Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2013/3092 K.2013/3615

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı manevi tazminata ilişkin talebin reddine, alacak talebine ilişkin davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı kooperatif temsilcileri tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, davalı kooperatife üye olduğunu ve besihaneli ev projesinde ortak olarak yer aldığını, kooperatife toplamda ....500,00 TL ödeme yaptığını, sonradan üyeliğinin uygun olmadığı belirtilerek üyeliğini kabul etmediklerini, yönetim kurulunun üyeliği başkasına sattıklarında ödeme yapacaklarını belirttiklerini ve üyelik başkasına satıldığı halde parasını ödemediklerini, manevi yönden zarara uğradığını, projelerinin altüst olduğunu, toplum içerisinde başkanlık ve yönetim kurulu üyeleri tarafından alay konusu haline getirildiğini ileri sürerek,....000,00 TL manevi tazminat ile ....500,00 TL alacağının tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı temsilcileri, davacı tarafından kooperatife toplam ....500,00 TL ödeme yapıldığını, davacıya tapusunu alması için defalarca çağrı yapıldığını, Belediye Başkanlığı'nca da çağrı yapıldığını, davacının icabet etmediğini, davacı tarafından yapılan ödemeleri iade etmediklerini, davacının hali hazırda kooperatife başvurarak tapusunu alabileceğini bildirmişlerdir.

Mahkemece, iddia, savunma, dosya kapsamına göre; davalı kooperatif temsilcilerinin temsil belgesinde davayı kabule yönelik yetkileri bulunmadığından beyanlarının davayı kabul olarak değerlendirilemediği, ancak ceza dosyasındaki kooperatif temsilcilerinin beyanları, davacıya taşınmazın devrinin yapılmadığının anlaşılması, mahkemenin ceza dava dosyasının belirlediği vakıalarla bağlı olduğu gerekçesiyle, ....500,00 TL alacak talebinin kabulü ile yasal faizi ile tahsiline, manevi tazminat talebinin ise reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalı kooperatif temsilcileri temyiz etmiştir.

Dava, kooperatife ödenen paranın istirdatı istemine ilişkindir. Kooperatif üyeliğinden istifa eden ya da ihraç edilen ortak, ödemiş olduğu aidatın tamamını değil, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu`nun .../.... maddesi ve anasözleşmenin .../.... maddesi gereğince, istifanın davalıya ulaştığı ya da ihracın kesinleştiği yılın bilançosuna göre hesaplanacak olan masraf hissesi düşüldükten sonra bakiyesinin iadesini talep hakkını haizdir. İstifanın davalıya ulaştığı ya da ihracın kesinleştiği yıla ait bilançonun ertesi yıl genel kurulca kabulü suretiyle kesinleşmesinden itibaren bir ay geçtikten sonra bu hak talep edilebilir ve bu tarihten önce erken açılan çıkma payı alacak davası, alacağın henüz muaccel olmadığı gerekçesiyle reddedilmelidir.

Bu hukuki düzenlemeden de anlaşılacağı üzere, istifa eden ya da ihraç edilen ortağın, çıkma payı alacağının muaccel olması, ilk önce istifanın davalıya ulaşmasına ya da ihracın kesinleşmiş olmasına bağlıdır. İstifası ulaşmayan ya da ihracı kesinleşmeyen, dolayısıyla 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun .../son maddesi uyarınca aidat ödeme yükümlülüğü devam eden ortak çıkma payını dava edemez.

Mahkemece, davacının davalı kooperatifin üyesi olup olmadığı yönünde herhangi bir inceleme yapılmaksızın kooperatif temsilcilerinin beyanlarına dayalı olarak alacak talebinin kabulüne karar verilmiştir.

Dosya kapsamı, ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2011/136 Esas, 2012/... Karar sayılı kararı, tanık anlatımlarından 08.07.2010 tarih ve ... numaralı yönetim kurulu kararı ile davacının kooperatif üyesi olarak kabulüne karar verildiği ancak üyelik şartlarını taşımadığı gerekçesiyle bu karardaki isminin daksillenip kooperatif başkanı tarafından paraflanarak başka üyelerin isminin yazıldığı uyuşmazlık dışıdır.

Davacı da davalı kooperatife üye olduğunu açıkladığı gibi davalı kooperatif tarafından dava tarihinden sonra Belediye Başkanlığı'na yazılan 08.06.2011 tarihli dilekçede tapu devri yapılacak kişiler arasında davacın adı yazılmış olup Belediye encümenin ....06.2011 tarihli kararında da satış bedeli ödenmiş olduğundan taşınmazın tapusunun davalı adına devrinde bir sakınca bulunmadığı belirtilmiştir. Ayrıca davalı kooperatif temsilcileri duruşmada alınan beyanlarında davacıya tapusunu alması için defalarca çağrı yapıldığını ve davacının icabet etmediğini beyan etmişlerdir.

Buna göre mahkemece, davacının davalı kooperatifin üyesi olduğu, kooperatif üyesinin istifa etmediği veya ihraç edilmediği sürece kooperatife ödediği paraların iadesini isteyemeyeceği gözönünde bulundurularak davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.