Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2013/5957 K.2013/6211

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, davalının davadışı S.S. ... Koop. ... Konut Yapı Kooperatifi'nin hem arsa sahibi, hem kooperatif yöneticisi, hem de kooperatif inşaatını yapan yüklenici firma olan ... İnş. Turizm Tic. ve San. Ltd. Şti'nin de ortaklarından olduğunu, müvekkilinin kooperatife tüm aidatlarını ve ödemesi gereken tutarları ödemesi üzerine taşınmazın maliki olduğunu, davalıya borcunun olmadığını ileri sürerek, taşınmazın davalı adına kayıtlı .../51 hissesinin iptaliyle, müvekkili adına tescilen kaydına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının müvekkili adına kayıtlı hisse için hiçbir bedel ödemediğini, kooperatif tarafından da müvekkiline bahsi geçen .../51 pay için hiçbir bedeli ödenmediğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, davacının dava dışı kooperatifin üyesi olduğu, davacının kooperatif ile yüklenici arasında yapılan 05.02.1998 tarihli sözleşmeye dayandığı, ancak davacı sözleşmenin tarafı olmadığından davalının bu sözleşme uyarınca davacıya karşı kabul ettiği herhangi bir edimi olmadığı, davacının ancak sözleşmenin tarafı olan kooperatife müracaat edebileceği gerekçesiyle, davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz edilmiştir.

Dava, tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Konut yapı kooperatifleri aidat ödeme yükümlülüğünü yerine getiren ortaklarına kullanılabilir durumdaki bir daire tahsisle yükümlüdür. Kooperatif anasözleşmesinin 62. maddesi uyarınca, konutlar maliyet bedelleri kesinleştikten sonra ortaklar veya temsilcilerinin katılımıyla noter önünde çekilecek kur'a ile dağtıtılır. Konutların anasözleşmenin 59/.... maddesine göre ortaklara dağıtılması halinde kur'aya başvurulmaz.

Bu durumda, bir konutun ortağa tahsis edildiğinden söz edilebilmesi için ya kur'a sonucu konutun tahsis edilmiş olması veya konutların genel kurulca belirlenecek esaslar dahilinde ortaklara dağıtılmış olması ve genel kurulun bu dağıtımı açık veya zımni olarak onaylaması gerekir. Anlatılan ilkeler dışında, yönetim kurulu genel kurulun kararı veya onayı olmaksızın bir konutu belli bir ortağa tahsisine karar veremez. Tahsis ortağa şahsi hak sağlar.

Kooperatifçe bir dairenin geçerli bir tahsis işlemiyle bir ortağa tahsisi halinde, tahsis edilen ortağın rızası olmaksızın, ortaklığı devam ettiği sürece konutun başka bir ortağa tahsisi mümkün değildir. Kooperatif tarafından taşınmazın ortağa tahsisi, mülkiyeti geçiren bir işlem olmayıp, kooperatifle olan iç ilişkide bir hak bahşeder. Daire satımında üyelik, kendiliğinden alıcıya satım ile birlikte geçmez.

Satıcının üye olması ve üyeliğinin alıcı tarafından ayrıca devir alınması gerekmektedir. Üyelik ayrıca devredilmedikçe satıcının üyeliği kooperatif nezdinde devam eder. Satıcının üye olması, alıcının bu üyeliği ayrıca devir alması, devir alanın kooperatif üyelik koşullarını taşıması halinde kooperatifin bu kişiyi 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun .../.... maddesi uyarınca ortaklığa kabul etmesi zorunludur.

Bu dava sonunda davanın kabulüne karar verilmesi halinde, kooperatifin davalıya yönelik konut karşılığı tazminat sorumluluğunu gündeme getirceğinden, kooperatifin hukukunu etkileyecektir. Anılan kooperatifin taraf olmadığı bir davada verilen kararın ona karşı infaz edilmesi olanağı bulunmamaktadır. Davada taraf olmayanın durumu tartışılarak onun leh veya aleyhinde bir karar verilemez. Davacı taraf, kooperatifi davalı göstermemiştir. Bu durumda, davacı tarafa anılan kooperatife karşı dava açmak üzere uygun bir süre verilmesi, dava açılması halinde davaların işbu dava ile birleştirilerek görülüp tarafların iddia, savunma ve delilleri çerçevesinde uygun bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

Mahkemece, anılan kooperatif hakkında dava açılıp, bu dosya ile birleştirildikten sonra öncelikle davalı kooperatiften, mümkün olmazsa ilgili Ticaret Sicil Memurluğu ya da anasözleşmenin 41. maddesi uyarınca ilgili Bakanlık İl Müdürlüğünden kooperatifin bilançosu, gelir gider cetvelleri, yönetim ve denetim raporları, genel kurul tutanakları, ortaklık cetvelleri, kur'a ve tahsis belgeleri, celbedilip, ilgili Tapu Müdürlüğü'nden de dava konusu payın davalı adına tesciline dayanak tüm belgeler getirtildikten sonra kooperatifler konusunda uzman bilirkişi aracılığıyla inceleme yaptırılarak,

yukarıda belirtilen ilkeler çerçevesinde tarafların kooperatifin üyesi olup olmadığı, dava konusu taşınmazın davalı adına tescil sebebi, taraflardan hangisinin üstün hak sahibi olduğu hususlarında rapor alındıktan sonra sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.