Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2014/2502 K.2014/6502

Davacının açmış olduğu iflasın ertelenmesi davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulü ve ihtiyati tedbirin kaldırılması talebinin reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde müdahiller... Ayakkabı İmalat Sanayi ve Tic. A.Ş., Ö.. B.., T.C. Ziraat Bankası A.Ş., .... CMC Gayrimenkul Yatırım Tic. A.Ş., KTZ Gayrimenkul İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., A.. A.., .... Ayakkabı San. ve Tic. Ltd. Şti. vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkili şirketin 20.07.2013 tarihi itibariyle düzenlenen bilançosuna göre borca batık durumda olup, dilekçe ekinde sunulan ve uzman görüşüne de yer verilen iyileştirme projesine göre mali durumunun iyileştirilmesi ümidi bulunduğunu ileri sürerek, müvekkili şirketin iflasının ertelenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Bir kısım müdahiller vekili, alacaklarından dolayı protokol tanzim edildiğini, takdirin mahkemede olduğunu, bir kısım müdahiller vekili ise, finansman kaynağı gerektiğinden davacı şirketin iyileştirme projesinin inandırıcı olmadığını, şirketin mali yapısının güçlendirilmesinin ve iyileşmesinin mümkün olamayacağını belirterek, davanın reddini savunmuşlar, tedbirlerin kaldırılmasını talep etmişlerdir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; şirketin borca batık durumda olduğu, kayıtlı sermayesinin tamamen ödendiği, dava dosyasına sunulan iyileştirme projesi doğrultusunda iyileşme ümidinin bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile davacı şirketin iflasının bir yıl süreyle ertelenmesine ve verilen tedbir kararlarının aynen devamına karar verilmiştir.

Kararı, müdahiller....Ayakkabı İmalat Sanayi ve Tic. A.Ş., Ö.. B.., TC. Ziraat Bankası A.Ş.,.... CMC Gayrimenkul Yatırım Tic. A.Ş., K.. Ş.., A.. A.., .... Ayakkabı San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilleri temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, ... Ayakkabı İmalat Sanayi ve Tic. A.Ş. dışındaki müdahiller vekillerinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Dava, iflas erteleme istemine ilişkindir.

İİK'nın dava tarihinden önce 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6103 sayılı Kanun ile değişik 179/a maddesinin 1. ve 2. fıkraları, "Mahkeme, iflâsın ertelenmesi isteminde bulunulması üzerine, envanter düzenlenmesi ve yönetim kurulunun yerine geçmesi ya da yönetim kurulu kararlarının onaylanması için derhal bir kayyım atar; ayrıca şirketin ve kooperatifin malvarlığının korunması için gerekli diğer önlemleri alır.

Kayyımın atanmasına ilişkin karar, kayyımın mahkemece belirlenmiş görevleri ve temsil yetkisi ile bunların sınırları ve iflâsın ertelenmesine ilişkin talep 166. maddenin ikinci fıkrasındaki usul ile mahkeme tarafından ilân ve ticaret siciline tescil ettirilir. Mahkeme bu arada erteleme talebini karara bağlar." hükmünü içermektedir.

Somut olayda, mahkemece, erteleme istemi üzerine, İİK'nın 179/a maddesi hükmüne uygun olarak ticaret siciline gerekli tescil işlemlerinin yapılması gerekirken, bu usul gözardı edilerek sonuca gidilmesi doğru olmamıştır.

3-Müdahil ... Ayakkabı İmalat Sanayi ve Tic. A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarına gelince;

İflasın ertelenmesi talebi üzerine, daha erteleme kararını vermeden önce buna ilişkin yargılama sırasında, İİK'nın "erteleme tedbirleri" başlıklı 179/a bendi uyarınca mahkeme, envanter düzenlenmesi ve yönetim kurulunun yerine geçmesi ya da yönetim kurulunun kararlarını onaylaması için derhal bir kayyım atar; ayrıca şirketin malvarlığının korunması için gerekli diğer önlemleri alır.

