Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2013/5083 K.2013/7015

Taraflar arasındaki sıra cetveline şikayetin bozma kararına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı şikayetin reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde şikayetçi vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Şikayetçi vekili, şikayet olunan borçlu ...'a ait aracın satılması sonucu düzenlenen sıra cetvelinin yanlış birime tebliğ edildiği için geç aldıklarını, satış bedelinin garameten paylaştırılması gerekirken tamamının şikayet olunan ...'e verildiğini ileri sürerek, 23.12.2010 tarihli sıra cetvelinin iptalini talep etmiştir.

Şikayet olunan ..., cevap vermemiştir.

Mahkemece, şikayetin reddine dair verilen kararın şikayetçi tarafından temyizi üzerine, Dairemizin 17.10.2012 tarih ve 4484 E, 6092 K sayılı ilamı ile, sıra cetvelinde sırasına itiraz edilen alacaklı ...'e tebligat yapılarak yargılamaya dahil edilmesi gerektiği belirtilerek diğer temyiz itirazları incelenmeksizin bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak alacaklı ...'e tebligat yapılmıştır.

Şikayet olunan ... şikayetin reddini istemiştir.

Mahkemece dosya kapsamına göre; haczedilerek satılan aracın bedelinin paylaştırılması için 23.12.2010 tarihinde sıra cetveli düzenlendiği, ilk sırada yer alan 2003/6367 E. sayılı takip alacaklısının haciz tarihi 03.12.2003 olup, şikayetçinin 27.10.2005 olan haciz tarihinden önce olduğu, şikayetçinin alacağının öncelikli de olmadığı gerekçesiyle, şikayetin reddine karar verilmiştir.

Kararı, şikayetçi vekili temyiz etmiştir.

Şikayet, sıra cetvelindeki sıraya ilişkindir.

İİK'nın 206. maddesi, anılan Yasa'nın “İflasın hukuki neticeleri” başlıklı yedinci babında yer almaktadır. Bu madde hükmü, iflas tasfiyesi sırasında düzenlenen sıra cetvelindeki imtiyazları düzenlemekte olup, hacze iştirak hali dışında haciz yolu ile ilgili takiplerde uygulanmaz. Haciz yolu ile takiplerde bedeli paylaşıma konu malın satış tutarı bütün alacaklıların alacaklarını karşılamaya yetmezse, bir sıra cetveli düzenlenir. Haciz yolu ile takiplerde düzenlenen sıra cetvelinde kural, alacaklıların haciz tarihlerine göre sıralarının belirlenmesi ve buna göre sıra almalarıdır.

Bunun için ilk kesin haciz sahibi alacaklı ve buna iştirak edebilecek diğer alacaklılar belirlenerek hacze iştirak dereceleri oluşturulur. İlk haciz kamu alacağı için konulmuş olan haciz ise, bu alacağa kamu alacağı sahibi olmayan alacaklıların iştiraki de mümkün değildir. 6183 sayılı Kanun'un 69. maddesindeki koşullar varsa kamu alacağı sahibi olan bir alacaklı başka bir kamu idaresi tarafından konulan kamu alacağının haczine iştirak edebilir.

Zira, İİK'nın 100. maddesi, 268/1. madde hükmünde yer alan istisna dışında, ancak bu kanuna göre yapılan icra takipleri bakımından uygulanabilir. Diğer bir anlatımla, anılan 100. maddedeki düzenleme ile kamu alacaklarının takip ve tahsili için 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkındaki Kanun hükümlerine göre konulan hacizlere iştirak, kural olarak mümkün değildir.

İlk haciz kamu alacağı için konulmuş bir haciz değil ise bu hacze kamu alacağı, koşulları olmuş ise iştirak edebilir.

6183 sayılı Kanun'un 21/1. maddesinde; üçüncü şahıslar tarafından haczedilen malların paraya çevrilmesinden önce o mal üzerine kamu alacağı için haciz konulması halinde kamu alacağının hacze iştirak edeceği ve satış bedelinin garameten paylaştırılacağı hükme bağlanmıştır. Bu hüküm kamu alacaklarının ilk hacze iştirakleri yönünden özel bir düzenleme olduğundan, İİK'nın 206. maddesi kamu alacaklarının hacze iştirak etmesinde uygulanmaz.

Kamu alacağının hacze iştiraki açısından kamu alacağının niteliği ve ilk haczin dayandığı alacağın niteliği ile ilgili bir ayrım yapılmadığından, kamu alacağının ve ilk haczin dayandığı alacak hangi sebepten doğarsa doğsun kamu alacağı için satıştan önce haciz konulmuşsa ilk hacze iştirak eder.

İİK'nın 140. maddesinin ikinci fıkrasında 206. maddeye atıf yapılmış ise de, bu maddedeki imtiyazların sadece aynı derecede hacze iştirak eden ve kamu alacağı sahibi olmayan alacaklılara karşı ileri sürülmesi mümkündür. Diğer bir deyişle, İİK'nın 206. maddesindeki imtiyazlar, (hacze iştirak hali hariç, İİK.m.100-101) haciz yolu ile takiplerde düzenlenen sıra cetvellerinde, sonraki tarihli haciz sahibi alacaklıyı önceki tarihli haciz sahibi alacaklının önüne geçiremez.

Somut olayda, şikayet olunanın 03.12.2003 tarihli haczinin ilk haciz olduğu tespit edildiğine göre, bedeli paylaşıma konu aracın satımına ilişkin ... İcra Müdürlüğü'nün 2009/28 E. sayılı dosyası getirtilip aracın satış tarihi belirlendikten sonra, şikayetçinin 27.10.2005 tarihli haczinin satıştan önce konulmuş olduğunun tespiti halinde ilk hacze iştirak etmesi gerektiğinin kabulü, satış tarihinden sonra konulmuş olduğunun tespiti halinde ise bu gerekçeyle şikayetin reddine karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Öte yandan, gerekçeli karar başlığında şikayet tarihi 03.01.2011 olduğu halde 14.01.2013 olarak yazılmış olması da doğru olmamıştır.