Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2013/5204 K.2013/6191

Taraflar arasındaki asıl ve birleşen kooperatif üyeliğinin tespiti davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl ve birleşen davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde asıl ve birleşen davada davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Asıl ve birleşen davada davacı vekili, müvekkilinin 06.....2010 tarihinde davalılardan ...'in üyeliğini devraldığını, ancak tüm başvurularına rağmen, davalı kooperatif tarafından üye olarak kaydının yapılmadığını ileri sürerek, davacının kooperatif üyesi olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Asıl davada, davalı kooperatif vekili, diğer davalının vekaletten azlettiği .... isimli şahsın davacıya yaptığı hisse devrinin muvazaalı olduğunu, yetkisiz vekil tarafından yapıldığından geçersiz olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Birleşen davada davalı ... vekili, müvekkilinin ........2009 tarihinde vekaletten azlettiği.... isimli şahsın azledildiğini bildiği halde, kötüniyetli olarak, müvekkiline ait kooperatif ortaklığını davacıya cüz'i fiyatla muvazaalı olarak devrettiğini, devrin geçersiz olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; ...'e vekaleten....'ın ........2010 tarihinde kooperatif ortaklık payını davacıya devrettiği, ancak davalı ...'in vekilini devirden evvel ........2009 tarihinde azlettiği, her ne kadar vekil .......'ın azilden haberdar olmadığı ileri sürülmüş ise de, azilnamenin ....'ın kooperatife bildirdiği adresine tebliğe çıkarıldığı, azilnamenin de ........2009 tarihinde tebliğ edildiği, bu durumda ....'ın yetkisiz vekil olarak yaptığı devrin geçersiz olduğu gerekçesiyle, asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, asıl ve birleşen davada davacı vekili temyiz etmiştir.

Asıl ve birleşen dava, kooperatif üyeliğinin tespiti istemine ilişkindir.

Dava dışı Mustafa Kuşaslan'a azilnamenin tebliğinin yapıldığı ........2009 tarihinde yürürlükte bulunan 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun .... maddesinde "Belli bir yerde devamlı olarak meslek veya sanatını ... edenler, o yerde bulunmadıkları takdirde tebliğ aynı yerdeki daimi memur veya müstahdemlerinden birine, meslek ve sanatını evinde ... memur ve müstahdemlerinden biri bulunmadığı takdirde aynı konutta aynı konutta oturan kişilere veya hizmetçilerinden birine yapılır." hükmüne; Tebligat Tüzüğü'nün .... maddesinde de, "Belli bir yerde devamlı olarak meslek sanatını ... edenler, o yerde bulunmadıkları takdirde

tebliğ aynı yerdeki daimi memur veya müstahdemlerinden birine, muhatap meslek veya sanatını evinde ... ediyorsa, kendisi bulunmadığı takdirde memur veya müstahdemlerinden birine, bunlardan hiç biri bulunmazsa tebliğ, birlikte oturan .... maddenin son fıkrasında gösterilen ailesi efradına (karı, koca, hısım, evlatlık gibi birlikte oturan kimselere ) veya hizmetçilerinden birine yapılır."hükmüne yer verilmiştir.

Bu hükümlerde muhatabın bulunmama nedeninin araştırılması ve tebliğ belgesinde gösterilmesi gerektiğine yönelik bir düzenleme getirilmemiştir. Önce muhatabın aranması, muhatabın tevziat saatinde o yerde bulunmadığının ancak aynı gün tevziat saatinden sonra döneceğinin tespiti halinde, daimi memur veya müstahdemlerden birine, bunlar da yok ise aynı konutta oturan kişilere ya da hizmetçilerden birine yapılması gerekir.

Tebligat Kanunu'nun .... maddesinde, tevziat saatinde o yerde bulunmayıp, aynı gün tevziat saatinden sonra dönmeyeceği belirlenen muhataplar için "..., ..., ..., ... ve .... maddelerde yazılı şahıslar, kendisine tebliğ yapılacak kimsenin muvakkaten başka yere gittiğini belirtirlerse; keyfiyet ve beyanda bulunanın adı ve soyadı, tebliğ mazbatasına yazılarak, altı beyan yapan tarafından imzalanır ve tebliğ memuru, tebliğ evrakını bu kişilere verir.

Bu kişiler tebliğ evrakını kabule mecburdurlar. Kendisine tebliğ yapılacak kimsenin muvakkaten başka bir yere gittiğini belirten kimse, beyanını imzadan imtina ederse, tebliğ eden bu beyanı şerh ve imza eder. Bu durumda ve tebliğ evrakının kabulden çekinme halinde tebligat .... maddeye göre yapılır.

Bu maddeye göre yapılacak tebligatlarda tebliğ evrakının ..., ..., ..., ... ve .... maddelerinde yazılı kişilere verildiği tarihte veya ihbarname kapıya yapıştırılmışsa bu tarihten itibaren ... gün sonra yapılmış sayılır." hükmüne, Tüzüğün .... maddesinde de, "Bu tüzüğün ..., ..., ..., ..., ... ve .... maddelerinde yazılı kişiler, tebliğ yapılacak olanın geçici olarak başka yere gittiğini belirtirlerse, tebliğ memurunca durum ve beyanda bulunanın kimliği tebliğ tutanağına yazılır; altı imzalattırılarak tebliğ edilecek evrak, beyanı yapana verilir.

Bu kişiler, tebliğ evrakını kabule mecburdurlar; almaktan veya imzadan kaçınırlarsa, tebliğ yapan, durumu tutanağa yazar ve imzalar." hükmüne yer verilmiştir.

Somut olayda, ... .... Noterliği'nin ........2009 tarih ve 09749 yevmiye sayılı azilnamesinin vekil .......'ın ".... Caddesi, No: 192 ..../...'' adresine tebliğe çıkatılarak bu adreste "tebliğ evrakı işyerinde birlikte çalışan işçisi ..." tebliğ edildiği anlaşılmıştır. Tebliğ belgesinde muhatabın tevziat saatinde o yerde bulunmadığı tespitine ve geçici olarak başka bir yere gidip gitmediği, tevziat saatinden sonra dönüp dönmeyeceği konusunda herhangi bir açıklamaya yer verilmediğinden tebligatın, Tebligat Kanunu'nun ...., Tüzüğün .... maddelerine aykırı yapıldığı ve geçersiz olduğu anlaşılmıştır.

Öte yandan, vekil ....'ın azilnameyi haricen öğrendiği tarih ile ilgili bir kabulü ve beyanının bulunduğu da savunulmamış ve kanıtlanmamış olup, muhatabın beyan etmesi gereken harici öğrenme tarihinin veya bunun aksinin tanık anlatımları ile kanıtlanması mümkün değildir. Esasen Tebligat Kanunu'nun 32. ve Tüzüğün 51. maddeleri, muhatabın kabul ettiği harici öğrenme tarihinin aksinin iddia ve ispatına cevaz da vermemektedir. Mahkemece de, vekilin azli haricen öğrenip öğrenmediğinin üzerinde durulması gerekmemektedir.

Bu durumda mahkemece, davalı ... tarafından keşide edilen ........2009 tarih ve 09749 yevmiye numaralı azilnamenin, ....'a Tebligat Kanunu'na uygun tebliğ edilmediği, bu durumda ortaklık payı devrinin geçerli olduğu gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yanılgılı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.