Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2014/2702 K.2014/8202

Taraflar arasındaki sıra cetveline şikayetin yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı şikayetin kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde şikayet olunan S.. D.. Müdürlüğü vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Şikayetçi vekili, takip borçlusu şikayet olunan M.. D..'a ait bedeli paylaşıma konu taşınmazın satışı sonrası düzenlenen sıra cetvelinde, satış bedelinin müvekkili ile şikayet olunan S.. D.. Müdürlüğü arasında garameten paylaştırılması gerekirken, yasaya aykırı olarak tamamının Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne ödenmesine karar verildiğini ileri sürerek, sıra cetvelinin iptaline istemiştir. Şikayet olunan S.. D.. Müdürlüğü vekili, sıra cetvelinin usul ve yasaya uygun olarak düzenlendiğini savunarak, şikayetin reddini istemiştir. Şikayet olunan M.. D.., şikayete cevap vermemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, 6183 sayılı Yasa'nın 21. maddesinde, üçüncü şahıslar tarafından haczedilen mallar paraya çevrilmeden evvel o mal üzerine amme alacağı için de haciz konulursa, bu alacağın da hacze iştirak edeceği ve satış bedelinin garameten paylaştırılacağının düzenlendiği, şikayetçinin haczinin 23.03.2010, şikayet olunan S.. D..

Müdürlüğü'nün haczinin ise 27.10.2009 tarihli olduğu, bedeli paylaşıma konu taşınmazın üçüncü bir şahıs tarafından başlatılan icra takibi sonucunda satıldığı, bu durumda satış bedelinin hacze iştirak edecek olan her iki kurum arasında garameten paylaştırılmasında zorunluluk bulunduğu gerekçesiyle, şikayetin kabulü ile sıra cetvelinin iptaline ve satış bedelinin şikayetçi ile şikayet olunan S.. D.. Müdürlüğü arasında garameten paylaştırılmasına karar verilmiştir.

Kararı, şikayet olunan S.. D.. Müdürlüğü vekili temyiz etmiştir.

Şikayet, haciz sıra cetvelinde sıraya ilişkindir.

İİK'nın 206. maddesi, anılan Yasa'nın “İflasın hukuki neticeleri” başlıklı yedinci babında yer almaktadır. Bu madde hükmü, iflas tasfiyesi sırasında düzenlenen sıra cetvelindeki imtiyazları düzenlemekte olup, hacze iştirak hali dışında haciz yolu ile ilgili takiplerde uygulanmaz. Haciz yolu ile takiplerde bedeli paylaşıma konu malın satış tutarı bütün alacaklıların alacaklarını karşılamaya yetmezse, bir sıra cetveli düzenlenir. Haciz yolu ile takiplerde düzenlenen sıra cetvelinde kural, alacaklıların haciz tarihlerine göre sıralanmasıdır.

Bunun için ilk kesin haciz sahibi alacaklı ve buna iştirak edebilecek diğer alacaklılar belirlenerek hacze iştirak dereceleri oluşturulur. İlk haciz kamu alacağı için konulmuş olan haciz ise, bu alacağa kamu alacağı sahibi olmayan alacaklıların iştiraki de mümkün değildir.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 69. maddesinde, “Her amme idaresi, diğer bir amme idaresi tarafından yapılan hacizlere, amme alacağı bu haciz tarihinden önce tahakkuk etmiş olmak şartıyla, haczedilen mallardan herhangi biri paraya çevrilinceye kadar iştirak edebilir. Hacze iştirak halinde, hacizli malın bedelinden ilk önce haczi yapan idarenin alacağı tahsil olunur. Artanı hacze iştirak tarihi sırası ile alacaklarına mahsup edilmek üzere, hacze iştirak eden dairelere ödenir”. hükmünü içermektedir.

6183 sayılı Kanun'un 69. maddesindeki koşullar varsa kamu alacağı sahibi olan bir alacaklı başka bir kamu idaresi tarafından konulan kamu alacağının haczine iştirak edebilir. Zira, İİK'nın 100. maddesi, 268/1. madde hükmünde yer alan istisna dışında, ancak bu kanuna göre yapılan icra takipleri bakımından uygulanabilir.

Diğer bir anlatımla, anılan 100. maddedeki düzenleme ile kamu alacaklarının takip ve tahsili için 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkındaki Kanun hükümlerine göre konulan hacizlere iştirak, kural olarak mümkün değildir. İlk haciz kamu alacağı için konulmuş bir haciz değil ise, bu hacze kamu alacağı, koşulları oluşmuş ise iştirak edebilir.

6183 sayılı Kanun'un 21/1. maddesinde; üçüncü şahıslar tarafından haczedilen malların paraya çevrilmesinden önce o mal üzerine kamu alacağı için haciz konulması halinde kamu alacağının hacze iştirak edeceği ve satış bedelinin garameten paylaştırılacağı hükme bağlanmıştır.

Somut olayda, her iki idarenin haczi, kamu alacağına dayanmaktadır.

Bedeli paylaşıma konu taşınmaz üzerine, özel hukuk tüzel kişileri ile gerçek kişiler tarafından daha önceki tarihte konulmuş bir haciz bulunmadığından, anılan yasanın 21/1. maddesinin uygulama kabiliyeti bulunmayıp, şikayete konu sıra cetvelinde 6183 Sayılı Yasa'nın 69. maddesine uygun olarak, satış bedeli öncelikli olarak haciz tarihi daha önce olan şikayet olunan vergi dairesinin alacağına tahsis edilmiş, satış bedelinden artan para olmadığından şikayetçi kuruma para ayrılmamıştır.

Mahkemece, açıklanan bu nedenlerle şikayetin reddine karar verilmesi gerekirken, anılan yasa hükümleri ve satışın yapıldığı icra dosyasının satış bedelinin paylaşımında önemi olmadığı hususları gözardı edilerek, yanılgılı gerekçeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.