Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2014/3559 K.2014/4872

Taraflar arasındaki genel kurul kararının yoklukla malûl olduğunun tespiti davasının yapılan yargılaması sonucunda verilen davanın derdestlik nedeniyle usulden reddine dair hükmün, davanın daha önce kesin hükme bağlanmamış olmasına ilişkin HMK'nın 114/1-i maddesi hükmünde yazılı dava şartı yokluğu nedeniyle davanın HMK'nın 115/2. maddesi hükmü uyarınca usulden reddi gerektiğinden bahisle gerekçesi değiştirilerek ve düzeltilerek onanmasına ilişkin Dairemizin 26.12.2013 tarih ve 6712 E., 8340 K. sayılı ilamının karar düzeltme yoluyla incelenmesi davacı tarafından istenilmekle, dosya incelendi, gereği görüşüldü.

- KARAR -

Davacı, üyesi olduğu davalı kooperatifin 23.07.2006 tarihli genel kurulunda ortaklara 28.138,00 Euro ödeme yükümlülüğü getirildiğini, genel kurulda ortaklara söz hakkı verilmediğini, ödeme yükümlülüğünün belirlenmesine esas alınan hususların gerçeği yansıtmadığını, toplantıya üye olmayan kişilerin de katıldığını ve tüm üyelerin bu ödemeden sorumlu tutulmadığını ileri sürerek, 23.07.2006 tarihli genel kurulun maliyet hesaplarının ahlak, adap, iyiniyet esaslarına aykırı ve yoklukla malûl olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, derdestlik ilk itirazında bulunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davanın derdestlik nedeniyle usulden reddine dair verilen karar, davacının temyiz istemi üzerine, Dairemizin 26.12.2013 tarih ve 6712 E., 8340 K. sayılı ilamıyla, davacının da aralarında bulunduğu üyeler tarafından 23.07.2006 tarihli genel kurulda alınan kararların iptali istendiği, o dava kesinleşmeden işbu dava açılmış ise de davacı, işbu davada da taraf olmakla birlikte neticei talep farklı olduğundan, derdestlik ilk itirazının koşullarının oluştuğu yönündeki mahkeme gerekçesinde isabet bulunmadığı,

ne var ki, bu davadan önce açılan genel kurul kararının iptali davasının reddedilerek 02.09.2011 tarihinde kesinleştiği, 6100 sayılı HMK'nın 114/1-i maddesi uyarınca, aynı davanın daha önceden kesin hükme bağlanmamış olması hali dava şartı olup, dava şartlarının aynı Kanun'un 115/2. maddesine göre hakim tarafından davanın her aşamasında varlığı veya yokluğunun re'sen gözetilmesi gerektiği, Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2010/412 Esas sayılı dosyasında öncelikle re'sen genel kurul kararlarının yokluğunu gerektiren sebeplerin bulunup bulunmadığının araştırılıp, bulunmaması durumunda iptal nedenleri yönünden inceleme yapılması,

süre ve muhalefet şerhi koşulunun gerçekleşip gerçekleşmediği üzerinde durulması gerekirken, iptal nedenlerinin incelendiği ve genel kurul kararının iptaline karar verildiği, temyiz üzerine Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nce iptal sebepleri yönünden incelenip kararın bozulduğu,

bozma üzerine mahkemece iptal isteminin muhalefet şerhi bulunmadığı gerekçesiyle reddine karar verildiği ve bu kararın kesinleştiği, bu durumda, genel kurul kararının iptali kabil olduğu ve yoklukla malûl olmadığı yönünde kesin hüküm oluştuğu, mahkemece işbu davada genel kurulun maliyet hesaplarının ahlak, adap ve iyiniyet esaslarına aykırı olduğunun tespiti isteminin, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 53. maddesinde yer alan iptal nedenlerine ilişkin olduğu, iptal isteminin reddi kararı daha önce kesinleştiği gibi, maliyet hesaplarının yoklukla batıl olduğunun tespitine karar verilmesi isteminin de daha önce kesin hükme bağlandığı,

kesin hükme ilişkin dava koşulunun işbu dava sırasında gerçekleştiği, davanın daha önce kesin hükme bağlanmamış olmasına ilişkin HMK'nın 114/1-i maddesi hükmünde yazılı dava şartı yokluğu nedeniyle, HMK'nın 115/2. maddesi hükmü uyarınca usulden reddi gerekirken, aynı Yasa'nın derdestliğe ilişkin aynı davanın, daha önceden açılmış ve halen görülmekte olmamasına yönelik düzenleme içeren 114/1-ı madde hükmünde yazılı dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddi doğru olmamış ise de,

sonucu itibariyle doğru olan kararın HUMK'nın 438/son maddesi gereğince gerekçesi değiştirilerek ve yapılan yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılamaya gereksinim göstermediğinden, HUMK'nın 438/7. maddesi gereğince hükmün yasa gereği (re'sen) düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.

Davacı, 12.03.2014 havale tarihli dilekçe ile Dairemizin Başkan ve Üyelerinin çekilmesini ve Dairemiz kararının düzeltilmesini istemiştir.

1)Davacının Dairemizin Başkan ve Üyelerini çekilmeye davet istemi yönünden;

6100 sayılı HMK'nın 38/8. maddesi uyarınca hakimi çekilmeye davet, hakimin reddi hükmündedir.

2797 sayılı Yargıtay Kanunu’nun 39/3. maddesi, “Dairelerin veya genel kurulların başkan ve üyeleri reddolunabilirler. Ret hususundaki istemler, reddedilen başkan veya üye katılmaksızın ilgili daire veya genel kurullarca incelenerek kesin karara bağlanır. Daire ve kurulların toplantılarını engelleyen toplu ret istemleri dinlenmez” hükmünü içermektedir.

Karar düzeltme isteyen davacı tarafından Dairemizin Başkan ve Üyelerinin tamamının çekilmeye davetinin, Daire'nin toplantılarını engelleyen, "toplu ret" niteliğinde bulunduğu duraksanmayacak biçimde açıktır. Bu nedenlerle, davacının Dairemiz toplantılarının engelleyecek nitelikteki toplu red isteminin reddiyle davacının karar düzeltme isteminin incelenmesine geçilmiştir.

2) Yargıtay ilamında belirtilen gerektirici sebeplere göre, davacının HUMK'nın 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirisine uymayan karar düzeltme isteminin reddi gerekmiştir.