Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2013/7736 K.2014/1446

Davacının açmış olduğu iflasın ertelenmesi davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde T.. A.., Türkiye Kim. Ür. San. Tic. A.Ş., Tisan Müh. Plast. San. Tic. Ltd. Şti., .... Müh. Plast. San. Tic. A.Ş., S.. A.. ve PDF Kurumsal Finansman ..... Hiz. A.Ş. vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacılar vekili müvekkili şirketlerin plastik kalıp imalatı ve tasarımı işi ile iştigal ettiğini, ağırlıkla otomotiv ve beyaz eşya sanayine hizmet verdiğini, 2008 küresel krizi ile bu sektörlerde meydana gelen daralmanın müvekkillerini de etkilediğini ve borca batık hale geldiklerini; satış arttırma çabaları ve maliyetlerle giderlerin azaltılması suretiyle borca batıklıktan kurtulabileceklerini ileri sürerek iflasın bir yıl süreyle ertelenmesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.

Mahkemece iddia, savunma, kayyım ve bilirkişi raporları ile tüm dosya kapsamına göre, iyileştirme projelerinin uygulanmaya başlandığı ve pasiflerde azalma eğilimi görüldüğü, erteleme halinde şirketlerin borca batıklıktan kurtulacakları gerekçesiyle iflasın bir yıl süreyle ertelenmesine karar verilmiştir.

Dararı, müdahiller .....Bankası AŞ. vekili, .... Türkiye Kim. Ür. San. Tic. AŞ. vekili, Tisan Müh. Plast. San. Tic. Ltd. Şti. vekili, .... Müh. Plast. San. Tic. AŞ. vekili, ...... Yemek Ür. ve Hizm. San. AŞ. vekili ile PDF Kurumsal Finansman ...... Hizm.AŞ. vekili temyiz etmiştir.

İflasın ertelenmesini isteyen kooperatif ve sermaye şirketlerinin borca batık durumda bulunması (bir diğer ifade ile varlıklarının rayiç değerlerinin borçlarını karşılayamaması), fevkalade mühletten yararlanmamış olması ve sunacakları iyileştirme projesi kapsamında mali durumlarının ıslahının imkân dâhilinde görülmesi gerekir (İİK.m.179).

Gerek borca batıklığın ve gerek iyileştirme projesinin ciddi ve inandırıcı olup olmadığının tesbiti özel ve teknik bilgiyi gerektirdiğinden bu değerlendirmelerin yapılması için bilirkişi görüşüne başvurulmalıdır (HMK.m.266). Hâkim de bu raporla o konudaki özel ve teknik bilgi ihtiyacını giderebilmeli ve raporun hukuka uygunluğunu denetlemelidir.

Projenin ciddi ve inandırıcılığı öncelikle ve özellikle sermaye ve/veya kârlılığın ne şekilde arttırılacağı ve borca batıklıktan kurtulmanın ne şekilde sağlanacağı somut, belgelere dayalı ve gerçekçi bilgi ve öngörülerden yola çıkılarak tesbit edilmeli, diğer proje unsurları için de bilimsel veriler değerlendirilmelidir.

Somut olayda bilirkişi raporunun borca batıklığın tesbitine ilişkin kısmının denetime elverişli olmadığı görülmüştür. Gerçekten de rayiç değerlerin tesbiti usulü denetlenemediği gibi, parasal bir varlık değeri olarak kabul edilemeyecek "amortisman" hesabının borca batıklıkta dikkate alınması kabul edilemez. Öte yandan sermayenin 2/3'ünün kaybı anonim şirketler bakımından sermayenin arttırılması ya da mevcut sermaye ile devam konusunda bir kriter iken, borca batıklık veya aciz hali bakımından esas alınabilecek bir ölçü değildir.

Sunulan iyileştirme projesi ve bunun ciddi ve inandırıcı olduğuna dair bilirkişi değerlendirmesi de hatalıdır. İyileştirme projesinden beklenilen, öngörülerin somut ve gerçekçi olmasıdır. Bu temel olarak satış ve kârlılığın arttırılması ve sermaye artışı yapılmasına ek olarak şirkete nakit girişi sağlayacak, şirketin sürdürülebilir bir mali yapıya kavuşmasına imkan verecek öngörülerle gerçekleşebilir.

Somut olayda sunulan iyileştirme projesinde sermaye artışı, yeni ortak bulunması, nakit girişi konularında hiç bir öngörü bulunmamakta; sadece satış arttırma amaçlı görüşmelerin sürdürüldüğünün belirtilmesi ve somut nitelik taşımayan maliyet düşürücü niyetlerden söz edilmekle yetinilmektedir. Burada temel amacın sadece iflasın ertelenmesine özgü tedbirlerle şirketin kurtarılmaya çalışılması olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda mahkemece davacı şirketlerin sunduğu iyileştirme projesinin ciddi ve inandırıcı olmadığının sabit bulunduğu dikkate alınarak, borca batıklık durumunun tereddüde yer bırakmayacak biçimde belirlenmesi hususunda somut verilere dayalı, teknik, denetime elverişli ve detaylı bir inceleme için, dosyanın oluşturulacak uzman bir heyete tevdii ile dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılması; bu noktada aynı kişiye hem bilirkişilik ve hem de kayyımlık görevi verilmesinin yaratabileceği sakıncaların önüne geçilmesi ve varılacak uygun sonuca göre davanın reddi ya da iflas konusunda bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve hatalı değerlendirmelerle yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.