Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2013/3259 K.2013/5585

Taraflar arasındaki sıra cetveline şikayetin yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı şikayetin kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde şikayet olunan vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Şikayetçi vekili, müvekkili ve şikayet olunan tarafından, takip borçlusu ... Müh. Mim.

A.Ş. aleyhinde açılan tasarrufun iptali davaları sonucunda, takip borçlusuna ait taşınmazların satışı sonrası düzenlenen sıra cetvelinin hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin açtığı tasarrufun iptali davasında ihtiyati haciz tarihinin ........2009, davanın kabul tarihinin 04.05.2012 ve kesinleşme tarihinin ....05.2012 olduğunu, şikayet olunan tarafından açılan davada ise ihtiyati haciz tarihinin 01.03.2010, davanın kabul tarihinin ........2011 olduğunu ve kararın henüz kesinleşmediğini, ...

Müdürlüğü'nce İİK'nın 100. maddesindeki aciz vesikası şartı gerçekleşmediği gerekçesiyle müvekkilinin ilk hacze iştirak edemeyeceği sonucuna varıldığını, oysaki şikayet olunanın takip tarihinin ....08.2009, müvekkilinin takip tarihinin ise 06.05.2009 tarihi olduğunu, bu bakımdan müvekkilinin açtığı tasarrufun iptali davası ve takip tarihlerinin şikayet olunanınkilerden önce olduğunu, buna rağmen, düzenlenen sıra cetvelinde müvekkiline pay ayrılmadığını ileri sürerek, şikayet olunana sıra cetvelinde pay ayrılmaması ve ihale bedelinin tamamının müvekkilinin alacaklı olduğu ... dosyasına ödenmesi,

bunun mümkün görülmemesi halinde, ihale bedelinin müvekkili ile şikayet olunan arasından garameten pay edilmesi amacıyla sıra cetvelinin iptaline karar verilmesini istemiştir.

Şikayet olunan vekili, müvekkili tarafından açılan tasarrufun iptali davasının ........2011 tarihinde kabulüne karar verildiğini ve aynı zamanda bu tarihte ihtiyati haczinin kesin hacze dönüştüğünü, ayrıca kararın kesinleşmiş olmasının gerekmediğini, şikayetçi tarafından açılan davanın ise 04.05.2012 tarihinde kabulüne karar verildiğini, bu bakımdan müvekkilinin kesin haciz tarihinin daha önce olduğunu, öte yandan kesin aciz vesikasına sahip olmayan şikayetçinin hacze iştirak edemeyeceğini savunarak, şikayetin reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre.

İİK'nın 268. maddesi uyarınca ihtiyati haczin icrai hacze iştirakinin İİK'nın 100. maddesinde sayılan koşullar çerçevesinde mümkün olduğu, somut olayda, tasarrufun iptali davalarının hüküm tarihlerinde ihtiyati hacizlerin kesin hacze dönüştüğü, bu bakımdan şikayetçinin kesin haciz tarihinin 04.05.2012, şikayet olunanın kesin haciz tarihinin ise ........2011 tarihi olduğu, şikayetçinin takip tarihinin ise şikayet olunanın takip tarihinden önce olduğu, şikayetçinin takip dosyasında borçlunun haczi kabil malı bulunmadığı yönünde düzenlenen tutanağın İİK'nın 105/.... maddesi uyarınca kat'i aciz vesikası niteliğinde olduğu,

bu hususun, şikayetçi tarafından ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2009/729 sayılı dosyası üzerinde açılan tasarrufun iptali davasının gerekçeli kararında da belirtildiği, bu

bakımdan ........2009 tarihli ihtiyati haciz sahibi şikayetçinin, İİK'nın 100. maddesine göre, şikayet olunan ........2011 tarihli kesin haczine iştirak koşullarını taşıdığı, satış bedelinin taraflar arasında garameten paylaştırılması gerektiği gerekçesiyle, şikayetin kabulü ile sıra cetvelinin iptaline karar verilmiştir. Kararı, şikayet olunan vekili temyiz etmiştir. Şikayet, sıra cetvelinde sıraya ilişkindir.

Tasarrufun iptali davaları için geçici hukuki himaye olarak Kanun Koyucu İİK'nın 281/.... maddesi ile ihtiyati tedbir değil, iptale tabi tasarrufun konusunu oluşturan mal üzerine ihtiyati haciz konulmasını öngörmüştür. Tasarrufun iptali davalarında İİK'nun 281/.... maddesi uyarınca uygulanan ihtiyati haciz, tasarrufun iptali davasının kabulü ile kesin hacze dönüşür.

