Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2014/2707 K.2014/7933

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacılar vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkilleri murisi M.Y.' un davalı kooperatifin üyesi olduğunu ve .. ada .. parsel üzerinde imal edilen bloklardan..blok .. no'lu dükkanın ¼’ ünün murise ait olduğuna dair yazı verildiğini, bu duruma rağmen anılan bağımsız bölüm tapusunun davalı adına düzenlendiğini ileri sürerek, anılan bağımsız bölüm tapusunun ¼ oranında iptali ile davacı adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, davaya cevap vermemişlerdir.

Mahkemece, iddia ve dosya kapsamına göre; davacıların murisinin davalı kooperatifin üyesi olduğu ve kendisine meskenlerden .. blok .. no'lu bağımsız bölümün tahsis edildiği, kooperatifin üyelerine yaptırdığı blokların altındaki dükkanlardan da hisse verme kararı aldığı ve bu konuda çekilen kurada .. blok .. no'lu bağımsız bölümün ¼ hissesinin M. Y.' a isabet ettiği halde, 2001 tarihli genel kurulda dükkanlar için belirlenen tahsis bedelinin davacıların murisi tarafından karşılandığı yönünde davacılarca dayanılan bir belgenin bulunmadığı gibi, banka kayıtlarında da buna ilişkin kayda rastlanamadığından, dava konusu bağımsız bölüm tapusunun davacılara verilmesinin şu aşamada mümkün olmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir.

Dava, kooperatif üyeliğine dayalı olarak davacılar murisine tahsis edilmiş olup da, tapusu verilmeyen ve davalı adına kayıtlı .. Blok.. no'lu bağımsız bölümün 1/4 hissesinin tapusunun iptali ile adlarına tescili istemine ilişkindir.

Yapı kooperatiflerinde kooperatife karşı parasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen, başka bir anlatımla kooperatife borcu bulunan ortakların tapu iptal ve tescil isteme hakları bulunmamaktadır. Ancak 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunun 23. maddesinde karşılığını bulan eşitlik kuralı gereğince kooperatif ortakları hak ve yükümlülüklerde eşit olup, kooperatif aynı durumdaki ortaklarına eşit işlem yapmak zorundadır.

Kooperatif, diğer ortaklara borca rağmen konut ya da işyeri vermiş ise, davacı tarafın da, varsa borcuna rağmen kooperatiften konut ya da işyeri isteme hakkının varlığı kabul edilmelidir. Konut ya da işyerini teslim alan herbir ortak yönünden bunları teslim aldığı tarih itibariyle kooperatife borcu olup olmadığı kooperatif defter, kayıt ve belgeleri incelenerek denetime elverişli ve ayrıntılı bir şekilde belirlenmelidir.

Yapılan bu inceleme sonucu kooperatife borcu bulunan ortaklara tapularının verilmediğinin tespiti halinde davacıların da, bağımsız bölüm tapusunu almaya hak kazanabilmeleri için dava tarihi itibariyle borçlarının bulunmaması gerekir. Üyeye mevcut borcu ödeme olanağı sağlamak amacıyla borcun depo ettirilmesi doğru olmayıp, davanın reddi gerekir. YHGK'nun 15.06.2012 tarih ve 16-145 E., 392 K. sayılı ilamı ve Dairemiz'in yerleşik uygulaması bu yöndedir.

Somut olayda, davaya konu.. Blok.. no'lu dükkan tapusunun davalı adına tapuya kayıtlı olduğu, mahkemece, davacılar murisinin kooperatife borcu olup olmadığı yönünde re'sen araştırma yapılmışsa da, bu araştırma hüküm kurmaya yeterli değildir.

Bu durumda, davacılar murisinin aidat ve genel gider borcunun bulunup bulunmadığı, varsa miktarı ile davacılar murisi ile aynı durumda olan üyelere, diğer anlatımla borcu bulunan üyelere borca rağmen tapuların verilip verilmediği 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 23. maddesindeki eşitlik ilkesi gözetilerek, davacılar adına tescil şartlarının oluşup oluşmadığı hususlarında, kooperatifler konusunda uzman bir bilirkişi heyetinden kooperatif defter, kayıt ve belgeleri, genel kurul ve yönetim kurulu kararları, varsa banka kayıtları, üzerinde inceleme yaptırılarak,

açıklamalı, gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınıp oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle karar verilmesi doğru olmamıştır.