yargılama ve inceleme yeterli değildir. Daire satımında üyelik, kendiliğinden alıcıya satım ile birlikte geçmez. Satıcının üye olması ve üyeliğinin alıcı tarafından ayrıca devir alınması gerekmektedir. Üyelik ayrıca devredilmedikçe satıcının üyeliği kooperatif nezdinde devam eder.

Satıcının üye olması, alıcının bu üyeliği ayrıca devir alması, devir alanın kooperatif üyelik koşullarını taşıması halinde kooperatifin bu kişiyi 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun .../.... ve anasözleşmenin .../.... maddesi uyarınca ortaklığa kabul etmesi zorunludur.

Davacı tarafından dava dışı ...'e ait ... numaralı daire ile ilgili üyelik payının devralındığına ilişkin ....01.2008 tarihli devir dilekçesi içeriğinin inkar edildiği de gözetilerek davacının konuyla ilgili şikayetine ilişkin Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2012/14551 soruşturma sayılı evrakı, dava açılmış ise dava dosyası getirtilerek bu dosyadaki deliller değerlendirilmeli, gerekirse dava sonucu beklenmelidir.

Öte yandan, kooperatif ortaklığı, kooperatif yetkili organlarının açık bir kabulü ile gerçekleşebileceği gibi bu hususta açıkça alınmış bir karar olmasa da, kooperatifin kişi ile bu sıfatla yazışmalar yapması, onu genel kurullara çağırması, belirli miktarda ödeme kabul etmesi veya konut tahsisi ve teslim etmesi ve tadilata izin vermesi şeklinde zımnen de gerçekleşebilir.

Bu durumda mahkemece, davalı kooperatifin bilançosu, gelir-gider cetvelleri, yönetim ve denetim raporları, genel kurul tutanakları, ortaklık cetvelleri, kur'a ve tahsis belgeleri ilgili kooperatiften, mümkün olmazsa Ticaret Sicil Memurluğu'ndan, mümkün olmazsa kooperatif anasözleşmesinin 41. maddesi uyarınca Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nden celbedilip, davalı kooperatifin anasözleşmenin 76. maddesi uyarınca tutulması zorunlu olan defterler ve kayıtları ile varsa banka kayıtları üzerinde de kooperatifler konusunda uzman bilirkişi aracılığı ile inceleme yaptırılarak, davacının genel kurullara çağrılıp çağrılmadığı,

varsa ödemelerinin benimsenip benimsenmediği araştırılarak, yukarıdaki açıklamalara uygun olarak davalı kooperatifin üyelik devir yolu ile ya da zımnen üyesi olup olmadığı hususunda rapor alınarak oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır.