Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2013/2677 K.2013/4327

Taraflar arasındaki iflasın ertelenmesi davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde müdahil ... Ulus. Nak. ve ... Ltd. Şti. vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, ... ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09.....2010 tarih ve 2010/237-868 esas-karar sayılı ilamı ile müvekkili şirketin 09.....2010 tarihinden itibaren bir yıl süre ile iflasının ertelenmesine karar verildiğini, daha önce sunulan iyileştirme projesi kapsamında faaliyetine devam ettiğini, sermaye artışı ve iyileşme sağlandığını, borca batıklığın ise halen devam ettiğini ileri sürerek, iflas erteleme süresinin 09.....2011 tarihinden itibaren bir yıl süre ile uzatılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Müdahil vekilleri, davanın reddi ile davacı şirketin iflasına karar verilmesini istemişlerdir.

Mahkemece, tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; davacı şirketin borca batıklık halinin devam ettiği, fakat sermaye artışının sağlandığı, ilk erteleme kararından sonra olumlu gelişme gösterdiği, iyileştirme projesindeki hedeflerin gerçekleştirilebileceği, talebin ciddi, inandırıcı ve iyiniyetli olduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne, iflas erteleme süresinin 03.07.2012 tarihinden itibaren bir yıl süre ile uzatılmasına karar verilmiştir.

Kararı, müdahil ... Ulus. Nak. ve ... Ltd. Şti. vekili temyiz etmiştir.

...-Dava, iflasın ertelenmesinin bir yıl süre ile birinci kez uzatılması istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş ve karar müdahil vekili tarafından temyiz edilmiştir. İİK’nun 179/b maddesinin .... fıkrasına göre, erteleme süresi azami bir yıldır. Buna bağlı olarak tanınan uzatma sürelerinin de bir yılı geçmemesi gerekir ve bu süre, önceki erteleme süresinin sonundan itibaren işlemek üzere hüküm altına alınmalıdır. Mahkemenin 09.....2010 tarih, 2010/237 Esas ve 2010/868 Karar sayılı ilamı ile 09.....2010 tarihinden itibaren iflasın bir yıl süre ile ertelenmesine karar verilmiş olması karşısında, uzatma süresinin, ilk erteleme süresinin dolduğu 09.....2011 tarihinden başlatılması gerekirken 03.07.2012 tarihinden başlatılması doğru görülmemiştir.

...-İflasın ertelenmesi İİK'nun 179. addesinde düzenlenmiş olup, borca batık durumda olan bir sermaye şirketinin mali durumunun ıslahının mümkün olması halinde o şirketin iflasının önlenmesini sağlayan bir kurumdur. Şirket ortaklar kurulu tarafından alınan karar

sonrasında yapılan talep üzerine mahkemece, bu şirketin öncelikle borca batık durumda olup olmadığı rayiç değerlere göre tespit edilmeli, borca batık durumda ise bu kez ıslahının mümkün olup olmadığı üzerinde durulmalıdır. Bunun için borçlu şirket tarafından mahkemeye ibraz edilen bilanço ile mali durumun iyileştirilebilmesi amacıyla şirket tarafından bildirilen proje üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak, rayiç değerler ve yapılan araştırma ve inceleme sonucu elde edilen gerçekçi verilere göre bilirkişilerce yeniden oluşturulacak şirket bilançosu (borca batıklık bilançosu) da dikkate alınıp bir sonuca gidilmelidir.

Yapılacak araştırma ve inceleme sonucunda, iflasın ertelenmesine karar verilebilmesi için talepte bulunan şirketin sunduğu iyileştirme projesinin ciddi ve inandırıcı olması gerekir. Mali durumun iyileştirilmesi imkanının mevcut olup olmadığı somut vakıalara dayanılarak tespit edilmelidir.

Mahkemece, ....05.2012 tarihli bilirkişi kurulu raporuna atıf yapılarak ve gerekçesi açıklanmadan, soyut ve genel kabullere dayalı olarak hüküm tesis edilmiş ise de, dayanılan bilirkişi raporu hüküm kurmaya elverişli değildir. Zira, değinildiği gibi iflas erteleme kararı verilebilmesi için şirketin gerçek anlamda borca batık olması, sunulan iyileştirme projesi ile borca batıklıktan kurtulmasının imkan dahilinde bulunması gerekir.

Bu şartlar iflas erteleme süresinin uzatılmasında da aranmalıdır. İflasın ertelenmesinin uzatılması aşamasında şirketin borca batıklık durumunun devam edip etmediği, tıpkı erteleme aşamasında olduğu gibi incelenmeli; projenin erteleme süreci içinde gösterdiği gerçekleşme oranı ve bundan sonraki süreçte de ciddi ve inandırıcı olma vasfını koruyup korumadığı bilirkişi incelemesi ile netleştirilmelidir.

Davacı şirket ilk olarak ....02.2010 tarihinde açılan dava ile iflasın ertelenmesini talep etmiş, ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ....04.2010 tarih ve 2010/825 Esas, 2010/254 Karar sayılı ilamı ile bu talep, borca batık olmadığı gerekçesi ile reddolunmuştur. Bu karar temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir.

Eldeki dava ise açıklanan davanın yargılaması sırasında 09.04.2010 tarihinde açılmış ve ....04.2010 tarihli bilirkişi raporunda şirketin 225.305,06 TL borca batık olduğu tespit edilmiştir. Bu durum, davacı şirketin ... hacmi ve geçmiş yıllar cirosu da gözetildiğinde borca batık olup olmadığı hususunda şüphe uyandırmaktadır.

Hal böyle olunca, tüm bu tereddütleri giderecek şekilde gerektiğinde yeni seçilecek bir bilirkişi heyetinden rapor alınarak şirketin gerçekten borca batık olup olmadığı saptanmalıdır.

Şirketin borca batık olduğu anlaşıldığı takdirde, ilk erteleme kararından sonra gerçekleşen durum da dikkate alınmak suretiyle, iyileştirme projesi kapsamında şirketin borca batıklıktan çıkıp çıkamayacağı değerlendirmelidir. Bu değerlendirme yapılırken, somut verilerden yararlanılmalı ve kurtulma ümidi yine bu somut verilere dayalı olarak gerçekçi bir şekilde izah edilmelidir. Davacı şirket faaliyetine devam etmektedir. Ancak gerçekleşen kâr azdır ve bu kârlılıkla şirketin borca batıklıktan nasıl çıkacağı somut ekonomik kural ve verilerle ortaya konulmalıdır. Nitekim gerek hükme esas alınan bilirkişi raporunda

durulmadan karar verilmiştir. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda sonuç olarak olumlu görüş bildirilmiş olsa da bilirkişi raporunun tümü hakim tarafından dikkatle değerlendirilmelidir. Nitekim raporda öz kaynaklardaki düzelme sermaye artışına bağlanmış, diğer yandan kârlılığın düşük kaldığı, süreç içerisinde elde edilecek kârlarla özkaynakların düzelebileceği vurgulanmıştır.

Yine dosyaya sunulan sözleşmeler de iyileşme unsuru olarak gösterilmişse de, bu sözleşmelerin uygulamaya geçirilip geçirilmediği tartışılmadığı gibi, elde edilen kârın çok az ve masraf kalemlerindeki iyileştirmenin yetersiz olduğu, elde edilen kârlılığın iyileştirme projesinin gerçekleştirilmesi için yeterli olmadığı, sipariş avanslarındaki meblağların gider karakterli olduğuna ilişkin kayyım raporundaki belirlemeler hiç dikkate alınmamıştır.

Bu durumda, yeniden bilirkişi raporu alınarak, yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda davacı şirketin öncelikle borca batıklığının tereddüte yer vermeyecek şekilde belirlenmesi, ardından şirketin mali durumunun iyileştirme projesi de dikkate alınarak ne şekilde ve ne kadarlık bir süreçte düzeltilebileceği saptandıktan sonra varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.