Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2014/10437 K.2015/6522

Taraflar arasındaki alacak, tapu iptali ve tescil davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl davanın açılmamış sayılmasına, birleşen davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davacı ve birleşen davada davalı arsa sahibi E.. T.. vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı-karşı davalı asil E.. T.. ile vekili Av. N.. S.. ve davalı-karşı davacı vekili Av. O.. F.. gelmiş olup, başka gelen olmadığından duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Asıl davada davacı arsa sahibi E.. T.. vekili, taraflar arasında düzenlenen arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince yüklenici tarafından yapılacak 24 apart dairenin satılarak satış bedelinden %10 reklam gideri düşüldükten sonra kalan tutarın %50 - %50 oranına göre paylaşılmasının kararlaştırıldığını, davalının 24 adet apart daireyi 2007 yılında bitirerek,

D1 ve D3 no'lu daireleri davacıya bırakıp, kalanını satarak bedelini sterlin ve dolar üzerinden kendi adına tahsil ettiğini, davalı yüklenici şirketin davacıya 08.11.2006 - 23.12.2008 tarihleri arasında 913.106,00 TL ödeme yaptığını, ihtarname ile davalıdan satış bedelleri ve yasal faizi olarak toplam 1.733.039,20 TL istemelerine rağmen, davalının satılan dairelerin 1/2 bedelinin ödendiği, kalan dairelerin bedelinin istenemeyeceğini bildirdiğini ve satış bedellerine ilişkin faks ve belgeler gönderdiğini ileri sürerek,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davacının hesaplanacak alacak tutarından 7.500,00 TL'nin tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Birleşen davada davacı yüklenici N......Tic. Ltd. Şti vekili, satışların tapuda resmi olarak yapıldığını ve kime ne bedelle satıldığının tapuda belli olduğunu, müvekkiline devri gereken dairelerin henüz tapuda devredilmediğini, taraflar arasında binaların satılması hususunda ihtilaf olduğunu belirterek, asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulü ile, dava konusu ......... no'lu meskenlerin davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı şirket adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, tüm dosya kapsamı ve bilirkişi raporuna göre, asıl davada 27.12.2012 tarihli celse davacının duruşmaya katılmadığı için dosyanın işlemden kaldırıldığı ve üç aylık yenileme süresi geçtikten sonra 30.05.2013 tarihli dilekçe ile yenileme talebinde bulunmasına rağmen harç yatırmadığından 2009/540 Esas sayılı dava dosyası yönünden davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği, birleşen 2010/334 Esas sayılı dava dosyasında ise, 08.03.2013 tarihli raporda;

taraflar arasındaki ihtilafın davalı karşı davacının tapu haricinde yaptığı sözleşmelere istinaden 15 adet apart daire için tahsil edilen toplam 1.622.713,72 TL'lik avanstan davacı karşı davalı tarafından pay talep edilmesinden kaynaklandığı, avansın geçici ödeme niteliğinde olması nedeni ile avanstan pay talep edilemeyeceği, ancak avans tahsil edilen 15 yabancı uyruklu kişinin, tapu harici yapılan sözleşmelere istinaden davalı karşı davacıdan satın aldıkları 15 adet apart daire üzerinde malik gibi tasarruf hakkı kullandığı,

bu nedenle resmi satış işlemlerinin en kısa zamanda tamamlanarak resmi satış bedelinden davacı karşı davalının payına düşen bedelin ödenmesi, anlaşmaya varılmaması durumunda davacı karşı davalının payına düşen 9 adet apart daire üzerine koyduğu satış vaadi şerhini iptal ettirmesi, davacı karşı davalının da, davalı karşı davacının payına düşen meskenleri tapuda davalı karşı davacıya devretmesi gerektiği belirtildiğinden, davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle, 2009/540 Esas sayılı asıl dava dosyası yönünden açılan davanın HMK'nın 150. maddesi gereğince açılmamış sayılmasına,

birleşen 2010/334 Esas sayılı dava dosyası yönünden davanın kabulü ile, Muğla ili Fethiye ilçesi, Hisarönü köyü 365 ada 1 parselde kayıtlı A Blok 1, 2 ve 3 no'lu, E Blok 1 ve 3 no'lu, F Blok 1, 2, 3 ve 4 no'lu bağımsız bölümlerin davalı E.. T.. adına olan tapusunun iptali ile davacı adına tapuda kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

Kararı, davacı ve birleşen davada davalı arsa sahibi E.. T.. vekili temyiz etmiştir. Asıl dava, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine; birleşen dava ise tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir. 1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı ve birleşen davada davalı arsa sahibi E.. T.. vekilinin diğer temyiz isteğinin reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Taraflar arasında Fethiye 3. Noterliği'nin 06.02.2006 tarih ve 2344 yevmiye sayılı düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi düzenlenmiştir.

Sözleşme gereğince arsa sahibine ait Muğla ili Fethiye ilçesi Hisarönü köyü 365 ada 1 parsel üzerinde 24 apart daire yapılması, sözleşmenin 3. maddesinde dairelerin %50'şer oranda paylaşılması, 4. maddesinde ise %10 pazarlama ve reklam giderleri düşüldükten sonra elde edilecek gelirin de aynı oranda paylaşılması kararlaştırılmıştır. HUMK'un 76. maddesine göre hakim re’sen Türk Kanunları uyarınca hüküm verir.

Maddi vakıaları ileri sürüp kanıtlamak taraflara; hukuki nitelendirme hakime aittir. Hakim tarafların vasıflandırması ve kullandığı ifadeler ile bağlı değildir. Az yukarıda özetlenen sözleşme hükümleri nazara alındığında; taraflarca düzenlenen sözleşmedeki amacın, yapılacak inşaat nedeniyle edimlerin karşılığının tapu devri esası şeklinde değil, gelir paylaşımı suretiyle elde edilmesi hedeflendiğinden, gelir paylaşımı esasına dayalı olduğu açıktır.

Sözleşmede ayrıca bağımsız bölümlerin aidiyetinin tespit edilmesi bu esası değiştirir nitelikte değildir. Zira sözleşmede, satılacak tüm bağımsız bölümlerin bedelinin gider payı ayrıldıktan sonra kalan

kısmın yarı yarıya paylaşılacağı hüküm altına alınmıştır. Şu halde, açıklanan bu ilkeler dahilinde tapu iptali ve tescil istemli birleşen davanın dinlenemeyeceği gözden kaçırılarak tümüyle reddi yerine, hatalı yorumla kabulüne karar verilmesi sözleşme kapsamına aykırı olmuştur. Kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.