Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2013/975 K.2013/1990

Taraflar arasındaki sıra cetveline şikayetin yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı şikayetin kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde şikayet olunan ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Şikayetçi vekili, ... ....... Müdürlüğü'nün 2009/10915 E. sayılı dosyası ile dava dışı borçluya ait taşınmazların satılarak sıra cetveli düzenlendiğini, satılan taşınmazlar üzerinde, müvekkilinin alacaklı olduğu ... ....... Müdürlüğünün 2011/13670 Esas sayılı dosyasında, Tapu Müdürlüğü'nün ....03.2012 tarih ve ... yevmiye numaralı yazısı ile haczinin bulunduğunu, sıra cetvelini düzenleyen ... dairesi tarafından 100.madde bilgilerinin istenmesi ve dosyanın bilgilerinin gönderilmiş olmasına rağmen müvekkilinin alacağının sıra cetvelinde gösterilmediğini ileri sürerek, sıra cetvelinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Şikayet olunan ... Ltd. Şti. vekili, şikayetçinin benzer iddialar ile iki dava daha açtığını, ayrıca aynı sıra cetveli ile ilgili olarak kendilerinin de önceki tarihte aynı mahkemeye açtıkları 2012/874 E. sayılı dosyanın derdest olduğunu savunarak, bu dosyanın, 2012/874 E. sayılı dosya ile birleştirilmesine; sıra cetvelinin düzenlenmesi, memur işlemi olduğundan şikayetin kabulü halinde yargılama giderlerinden sorumlu tutulmamalarına, sıra cetvelinin 2012/874 E. sayılı dosyada belirttikleri gerekçelerle iptaline karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, evrak üzerinde yapılan yargılama sonucunda, sıra cetvelinin düzenlendiği, .... ... Müdürlüğü'nce, .... ... Müdürlüğü'nün 2011/13670 E. sayılı dosyasına müzekkere yazarak 100. maddeye yarar bilgilerin istendiği ve 100. maddeye yarar bilgilerin .... ... Müdürlüğü'ne bildirildiği, buna göre de tanzim olunacak sıra cetvelinde para aktarılmasa dahi gösterilmesi gerektiği halde gösterilmediği, dolayısı ile satışa konu taşınmaz üzerinde haczi bulunan şikayetçi alacaklının sıra cetveline itiraz hakkının ortadan kaldırıldığı, sıra cetvelinin İİK'nın 140. maddesinde belirtilen usullere göre düzenlenmediği gerekçesiyle, şikayetin kabulü ile sıra cetvelinin iptaline karar verilmiştir.

Kararı, şikayet olunan ... vekili temyiz etmiştir.

...) Şikayet, sıra cetvelindeki sıraya ilişkindir.

Bir sıra cetveli için muhtelif alacaklılar tarafından farklı tarihlerde, farklı alacaklılara husumet yöneltilerek şikayette bulunulmuş olsa dahi, tüm şikayetlerin birlikte incelenerek

varılacak uygun sonuç çerçevesinde tek bir kararla sonuçlandırılması, birbiriyle çelişik hükümlerin engellenmesi açısından ve bir dosyada verilen kararın diğer dosyanın sonucunu etkileme olasılığından kaynaklanan bir zorunluluktur. Bu durumda dosyaların birleştirilerek yargılama yapılması sıra cetveline ilişkin özel usul hükümlerinden kaynaklanmaktadır. Dosya kapsamından aynı şikayetçi tarafından aynı sıra cetveline ilişkin ... ...

Mahkemesi'nde başka dosyaların derdest olduğu anlaşılmaktadır. Aynı sıra cetveline yönelik farklı şikayetler hakkında ayrı ayrı hüküm kurulması, kararların infazında da şüphe ve tereddütlere neden olarak uyuşmazlıkların uzun süre devam etmesi ihtimali doğurabilir. ... İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun ....02.1992 tarih ve 1991/... E, 1992/...

K sayılı kararında, bir yargı çevresinde aynı düzeyde bulunan birden fazla mahkemenin, davaların birleştirilmesi açısından aynı mahkeme sayılacağı belirtilmiştir.

Bu durumda mahkemece, aynı sıra cetvellerine karşı, aynı yer sayılan mahkemelerde açılmış başka davalar da olup olmadığı araştırılıp, varsa HMK'nın 166/.... maddesi uyarınca birbiriyle bağlantılı olduğunun kabulü ile önce esas kaydı yapılan dosya üzerinde 166/.... maddesi uyarınca işbu davanın birleştirilmesi, önce açılan davanın bu dava olduğunun tespiti halinde diğer davaların bu dava ile birleşmesinin beklenmesi, mahkemelerince birleştirme kararı verilmemesi halinde davaların sonuçlarının beklenmesi,

aynı yer sayılmayan mahkemelerde açılmış başka davalar olması halinde ise, yine o davaların da sonuçlarının beklenmesi gerektiğinin düşünülmemesi doğru olmamıştır.

Öte yandan, Ülkemizin de tarafı olduğu ve Anayasa'nın 90. maddesi gereği iç hukukun bir parçası olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin ..., 1982 Anayasası'nın 36. maddesinde adil yargılanma hakkına yer verilmiştir. 1086 sayılı HUMK'nın 73. maddesi "Kanunun gösterdiği istisnalar haricinde hakim her iki tarafı istima veyahut iddia ve müdafaalarını beyan etmeleri için kanuni şekillere tevfikan davet etmedikçe hükmünü veremez" hükmünü içermektedir. 6100 sayılı HMK'nın .... maddesinde ise adil yargılanma hakkının en önemli unsuru olarak hukuki dinlenilme hakkı düzenlenmiş, bu hakkın, yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını, mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirme yapmasını da içerdiği belirtilmiştir.

İİK'nın .../... ncü maddesinde " Aksine hüküm bulunmayan hallerde ... mahkemesi, şikayet konusu işlemi yapan ... dairesinin açıklama yapmasına ve duruşma yapılmasına gerek olup olmadığını takdir eder; duruşma yapılmasını uygun gördüğü takdirde ilgilileri en kısa zamanda duruşmaya çağırır ve gelmeseler bile gereken kararı verir." hükmüne yer verilmiştir.

Kanunda açıklık bulunmayan hallerde, duruşma yapılıp yapılmayacağı hakimin takdirine bırakılmış ise de; öngörülen takdir hakkı mutlak bir seçimlik hak olmayıp, halin icabına göre değerlendirilmesi gereken bir takdir hakkıdır. Sıra cetveline karşı şikayette bulunulması halinde bu takdir hakkının duruşma yapılarak kullanılması kanunun amacına uygun düşer.

Mahkemenin takdirine göre duruşma açılmasının gerekli görüldüğü hallerde ilgililerin duruşmaya çağrılması yasal bir gerekliliktir. Şikayet sonunda hakları haleldar olabilecek alacaklıların savunma haklarını kullanabilmeleri ve adalet dengesinin sağlanabilmesi bakımından takdir hakkı, duruşma açılması yönünde kullanılmalıdır.

Bu durumda, mahkemece, duruşma açılarak, şikayet olunanlara şikayet dilekçesi tebliğ edilip, taraf teşkilinin sağlanması; iddia, savunma ve toplanan delillere göre değerlendirme yapılıp uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken, evrak üzerinden yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir. ...) Bozma nedenine göre, şikayet olunan ... vekilinin, temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.