Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2013/3715 K.2013/4910

Taraflar arasında görülen sıra cetveline şikayet sonucunda verilen hükmün onanmasına ilişkin Dairemizin 05.07.2012 gün ve 2012/2962 Esas, 2012/4682 Karar sayılı ilamının karar düzeltme yoluyla incelenmesi şikayetçiler vekilince istenilmekle, dosya incelendi, gereği görüşüldü:

- KARAR -

Şikâyetçiler vekili, ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin.... Tarım San. Tic. Ltd. Şti. iflas idaresince düzenlenen ....06.2010 tarihli ek sıra cetvelinde müvekkillerinin alacaklarının .... sıraya kaydedildiğini, ...' nün alacağının gümrük vergi ve resimleri ile gecikme faizlerine, ...'nün alacağının da gümrük vergisi ve gecikme zammına ilişkin olduğundan rüçhanlı alacak olarak yazılması gerektiğini ileri sürerek, ....06.2010 tarihli ek sıra cetvelindeki yerlerinin düzeltilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Şikâyet olunan iflas idaresi vekili, iflas masasında gümrüğe tâbi hiçbir mal bulunmadığını, Gümrük Müdürlüğü'nün masanın bütün malvarlığı üzerinde malın aynından kaynaklanan vergi borcu olduğunun hukuken kabul edilemeyeceğini savunarak, şikâyetin reddini istemiştir.

... Mahkemesi'nce, davacı tarafın, müflisin satılan mallarının, gümrüğe tâbi ve gümrük deposunda bulunan bir mal olduğu ve alacaklarının bu eşyaların aynından olan vergiler olduğu iddia ve ispat edilmediği gerekçesiyle şikâyetin reddine dair verilen karar, şikâyetçiler vekilinin temyiz itirazı üzerine Dairemizce şikâyetin süresinde olmadığı şeklindeki değişik gerekçe ile onanmıştır.

Bu kez şikâyetçiler vekili, Kararın düzeltilmesini talep etmiştir.

Geri çevirme üzerine dosyaya sunulan belgelere göre şikayetçiler vekilinin alacağı masaya yazdırırken ... ve İflas Kanunu’nun 233 üncü maddesine uygun biçimde masraf avansı yatırdığı fakat kendisine tebligat çıkartılmadığı anlaşıldığından, şikayetin süresinde olduğu anlaşılmakla şikayetçiler vekilinin karar düzeltme itirazının kabulü ile Dairemizin 05.07.2012 gün ve 2012/2962–4682 E.K. sayılı düzelterek onama kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.

Yerel mahkeme kararının temyizen incelenmesine gelince,

Gümrük vergileri eşyanın aynından doğan vergiler olup, malın iflas masasında bulunduğunun tesbiti halinde, vergi alacağının ait olduğu malın bedelinden öncelikle ödenmesi gerekir.

Somut olayda şikâyetçiler vekili 230.032,00 TL vergi alacağının dâhilde işleme rejimi çerçevesinde ülkeye sokulduğu fakat yurt dışına çıkışının yapılmadığını, bu itibarla gümrük vergisi alacağının üçüncü sıraya değil, rüçhanlı olarak yazılması gerektiğini ileri sürmüşken, ... Mahkemesi'nce satılan malların gümrüğe tâbi ve gümrük deposunda bulunan mal olduğu ve vergilerin bu eşyanın aynından doğduğunun ispatlanamadığı gerekçesiyle şikâyet reddedilmiştir.

İlk olarak iflas tasfiyesinde düzenlenen sıra cetvelleri, kural olarak, mal satışı yapılmadan önce düzenlenir; mahkemenin satılan maldan söz etmesi, bu tasfiye yoluna uygun değildir.

İkinci olarak malların gümrük deposunda bulunan mal olduğunun ispatlanması da istenemez, zira dâhilde işleme rejiminde malın ithalatçıya teslimi ile ilgili sorun bulunmamaktadır. Yine bu sistemde malların gümrüğe tâbi olmadığı da kabul edilemez, sadece dâhilde işleme rejimi kapsamında yurt dışı edilme halinde vergi tahsilâtı yapılmamaktadır.

Son olarak hâkimin Türk kanunlarını re’sen uygulayacağına ilişkin ilkeden (HUMK. m. 76) hareketle, şikayetçinin alacağının bu eşyanın aynından doğan vergi alacağı olduğunu ispatlamasına ayrıca gerek yoktur.

Bu durumda mahkemece içlerinde mali müşavir ve gümrük müşaviri de bulunan bir bilirkişi heyeti oluşturulmak suretiyle iddia kapsamında fiilen ve kayden inceleme yaptırılarak, söz konusu malların masada bulunup bulunmadığının tesbiti sağlanmalı ve varılacak uygun sonuç çerçevesinde bir karar verilmelidir.

Hatalı yorum, değerlendirme ve ispat yükünün hatalı belirlenmesi ile eksik incelemeye dayalı olarak kurulan hüküm bu nedenle bozulmalıdır.