Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2013/5131 K.2013/6305

Taraflar arasındaki alacak davasının bozma kararına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın davalı ... yönünden kabulüne, diğer davalılar ... ve ... yönünden kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı ... vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkili kooperatifin ortakları olan davalıların kredi sözleşmesi nedeniyle doğan borçlarını ödememeleri üzerine başlatılan takibin, haksız itirazları nedeniyle durduğunu ileri sürerek, itirazın iptalini, ... inkar tazminatının tahsilini talep ve dava etmiş, davayı alacak davası olarak ıslah ederek takibe konu alacağın yıllık %90 faizi ile tahsilini istemiştir. Davalı ... vekili ve davalı ..., davanın reddini savunmuş, davalı ... ise davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, uyulan bozma ilamı ve dosya kapsamına göre; davaya konu olan senetten kaynaklı anapara borcunun 586,55 TL, takip tarihine kadar işlemiş faiz toplamının ....994,... TL, takip tarihi ile dava tarihi arasında işlemiş faiz toplamının ise ....037,...

TL olduğu, kefiller ... ve ...'ın takip tarihi itibariyle temerrüde düşmüş olmaları sebebiyle ana para ve takip tarihi ile dava tarihi arasındaki faiz miktarından sorumlu olacakları gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile asıl alacak miktarı 586,55 TL ve dava tarihine kadar işlemiş faiz miktarı ....633,45 TL olmak üzere toplam ....220,00 TL’nin dava tarihi olan ....05.2003 tarihinden itibaren işleyecek yıllık %144 oranındaki temerrüt faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

davalı (kefiller) ... ve ...’in sorumluluğunun asıl alacak miktarı 586,55 TL ve ... takip tarihinden dava tarihine kadar asıl alacak miktarı üzerinden işlemiş faiz miktarı ....037,02 TL olmak üzere toplam ....623,57 TL ile sınırlandırılmasına karar verilmiştir.

Kararı, davalı ... vekili temyiz etmiştir.

...-Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı doğrultusunda inceleme yapılıp hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, bozmanın kapsamı dışında kesinleşmiş olan yönlere ilişkin temyiz itirazları incelenemeyeceğine göre, davalı ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde değildir.

...-Dava, borç senedine dayalı alacağın tahsili istemine ilişkindir. Dosya kapsamından, davacı tarafından toplam ....025,99 TL alacağın tahsili için başlatılan ... takibine davalı ... tarafından 832,... TL asıl alacak, 553,34 TL işlemiş faiz kabul edilerek kalan kısım yönünden itiraz edildiği, davacı tarafından bu itirazın iptalinin talep edildiği ve daha sonra da ıslah ile alacak davasına dönüştürüldüğü anlaşılmıştır. Buna rağmen mahkemece, itiraz edilmemekle kesinleşen miktar gözardı edilerek, davalı kefilin sorumlu olduğu tutarın tamamı üzerinden hüküm kurulması doğru olmamıştır.

Öte yandan, mahkemece karar verildikten sonra temyiz aşamasında.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu yürürlüğe girmiş olup, Türk Borçlar Kanunu'nun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkındaki 6101 sayılı Kanunu'nun .... maddesinde aynen “Türk Borçlar Kanunu'nun kamu düzenine ve genel ahlaka ilişkin kuralları ile geçici ödemelere ilişkin 76'ncı, faize ilişkin 88'nci, temerrüt faizine ilişkin 120'nci ve aşırı ifa güçlüğüne ilişkin 138'nci maddesi görülmekte olan davalarda da uygulanır.” hükmüne yer verilmiştir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 88. maddesinin “Faiz ödeme borcunda uygulanacak yıllık faiz oranı, sözleşmede kararlaştırılmamışsa faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre belirlenir. Sözleşme ile kararlaştırılacak yıllık faiz oranı, birinci fıkra uyarınca belirlenen yıllık faiz oranının yüzde elli fazlasını aşamaz.” hükmünü içermesinin yanı sıra, temerrüt faizine ilişkin 120. maddesinde de aynen.

“Uygulanacak yıllık temerrüt faizi oranı, sözleşmede kararlaştırılmamışsa, faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre belirlenir. Sözleşme ile kararlaştırılacak yıllık temerrüt faiz oranı, birinci fıkra uyarınca belirlenen yıllık faiz oranının yüzde yüz fazlasını aşamaz.

Akdi faiz oranı kararlaştırılmakla birlikte sözleşmede temerrüt faizi kararlaştırılmamışsa ve yıllık akdi faiz oranı da birinci fıkrada belirtilen faiz oranından fazla ise, temerrüt faiz oranı hakkında akdi faiz oranı geçerli olur.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyulmasından sonra geçmişe etkili yeni bir kanunun yürürlüğe girmesi halinde, bozma ilamına uyulmakla oluşan usuli kazanılmış hak, hukuki değer taşımayacaktır. (09.05.1960 gün ve .../... sayılı YİBK ile YHGK'nun 07.03.2012 tarih ve 2011/... - 799 E, 2012/128 K sayılı ilamı bu yöndedir.)

Bu durumda, mahkemece, karar tarihinden sonra yürürlüğe giren anılan yasal düzenleme bu açıklamalar çerçevesinde somut olay bakımından değerlendirilerek, işlemiş ve işleyecek gecikme faizi oranı ve işlemiş faiz miktarı bakımından gerektiğinde bilirkişiden açıklamalı, gerekçeli ve denetime elverişli bir rapor alınmak ve sonucuna göre bir karar verilmek üzere hükmün bozulması gerekmiştir.

...-Kabule göre, davacı tarafça ıslah dilekçesinde alacağın yıllık %90 faizi ile birlikte tahsili istendiği halde mahkemece 6100 sayılı HMK'nın .... maddesi hükmüne aykırı olarak talepten fazla olacak şekilde alacağın %144 faizi ile birlikte tahsiline karar verilmiş olması da doğru olmamıştır.