Tasarrufun iptali davalarında verilen ihtiyati hacizlerden birinin, ilk kesinleşen ihtiyati hacze iştiraki İİK'nın 268. ve 100. maddelerine göre belirlenir. İhtiyati hacizler ise tasarrufun iptali davasının karara bağlandığı tarihte kesinleşir ve bu tarihe göre, sıra cetvelinde yer alırlar, ayrıca İİK'nın 268. maddesi şartlarında, önceki hacizlere iştirak edebilirler.

Somut olayda, şikayetçi tarafından açılan tasarrufun iptali davası 04.05.2012 tarihinde, şikayet olunan tarafından açılan dava ise ........2011 tarihinde kabul edildiğinden, mahkemece isabetli olarak tespit edildiği gibi ilk önce kesinleşen ihtiyati haciz şikayet olunana ait olan ihtiyati haciz olup, iştirak edilecek ilk haciz, bu hacizdir.

Uyuşmazlık, şikayetçinin ........2009 tarihli ihtiyati haczinin, şikayet olunanın ........2011 tarihinde kesinleşen ihtiyati haczine iştirak edip edemeyeceği noktasında toplanmaktadır. Mahkemece, şikayetçi tarafından açılan tasarrufun iptali davasında verilen kararın gerekçesine atıf yapılarak, şikayetçinin takip yaptığı ... .... ...

Müdürlüğü'nün 2009/17677 Esas sayılı dosyasında borçlunun haczi kabil mallarının bulunmadığı yönünde tutulan tutanağın İİK'nın 105/.... maddesinde belirtilen kesin aciz vesikası niteliğinde bulunduğu ve şikayetçinin takip tarihinin, şikayet olunanın takip tarihinden önce olduğu gerekçesiyle, hacze iştirak koşullarının oluştuğu sonucuna varılarak sıra cetvelinin iptaline karar verilmiştir.

İcraca takdir edilen kıymete göre haczedilen malların alacağı karşılamadığı anlaşılırsa buna ilişkin haciz tutanağı da geçici aciz belgesi sayılır. (İİK. m. 105/...). Eş söyleyişle, haciz sırasında borçlunun bir kısım malları bulunmasına karşın, bunların takdir edilen kıymetine göre takibe konu alacağı karşılamaya yetmediği anlaşılırsa, buna ilişkin haciz tutanağı geçici aciz belgesi sayılır. (İİK.m. 105/...). Borçlunun haczi kabil malı bulunmadığının haciz tutunağında açıkça yazılı olması gerekir. Aksi halde tutanak aciz belgesi niteliği taşımaz.

Kesin aciz belgesinde de olduğu gibi borçluya ayrıca aciz belgesi verilmez. Buna ilişkin haciz tutanağı geçici aciz belgesi hükmündedir. Alacaklıya İİK'nın 277. maddede yazılı hakları verir. Yani iptal davası açma hakkı verir. Geçici aciz belgesi kesin aciz belgesinden farklı olarak İİK'nın 68. madde anlamında borç ikrarını havi bir senet niteliğinde değildir.

Kesin aciz belgesine gelince; ... takibi sonucunda paraların paylaştırılmasından sonra alacaklıya verilen belgeye kesin aciz belgesi denir. Bu belge İİK'nın 143. maddede açıklanmıştır. Bu belge İİK madde 68 anlamında borç ikrarını havi bir senet mahiyetinde olup alacaklıya iptal davası açma hakkını verir.

Ayrıca haciz sırasında borçlunun haczedilebilir hiçbir malı bulunmazsa bunu belgeleyen haciz tutanağı da 143. madde anlamında kesin aciz belgesi niteliğindedir. Bu tutanak doğrudan doğruya kesin aciz belgesi yerine geçtiğinden alacaklıya ayrıca bir aciz belgesi verilmez. ... memurunun borçlunun haczi kabil malının bulunup bulunmadığını araştırması ve haciz tutunağında açıkça göstermesi gerekir. Şayet borçlunun haczedebilir malının bulunduğu anlaşılmışsa kesin aciz belgesi verilemez.

Somut olayda, şikayetçi tarafından açılan tasarrufun iptali davası İİK'nın 105/.... maddesinde belirtilen geçici aciz belgesi ile açılmış olup, mahkemece, bu aciz vesikasının kati aciz vesikası olduğu yönündeki tespitinde isabet bulunmamaktadır. Geçici aciz belgesi sahibi alacaklı bu belgeye dayanarak tasarrufun iptali davası açabilirse de, bu belge İİK'nın 100. maddesi uyarınca hacze iştirak olanağı veren belgelerden değildir. Bu durumda, İİK'nın 100/.... maddesinde sayılan koşulları taşımadığı anlaşılan şikayetçinin, ilk hacze iştiraki mümkün değildir. Mahkemece, bu yön gözetilerek şikayetin reddine karar verilmesi gerekirken, kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.