Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2013/902 K.2013/2610

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasının bozma kararına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2007/38 Esas sayılı davası ile birleştirilmesine yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. Temyize konu karar niteliği gereği duruşmaya tâbi olmadığından duruşma isteminin reddiyle incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı, dava dışı ...Konut Yapı Kooperatifi’ndeki payını kendisine devreden davalının daha sonra bu paya konu bağımsız bölüm tapusunu kendi adına çıkarttığını ileri sürerek, taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile kendi adına tescilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, uyulan bozma ilamı ve dosya kapsamına göre; ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2007/38 Esas sayılı dosyasının, taraflarının davacı ... ve ... Konut Yapı Kooperatifi olduğu, davanın konusunun davacının kooperatife ortaklığının tespiti davası olduğu, bir dava hakkında verilecek kararını diğerini de etkileyecek mahiyette olup, her iki dava arasında hukuki ve fiili bağlantı bulunduğu gerekçesiyle, dosyanın ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2007/38 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Davanın diğer bir mahkemede derdest olan diğer dava ile irtibatı bulunduğu iddiası, karar tarihinde yürürlükte bulunan 1086 sayılı HUMK'nın 187/.... maddesinde ilk itirazlar arasında sayılmıştır. Yine aynı Kanun'un 45. maddesinde “Aynı mahkemede görülmekte olan davalar arasında bağlantı bulunması halinde, davanın her safhasında istek üzerine veya kendiliğinden mahkemece birleştirilebilir.

Davalar ayrı mahkemelerde açılmış ise, bağlantı nedeni ile birleştirme talebi ikinci davanın açıldığı mahkeme önünde ilk itiraz olarak ileri sürülebilir. Birinci davanın açıldığı mahkeme, ilk itirazın kabulüne ve davaların birleştirilmesine ilişkin kararın kesinleşmesinden sonra bununla bağlıdır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Aralarında bağlantı bulunan iki davanın değişik mahkemelerde açılmış olması halinde birleştirme talebi ancak ikinci mahkemede ilk itiraz olarak ileri sürülebilir. Sonra açılan davanın davalısı ilk itiraz olarak davaların birleştirilmesini istemezse artık bu iki davanın birleştirilmesi mümkün değildir. ( Prof. Dr. Baki Kuru, Hukuk Muhakemeleri

Usulü, Cilt III, ..., Şubat 2001, .... Basım, Sah. 3429 v.d.) ... İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun ....02.1992 tarih ve 1991/... esas, 1992/... karar sayılı kararında, bir yargı çevresinde aynı düzeyde bulunan birden fazla mahkemenin, davaların birleştirilmesi açısından aynı mahkeme sayılacağı belirtilmiştir.

Asliye Hukuk ile Asliye Ticaret Mahkemeleri arasında dava tarihi itibariyle ... bölümü ilişkisi bulunduğundan ve ... bölümü ilk itirazında bulunulmadığı taktirde, re'sen gönderme kararı verilemeyeceğinden, bu mahkemeler anılan 45. maddesi anlamında ayrı mahkemeler sayılmalıdır. Somut olayda, ikinci dava ayrı mahkeme statüsünde olan Ticaret Mahkemesinde açılmıştır.

Bu durumda ancak ikinci davanın açıldığı Ticaret Mahkemesinde davalı tarafça birleştirme ilk itirazı ileri sürüldüğü taktirde birinci dava olan işbu dava ile birleştirme kararı verilebilir.

Mahkemece,davanın ikinci dava olmayıp birinci dava olduğu ve üstelik davalı tarafça ilk itiraz olarak ileri sürülmüş bir birleştirme talebi dahi bulunmadığı halde her iki mahkemenin HUMK'nın 45/.... maddesindeki aynı mahkeme olduğunun kabulü ile yukarıda belirtilen bu yasal düzenlemelerin aksine re'sen birleştirme kararı verilmesi doğru olmamıştır.