Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2013/6436 K.2013/7842

Taraflar arasındaki kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hüküm davalı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmiştir. Temyize konu karar niteliği gereği duruşmaya tâbi olmadığından duruşma isteminin reddiyle incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Davacı, davalı kooperatifin 10.04.2010 tarih ve 124 karar sayılı ortaklıktan çıkarma kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, anılan kararda hiçbir gerekçe olmadığını, ... mevkiinde bulunan tarlalarının DSİ tarafından davalı kooperatife tahsis edilen sulama kanallarına 50 m. mesafede olduğunu, tarlalarını sulamasının başka yolu olmadığını, kooperatif başkanının da aynı kanal vasıtasıyla 500 m. uzaklıktaki tarlalarını suladığını ileri sürerek, 10.04.2010 tarih ve 124 karar sayılı ortaklıktan çıkarılma kararının iptali ile yeniden ortaklığa kabulü ve durumun geriye dönük olarak eski hale getirilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının çıkarma kararının tebliğinden sonra 3 ay içinde genel kurula itirazda bulunmadığını, bu nedenle öncelikle hak düşürücü süre yönünden davanın reddi gerektiğini, davacının uzun bir süredir kooperatif aleyhinde çeşitli resmi kurumlara şikâyet dilekçeleri vererek kooperatifi karaladığını ve kargaşa çıkardığını, davacının kooperatifi ... Defterdarlığı'na şikâyet etmesi nedeniyle kooperatifte inceleme yapıldığını, yapılan inceleme sonucunda kooperatif anasözleşmesinde yazılı bulunan şartları taşımadığı tespit edilen davacıyla beraber toplam 21 kişinin kooperatif ortaklığından çıkarıldığını, kooperatifin sulama sahası içinde davacının tarlalarının bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; davacının, anasözleşmenin 8/c maddesine aykırı hareket etmesi nedeniyle 10.04.2010 tarih ve 124 sayılı Yönetim Kurulu kararıyla ortaklıktan çıkarılmasına karar verildiği, ancak bu aykırılığın somut olarak ne olduğu konusunda herhangi bir gerekçeye yer verilmediği, ... 1. Noterliği'nden gönderilen 16.04.2010 tarih 3243 yevmiye nolu ihtarnamede de gerekçe bildirilmeksizin aynı kararın davacıya tebliğ edildiği, bu durumda ortaklık koşullarına

aykırılık oluşturan davranışların ne olduğu somutlaştırılmadığı gibi, bunun ne şekilde ve hangi süre içerisinde düzeltilmesi gerektiği kooperatifçe ilgili ortağa ihtar çekilerek bildirilmediğinden ihraç edilmesinin iyiniyet kurallarına aykırı olduğu gibi, kooperatifin amacına da aykırı olduğu gerekçesiyle, davanın kabulü ile davacının, davalı ortaklığından çıkarılmasına ilişkin 10.04.2010 tarih ve 124 sayılı Yönetim Kurulu kararının iptaline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

1-Dava ihraç kararının iptali istemine ilişkindir.1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 16/3, 4. ve davalı kooperatif anasözleşmesinin 14/3, 4. maddelerinde "Ortak çıkarma kararının tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde itiraz davası açabilir. Tebliğ edilen karar yönetim kurulunca verilmiş ise ortak üç aylık süre içinde genel kurula da itiraz edebilir.

Bu itiraz, ilk toplanacak genel kurula sunulmak üzere, yönetim kuruluna noter aracılığı ile tebliğ ettirilecek bir yazı ile yapılır. Genel kurula itiraz edildiği takdirde yönetim kurulunun çıkarma kararı aleyhine itiraz davası açılamaz. İtiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karşı itiraz davası hakkı saklıdır. Üç aylık süre içinde genel kurula veya mahkemeye başvurmak suretiyle itiraz edilmeyen çıkarılma kararları kesinleşir" hükmüne yer verilmiştir.

Bir üyenin yönetimin ihraç kararına itirazı ihraç iptali davasından önce yönetimce genel kurula intikal ettirilmiş ve üye aleyhine davadan önce karar verilmiş ise, davanın yönetim kurulu kararına karşı açılmadığı, genel kurulca verilen karara karşı süresinde itiraz davası olarak açıldığı kabul edilerek, bundan sonra davanın esasına girilmesi; genel kurulca itirazın kabulüne karar verilmesi halinde, ortaklık devam ettiğinden davanın reddine karar verilmesi;

şayet yargılama aşamasında bu itiraz genel kurula intikal ettirilmiş ise, genel kurul kararı sonucu beklenilerek bu karar ortak aleyhine çıktığı takdirde davaya genel kurul kararının iptali olarak devam edilmesi; genel kurulca itirazın kabulüne karar verilmesi halinde davanın konusunun kalmayacağının düşünülmesi; itiraz genel kurula davadan önce ya da sonra intikal ettirilmemiş ve intikal ettirilmeyecekse, üyeliğin askıda ve devam ettiği, yönetim kurulunun ihraç kararına karşı dava açılamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi gerekir.

Genel kurul, üyenin ihraç kararına yaptığı itirazı üzerine esasen yetkisinde olan itirazı görüşerek karar bağlaması halinde, artık itirazın geç yapıldığına bakılmaksızın, davanın ihracı onaylayan genel kurul kararının tebliğinden itibaren üç ay içerisinde açılıp açılmadığı belirlenmelidir.

Somut olayda davalı kooperatif, bu davanın açılmasından önce yapılan 16.05.2010 tarihli genel kurulunda, ihraçlarına karar verilen ortakların itirazları olmamasına rağmen, ihraç kararı alınan ortakların durumunun görüşülmesini kendiliğinden gündeme almış olup, ihraç kararları onaylanmıştır. Davalı tarafça anılan genel kurul aleyhine davacı tarafça dava açılmadığı açıklanmıştır.

Buna göre ortada ihracı onaylayan bir genel kurul kararının bulunmasına ve davanın da genel kurul kararından önce açılmış olmasına göre, artık davanın yönetim kurulu kararının iptali davası olarak görülmesi mümkün olmadığından, davanın genel kurul kararının iptali davası olarak ele alınıp, yönetim kurulunun genel kurulda onaylanan ihraç kararının 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu ve anasözleşme hükümlerine göre değerlendirilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, genel kurul kararı gözden kaçırılarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.

2-Bozma nedenine göre, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.