Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2013/486 K.2013/2388

Taraflar arasındaki sözleşmenin feshi davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacılar vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacılar vekili, müvekkillerinin de üyesi olduğu davalı kooperatifin yönetim kurulu ile diğer davalı yüklenici şirket arasında yapılan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin kooperatifin zararına olduğunu, yönetim kurulu üyelerinin bu sözleşme ile kendilerine şahsi menfaatler temin ettiklerini, yönetim kurulu üyelerinden biri ile davalı yüklenici şirketin bir ortağının akraba olduğunu, bu durumun 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 59/.... maddesine aykırılık teşkil ettiğini ileri sürerek, davalılar arasında yapılan 05.07.2010 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geçersizliğinin tespiti ile iptalini ve müdahalenin men'ini talep ve dava etmiştir.

Davalı kooperatif temsilcileri, dava konusu sözleşmenin Kooperatifler Kanunu'nun 59. maddesine aykırı olduğunun tespit edilmesi üzerine, diğer davalı yüklenici şirkete gönderilen 05.04.2011 Ve ....04.2011 tarihli noter ihtarları ile sözleşmenin feshedildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı şirket vekili, davacıların dava açma ehliyeti bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; dava konusu arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin, yönetim kurulu üyelerinden birinin kardeşinin ortağı olduğu şirket ile imzalanması nedeniyle 1163 sayılı Kanun'un 59/.... maddesine aykırı olduğu, dava sırasında toplanan davalı kooperatif genel kurulunca feshin kabul edildiği; davalı şirkete ihtarname gönderilerek sözleşmenin geçersiz olduğunun bildirildiği, bu durumda davanın konusuz kaldığı,

ancak ... ortaklı kooperatifte, davacıların sayıları itibariyle kooperatifi genel kurula çağırma ve bu durumu kooperatif genel kurulunda gündeme getirme imkanları varken, bu yolu denemeyip dava açmış olmaları nedeniyle lehlerine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığı gerekçesiyle, davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 59/.... ve davalı kooperatif anasözleşmesinin 48/.... madde hükümlerinde " yönetim kurulu üyeleri ve kooperatif personeli ortaklık işlemleri dışında kendisi veya başkası namına, bizzat veya dolaylı olarak kooperatifle kooperatif konusuna giren bir ticari muamele yapamaz."hükmüne yer verilmiştir.

Somut olayda, davacı tarafça, yüklenici şirketin bir ortağının, kooperatif yönetim kurulu üyelerinden biri ile akraba olması ve bu durumun anılan 59/.... maddesine aykırılık teşkil etttiği iddia edilerek, davalı yüklenici şirket ile davalı kooperatif arasında imzalanan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geçersizliğinin tespiti ve iptali istenmiştir.

Kural olarak sözleşmenin geçersizliğine ilişkin davanın ancak sözleşmenin taraflarınca açılması gerekir ise de, sözleşmenin mutlak butlanla malûl olması halinde, yokluğun tespiti ilgili herkes tarafından ileri sürülebilir. İlgili sıfatıyla somut olayda ortakların önce genel kurula başvurmaları gerekmeden, sözleşmenin geçersizliğinin tespitini doğrudan dava açarak mahkemeden istemelerinde hukuki yararları vardır.

Ne var ki, 1163 sayılı Kanun'un 59/.... maddesinde yönetim kurulu üyelerinin kendisi veya başkası namına, bizzat veya dolaylı olarak kooperatifle kooperatifin konusuna giren ticari muamele yapması yasaklandığından, somut olaydaki gibi bir akrabalık durumu anılan yasa hükmüne aykırılık teşkil etmemektedir.

Yine davacı tarafça yönetim kurulu ile davalı şirketin muvazaalı olarak, el ve işbirliği içinde kooperatifi zarara sokmak kastıyla sözleşme yaptıklarına ilişkin somut bir iddia da ileri sürülmemiştir. Genel kurulun önsözleşmeyi onaylaması ve inşaat yaptırmak yetkisini yönetime vermesi üzerine yönetim kurulu davalı şirket ile sözleşme yapmıştır.

Bu durumda mahkemece, davanın reddine karar verilmesi gerekirken, sözleşmenin kooperatif tarafından yargılama aşamasında feshedildiğinden bahisle davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına ve yazılı gerekçe ile davalı şirket lehine vekalet ücretine karar verilmesi isabetsiz ise de, davanın reddi gerekmesine göre vekalet ücretini hak etmeyen davacılar yönünden vekalet ücreti bakımından sonucu itibariyle doğru olan hükme yönelik temyiz itirazları yerinde görülmemiş,

hükmün HUMK'nın 438/son maddesi uyarınca değişik gerekçe ile ve hüküm fıkrasının ilk paragrafının aşağıda yazılı olduğu şekilde HUMK'nın 438/.... maddesi uyarınca düzeltilmesi suretiyle onanması gerekmiştir.