Kural olarak, mahkemenin ihtiyati tedbir yoluyla, icra ve iflas takiplerini yargılamanın sonuna kadar durdurabileceği veya aynı süre zarfında yeni takip yapılmasını yasaklayabileceği doktrin tarafından da kabul edilmektedir.

Bu bağlamda, doktrinde, buna imkân verilmediği takdirde, bazı hallerde uzun zaman alabilecek yargılama süreci esnasında talep sahibi şirketin mallarının muhafaza altına alınması veya satılması suretiyle iflasın ertelenmesi kurumunun bütün özünden ve faydasından yoksun bırakılmasının imkân dahiline gireceğine; kanun koyucunun alacaklılar arasında eşitliği bozan böyle ağır ve vahim bir sonucu istediğini düşündüren hiçbir gerekçe veya hüküm bulunmadığına işaret edilmektedir.

Ne var ki, böyle bir ihtiyati tedbir kararının, iflasın ertelenmesi kararıyla dahi elde edilemeyecek olan hukuki sonuçları borçlu şirkete bahşedecek nitelikte olmaması gerekir. Dolayısıyla, iflasın ertelenmesi talebinin incelenmesi sırasında geçerli olmak üzere verilen ihtiyati tedbir kararlarının maddi hukuk alanında sonuçlar doğuracak nitelik ve içerikte olmaması gerekir.

Zira, doktrinde de belirtildiği üzere, erteleme ile sağlanmak istenen, şirket bakımından her şeyin durması değil, özellikle takiplerin durdurulması suretiyle şirketin rahat bir nefes almasının sağlanmasıdır.

Bu çerçevede, iflasın ertelenmesi talebinde bulunmuş olan borçlu şirketin alacaklılarının, alacaklarını tahsil amacıyla uygulayabilecekleri temlik, takas, mahsup, hapis hakkı gibi hukuki işlemlerin durdurulmasına yönelik tedbirler hep sonuçlarını maddi hukuk alanında doğuran veya borçlu şirkete nazaran üçüncü kişi durumunda olanların maddi hukuktan doğan talep ve def'i haklarını etkileyen (kısıtlayan) tedbirlerdir ve bu tedbirlere gerek iflasın ertelenmesi kararı çerçevesinde, gerekse erteleme yargılaması sırasında ihtiyati tedbir yoluyla karar verilemez.

Keza, üçüncü kişilerin haklarını etkileyecek ihtiyati tedbir kararları vermekten de kaçınılmalıdır.

İflas erteleme davalarında davacının ihtiyati tedbir taleplerinin yerinde görülmesi halinde mahkemece malvarlığının muhafazası için gerekli tedbirler alınabilir. Tedbirlere karar verilirken borçlunun menfaati kadar alacaklıların menfaaati de gözetilmeli ve ancak gerekli olan tedbirlere karar verilirken, maddi hukuk alanında sonuçlar doğuran muhafaza tedbirleri verilmemelidir. Ayrıca alacaklıların alacaklarını tahsil amacıyla kullanabilecekleri hukuki işlemlerin durdurulması da mevcut düzenlemeye uygun değildir. (Öztek, Selçuk: İflasın Ertelenmesi Bankacılar Dergisi Sa. 53, 2005, s. 66 ).

Somut olayda, tensip tutanağının 5 numaralı kararı ile teminat mektuplarının nakde çevrilmesinin tedbir yoluyla önlenmesine karar verildiği ve temyize konu 12.11.2013 tarihli karar ile de, bu tedbiri de içerecek şekilde tedbir kararlarının aynen devamına karar verildiği anlaşılmıştır. Bu çercevede iflas erteleme talebinde bulunan şirketin lehdar olduğu teminat mektupları yönünden muhatap ve teminat mektubunu veren bankanın hukuki durumunu etkileyecek şekilde tedbir kararı verilmesi doğru olmamış ve hükmün bu gerekçe ile de bozulması gerekmiştir.