Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2013/5139 K.2013/6413

Taraflar arasındaki genel kurul kararının iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, davalı kooperatifin ortağı olan müvekkilinin, ....03.2010 tarihinde yapılan genel kurulda keyfi ve haksız olarak ortaklıktan ihraç edildiğini, oysa kooperatif anasözleşmesinin .... maddesinde sayılan sebeplerle ihraç kararı verilebileceğini, ayrıca ihraç kararının müvekkiline tebliğ edilmek üzere notere tevdii gerekirken herhangi bir tebliğ yapılmadığını ileri sürerek, anılan genel kurulda gündemin .... maddesinde müvekkili ile ilgili alınan ihraç kararının iptalini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davalı kooperatif anasözleşmesinin .../...-c maddesinde, .... madde de belirtilen görevleri yerine getirmemenin ortaklıktan çıkarılma şartları arasında sayıldığı, .../b maddesinde ise kooperatifin çıkarlarına aykırı davranışta bulunmamanın ise ortakların görevleri arasında bulunduğu, davacı hakkında kooperatif başkanı olduğu dönemde 2006 yılına ait defterleri kooperatife teslim etmemesinden dolayı görevi kötüye kullanma suçundan mahkumiyet hükmü kurulduğu,

bu suretle davacının kooperatifin çıkarlarına aykırı davrandığı sabit olduğundan anasözleşmeye göre kooperatif ortaklığından çıkarılma şartlarının oluştuğu, kararın tebliğ için on günlük sürede notere tevdi edilmemesi hususunun ise çıkarma kararı için bir şekil şartı olmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

...- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

...- Dava, davacının ihracına ilişkin genel kurul kararının iptali istemine ilişkindir. Davalı kooperatifin ....02.2010 tarihli yönetim kurulu kararında, davacının 2005,2006 ve 2007 yılı defter ve belgelerini teslim etmediği gerekçesiyle üyelikten ihracına karar verilmiş, ....03.2010 tarihinde yapılan genel kurulda da ortakların ihracının görüşüldüğü gündem maddesinde davacının ortaklıktan ihracına karar verilmiştir.

Anasözleşmede ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nda anılan ortaklık koşulunu kaybedenler için ihraç öncesinde ihtar gönderilmesi öngörülmemiş ise de, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun .... maddesinde parasal yükümlülükleri için ihraç öncesinde aranan uygun süre verilmesi koşulunun burada da, kıyasen uygulanması gerekir. Bu uygulamanın YHGK'nın ....04.2010 tarih ve ...-149 E, 212 K sayılı ilamında da açıklandığı üzere, hayatın olağan akışına, iyiniyet kurallarına ve kooperatifin amacına uygun olduğunun kabulü gerekir.

Somut olayda, davalı kooperatif tarafından davacıya, teslim edilmediği iddia edilen defter, kayıt ve belgelerin teslimi, aksi halde üyelikten ihraç edileceği uyarısını ve teslim için makul süreyi içeren ihtarname gönderilmesi, uyarının gereği yerine getirilmediği takdirde ihracına karar verilmesi gerekmektedir.

O halde mahkemece, açıklanan unsurları içeren bir ihraç ihtarnamesi gönderilmeden verilen ihraç kararının yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile ihraç kararının iptaline karar verilmesi gerekirken, davacının ihracının ceza davasında konu eylemler nedeniyle görevini kötü kullanma suçundan mahkum olması nedenine dayalı olmadığı, davacının ihracına neden gösterilen eylemlerin ceza mahkemesince sabit görülerek mahkum olmasının salt ihracı gerektirdiğine dair anasözleşmede bir hüküm bulunmadığı,

anılan eylemlerin sabit olması halinde dahi, davacıya ihtar gönderilmesinin zorunlu olduğunun kabulü gerektiği, ihraç kararı anılan nedene dayalı olsaydı dahi ihraç kararı tarihi itibari ile de kesinleşmiş bir ceza mahkumiyeti bulunmadığı ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin hükümlerin kesinleşmiş mahkumiyet hükmü niteliğinde olmadığı hususları da gözden kaçırılarak, yanılgılı gerekçeyle yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır.