Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2014/2695 K.2014/3285

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl ve birleşen davaların reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Asıl davada davacı vekili, müvekkili yüklenici ile davalı arsa sahibi arasında 25.10.2002 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığını, buna ilaveten 2 adet de ek protokol imzalandığını, 26.10.2002 tarihinde yapılan 1 no'lu protokol gereği müvekkilinin denkleştirme ivazı olarak 150.000,00 TL'yi davalıya ödemesi konusunda anlaşıldığını, 10.12.2003 tarihinde yapılan 2. protokolde ise bu denkleştirme ivazının 60.000,00 TL'lik kısmına karşılık müvekkilinin A blok zemin kattaki 3 adet normal daire ve kapıcı dairesinin davalı kooperatife ait olacağı konusunda anlaştıklarını,

davalının A blok 1 no'lu daire için düzenlenmiş olan ödeme tablosunu ihlâl ederek borcunu ödemediğini, hakkında başlatılan takibe itirazla takibin durduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ile %40 icra inkar tazminatının tahsilini talep ve dava etmiştir.

Asıl davada davalı vekili, alacağın zamanaşımına uğradığını, taraflar arasında akdedilen sözleşme ve ek iki adet protokole göre taşınmazın denkleştirme ivazına mahsuben müvekkiline verildiğini, bunlara ilişkin olarak müvekkilinin herhangi bir imalat bedeli, iskân bedeli ya da aidat ödeme yükümlülüğü bulunmadığını, davacının taleplerinin iyiniyet kurallarına uymadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte borcun bulunduğu varsayılsa dahi, davacının anılan sözleşme ve protokoller gereği müvekkiline kira tazminatı, ifaya ekli cezai şart, eksik iş bedeline ilişkin borçları bulunduğunu, bu nedenle takas-mahsup def'inde bulunduklarını,

dairelerin 3. şahıslara satıldığını, müvekkilinin davacıya gönderdiği 11.09.2007 tarihli yazı ile eğer varsa kooperatif formalite üyeliğinin iptalini talep ettiğini, denkleştirme ivazına karşılık olarak alınan dairelerle ilgili herhangi bir aidat ya da bedel ödeme yükümlülüğü bulunmadığını savunarak, davanın reddini ve %40 kötüniyet tazminatının tahsilini istemiştir

Birleşen 2010/265 E. sayılı davada davacı vekili, asıl davadaki iddialarını tekrarlayarak davalının A blok 2 no'lu daire için düzenlenmiş ödeme tablosunu ihlâl ettiğini, Ankara 2. İcra Müdürlüğü'nün 2010/2008 Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın haksız olduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ile %40 icra inkar tazminatının tahsilini talep ve dava etmiştir.

Birleşen 2010/265 Esas sayılı davada davalı vekili, davanın reddini ve %40 kötüniyet tazminatının tahsilini istemiştir.

Birleşen 2010/266 Esas sayılı davada davacı vekili, asıl davadaki iddialarını tekrarlayarak, davalının A blok 3 no'lu daire için düzenlenmiş ödeme tablosunu ihlâl ettiğini, Ankara 2. İcra Müdürlüğü'nün 2010/2006 Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın haksız olduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ile %40 icra inkar tazminatının tahsilini talep ve dava etmiştir

Birleşen 2010/266 Esas sayılı davada davalı vekili, davanın reddini ve %40 kötüniyet tazminatının tahsilini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında 25.10.2002 tarihinde arsa payı karşığı inşaat sözleşmesi imzalandığı, bu sözleşmeye ek 26.10.2002 tarihli 1. protokolde sözleşmenin denkleştirilmesi için davacının davalıya 150.000,00 TL ödemesi konusunda tarafların anlaştıkları, 10.12.2003 tarihli 2. protokolde ise denkleştirme ivazının 60.000,00 TL’lik kısmına karşılık, davacı tarafça bağımsız bölüm verilmesi (ayni) şeklinde olacağı konusunda karara vardıkları, Ankara 8.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2008/40 Esas sayılı dava dosyası içeriğinden,

karar tarihi olan 20.04.2011 tarihinde dahi henüz inşaatın eksikliklerinin tamamlanmamış ve iskânın alınmamış olduğunun anlaşıldığı, bu durumda davalıdan talep edilen aidatın, inşaatın yürütülüp tamamlanması ile ilgili olduğu, kooperatifin aidat olarak nitelendirilebilecek inşaat dışındaki genel giderleri ile ilgisinin bulunmadığı,

bu nedenle istemde bulunulamayacağı, öte yandan davalının, ibraz edilen sözleşme ve eki protokoller gözetildiğinde bir çeşit peşin ödemeli ortak konumunda olduğunu kabul etmek gerektiği, bu tür ortakların ise inşaat eksiklikleri için aidat ödemekle yükümlü olmadıkları gerekçesiyle, asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmiştir.

Kararı, asıl ve birleşen davalarda davacı vekili ile katılma yoluyla asıl ve birleşen davalarda davalı vekili temyiz etmiştir. 1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, asıl ve birleşen davalarda davalı vekilinin tüm, asıl ve birleşen davalarda davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2- Asıl ve birleşen davalar, taraflar arasındaki arsa payı karşılığı sözleşmesinin eki protokollere dayalı olarak, denkleştirme ivazı olarak verilen üç adet dairenin aidat borcunun tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Dava konusu üç adet daire yönünden davalı arsa sahibi kooperatifin, davacı kooperatifin peşin bedelli üyesi olduğu hususu uyuşmazlık dışıdır.

Davalı kooperatifin peşin bedelli ortak olması nedeniyle (devam eden inşaatların finansmanına katılımı için) aidat yükümlülüğü bulunmasa da, davacı kooperatifin amacına ulaşıncaya kadar yapılan genel yönetim ve alt yapı giderlerinden sorumludur. Mahkemece, hükme esas alınan bilirkişi raporunda bu doğrultuda inceleme ve araştırma yapılmaksızın, talep edilen ödentinin inşaat finansman gideri olduğu görüşü belirtilmiştir.

Bu durumda mahkemece öncelikle davacı kooperatiften icra takiplerine konu edilen alacakların dayanağını oluşturan genel kurullarla ilgili açıklamalar alındıktan sonra, davacı kooperatifin defter, kayıt ve belgeleri, bilanço gelir gider cetvelleri ve genel kurul kararlarının öncelikle kooperatiften istenilmesi, ibraz edilmezse kooperatifin adresinde defter ve kayıtları incelenmesi için keşif yapılması, buna rağmen inceleme yapılamaz ya da defter ve belgelere ulaşılamaz ise Ticaret Sicil Memurluğu'ndan veya anasözleşmenin 41. maddesi uyarınca bu belgelerin gönderildiği Çevre ve Şehircilik Bakanlığı İl Müdürlüğü'nden getirtildikten sonra,

talep edilen tutar kapsamında yer alan inşaat finansman gideri ile genel gider ve alt yapı giderleri hususunda bilirkişi kurulundan ek rapor alınması, ya da yeni bir bilirkişi kurulundan rapor alınması, varsa genel gider ve alt yapı giderleri yönünden davalının sorumlu olduğu miktarın belirlenmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.