Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2014/10948 K.2015/1159

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkilinin ...'den pantalon askısı ve elbise düğmesi ithal ettiğini, gümrük işlemlerinin yerine getirilmesi i... davalı ...'nun temsilcisi olduğu davalı şirket ile anlaştığını, davalı şirketin söz konusu malların gümrük beyannamesini verirken...

İhracatçılar Birliği'nin belirlemiş olduğu fiyattan daha düşük bir bedeli beyan etmesi sonucunda müvekkiline, ...Gümrük Müdürlüğü'nün 20.04.2011 tarih ve 1911 sayılı kararı ile, 1.117,12 TL idari para cezası, 20.04.2011 tarih ve 1912 sayılı kararı ile 1.464,39 TL vergi cezası ve davalılarca elbise düğmelerinin gümrük kod numarasının yanlışlıkla kol düğmesi olarak girilmesi sonucu müvekkilinin ödemek zorunda kaldığı 4.500.00 TL vergi miktarı ile, gümrük işlerinin gecikmesinden dolayı müvekkilinin 238.32 TL demuraj ücreti ödemek zorunda kaldığını ileri sürerek,

davalıların kusurlu eylemlerinden dolayı toplam 6.319,83 TL zarar bedelinin ödeme tarihi olan 21.04.2011 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Kendisine asaleten, davalı şirketi temsilen davalı ..., gümrük müşavirlerinin dolaylı temsilci sıfatıyla hareket ederek, temsil ettikleri kişi tarafından kendilerine sunulan bilgi ve belgelere dayanarak Gümrük idaresine beyanda bulunup, bu idaredeki gümrük işlemlerini takip ederek sonuçlandırdıklarını, ithal edilen eşyalarla ilgili belgelerin hazırlanması, tanzim ve tahakkukunun kendi sorumluluklarına dahil olmadığını dava konusu para cezalarının geçerli bir kayıt belgesi sunulamamasından kaynaklandığını, ancak davacının para cezalarına itiraz hakkını kullanmayarak,

ödeme yolunu seçtiğini, elbise düğmelerinin gümrük muayene memuru tarafından fiziki muayenesi yapılmak suretiyle kodlanarak vergi tahakkuk ettirilip tahsil edildiğini, davacının kod numarası olarak adlandırdığı GTİP numarasının müvekkili tarafından doğru tatbik edildiğini ve gümrük idaresi tarafından onandığını, ayrıca demuraj ücretinin davacı ile faturayı tanzim eden kurum arasındaki anlaşmadan kaynaklandığından tarifesi ve diğer şartlarını kendilerince bilinemeyeceğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davacının, ithal etmek istediği ürünler i... Gümrük İdaresi'ne yanlış beyan verilmesinden ve ithal edilen eşyaların gümrük alanında beklemesi sebebiyle oluşan demuraj ücretinden davalının sorumluluğunun bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. Dava, davacı tarafça davalıya verilen 31.01.2011 tarihli vekaletname kapsamında yapılan gümrük müşavirliği işinin davalılarca kusurlu olarak yerine getirildiği iddiasıyla uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir.

6100 sayılı HMK'nın 266/1. maddesi "Mahkeme, çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren hallerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir" hükmünü içermektedir.

Aynı Kanun'un 282. maddesinde belirtilen bilirkişinin oy ve görüşünün hakimi bağlamayacağı ve hakimin bilirkişi raporunu serbestçe takdir edeceği yönündeki hüküm, HMK'nın 281. madde hükmü karşısında hakim bilirkişi raporunu yeter derecede kanaat verici bulmazsa bilirkişiden ek rapor ya da sözlü açıklama alabileceği veya yeni bir bilirkişi incelemesi yaptırabileceği şeklinde anlaşılmalıdır.

Yoksa, hakimin bir kez bilirkişi incelemesine karar verildikten sonra bundan dönerek uyuşmazlığın çözümünün hakimlik mesleğinin gerektirdiği hukuki ve mesleki bilgi ile çözümlenebileceği kabul edilemez. Kaldı ki, somut uyuşmazlık, çözümünde bilirkişinin rey ve mütalaasına başvurulmasını zorunlu kılar niteliktedir.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunun ikinci sayfasında, davalının gümrük vergileri nedeniyle uygulanan cezalara itiraz etmediği i... kusurlu olduğu görüşü bildirildiği halde, bu hususta iddia olmadığından davalı yana kusur yükletilemeyeceği açıklanmıştır.

Öte yandan, taraflar arasında yazılı bir sözleşme olmadığı uyuşmazlık dışı olup, bu durumda uyuşmazlığın, gümrük müşavirliği hususunda davacının davalıya verdiği vekaletnamedeki yetkiler kapsamında çözülmesi gerekmektedir. Mahkemece, somut olayda davacının bilirkişi raporuna teknik nitelikteki itirazları karşılanmadığı gibi, davacı tarafından davaya verilen ve taraflar arasındaki hukuki ilişkinin kapsamını ve sınırlarını belirleyen Dairemizin geri çevirme kararıyla dosyaya kazandırılan vekaletnamede verilen yetkiler uyuşmazlık konusu olaylarla karşılaştırılıp değerlendirilmeden eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak hüküm kurulmuştur.

Bu durumda mahkemece, alınan bilirkişi raporunun uyuşmazlığın çözümünde kanaat verici nitelikte olmadığı ve hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgi ile çözülmesinin de mümkün olmadığı gözetilerek, gümrük müşavirlik ilişkisi hususunda uzman bir başka bilirkişiden, dosya ve davalıya verilen vekaletnamenin kapsamı incelenerek ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli ve davacının rapora itirazlarının da karşılar nitelikte rapor alınıp oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı gerekçeyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.

Diğer yandan, yargılamada kendilerini bir vekille temsil ettirmeyen davalılar yararına vekalet ücretine hükmedilmesi de hatalı olmuştur.