Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2013/7108 K.2014/1531

Taraflar arasında görülen itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonucunda verilen hükmün bozulmasına ilişkin Dairemizin 02.07.2013 gün ve 2013/4003 Esas, 2013/4587 Karar sayılı ilamının karar düzeltme yoluyla incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, dosya incelendi, gereği görüşüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, 15.02.2010 tarihinde davalı kooperatif üyeliğinden istifa eden müvekkiline ödenmeyen çıkma payı alacağının tahsili için davalı aleyhine başlattıkları ilamsız icra takibine vaki itiraz üzerine takibin durduğunu ileri sürerek, davalının itirazının iptaline, takibin devamına ve lehine inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiş; yargılama sırasında 07.12.2011 tarihinde harçlandırılan ıslah dilekçesiyle davasını tamamen ıslah ederek alacak davasına dönüştürdüğünü ve 38.273,37 TL çıkma payı alacağının muaccel olduğu tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı kooperatif vekili, 2009 yılı bütçesinin görüşüldüğü 05.06.2010 tarihli genel kurulda, çıkma payı ödemelerinin üç yıl ertelendiğini, davacının istifa ettiği yılın bilançosu görüşülmeden ve alacağı muaccel olmadan icra takibi yaptığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, dosya kapsamı ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, 15.02.2010 tarihinde üyelikten istifa eden davacının çıkma payı alacağının 2010 yılı bilançosunun onaylandığı 26.02.2011 tarihli genel kuruldan bir ay sonra yani 26.03.2011 tarihinde muaccel hale geldiği, alacak muaccel olmadan başlatılan icra takibinin ve açılan davanın reddi gerekeceği, ayrıca ıslah talebinin de dava tarihi olan 17.03.2011 tarihine yürüyeceği gerekçesiyle, davanın reddine dair verilen kararın davacı vekilinin temyiz istemi üzerine Dairemizin 2013/4003 Esas, 2013/4587 Karar sayılı ve 02.07.2013 tarihli ilamıyla bozulmasına karar verilmiştir.

Bu kez, davalı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Davacı vekilinin itirazın iptali olarak açtığı davasını, alacak davasına çevirmesi, davanın tamamen ıslahı niteliğindedir. HUMK'nın 87. ( HMK’nın m. 179. ) maddesi hükmünce, davanın tamamen ıslah durumunda, dava dilekçesinden itibaren bütün usul işlemlerinin yapılmamış sayılmasını gerektirir.

Geçerli olarak yapılan tam ıslah işlemi üzerine, yeni bir dava açılmamış sayılacak, tamamen ıslah edilen dava ilk açılan davanın devamı niteliğinde olduğundan bunun doğal sonucu olarak ıslahın etkisi dava tarihi itibariyle sonuç doğuracaktır. Davanın tamamen ıslahında ıslah olunan dava, ilk dava gününde açılmış sayılacaktır ( Bkz. Prof. Dr. Baki Kuru, "Hukuk Muhakemeleri Usulü" 6. Baskı Cilt: 4, sh. 3998 vd.).

Dava çıkma payına ilişkin olup, Kooperatifler Kanunu'nun 17. ve anasözleşmenin 15. maddesi uyarınca davacının alacağı en erken, istifa ettiği 2010 yılı bilançosunun kabul edildiği 26.02.2011 tarihinden bir ay sonrası olan 26.03.2011 tarihi itibariyle muaccel olmuştur.

Bu tarihten önce açılan icra takibi ve dava erken olup, davanın bu nedenle reddine ilişkin kararın esas itibariyle doğru olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin karar düzeltme itirazlarının kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Öte yandan, Dairemizin bozma kararında, mahkemece muacceliyete ilişkin dava şartı geçekleşmediğinden davanın reddine karar verilmiş olduğu dikkate alınarak davalı yararına maktu vekalet ücreti yerine nispi vekalet ücretine hükmedilmesinin doğru olmadığı ve hükmün bu nedenle bozulmasının gerektiği belirtilmiş ise de, anılan yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, usul ekonomisi ilkesi de gözetilerek Dairemizin bozma kararı kaldırılarak HUMK'nun 438/7. maddesi uyarınca hükmün bu yönüyle aşağıda yazılı olduğu şekilde düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.