Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2014/3560 K.2014/7852

Taraflar arasındaki üyelikten ihraç kararının iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkilinin 20.09.2007 tarihinde davalı kooperatife iki hisse satın alarak üye olduğunu, iki üyelik bedeli olarak 330.000,00 TL'yi ödediğini, davalı kooperatif yönetim kurulunun 11.06.2012 tarihli kararı ile, üyelik aidatlarını ödenmediğinden bahisle ihraç edildiğini, borcunun bulunmadığını ileri sürerek, ihraç kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, davacı ile yapılan satış vaadi protokolünün yasa ve anasözleşmeye aykırı olduğunu, eşitlik ilkesini bozacak şekilde işlem yapılamayacağını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre.

Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2008/119 E. sayılı dosyasında yapılan bilirkişi incelemesinde, davacının ödemelerine dair tahsilat makbuzlarının çift imzalı olduğunun tespit edildiği, davacının ödeme iddiasının dayanağı tahsilat makbuzunun davalı kooperatif adına matbu bastırılmış makbuz olduğu, davacının suretini ibraz ettiği 24.09.2007 tarih ve 0156 nolu makbuzun kooperatif defterlerinde kaydı bulunmamakla birlikte bir önceki ve bir sonraki matbu basılı tahsilat makbuzlarının kayıtlı olduğu,

bu sebeple davacının üyeliğinin davalı tarafın da kabulünde olan 20.09.2007 tarihli Satış Vaadi Protokolüne göre peşin ve sabit bedel ödenmek suretiyle üyelik olduğu, davacının ödemesinin nazara alınması gerektiği, ödeme nazara alınmadan ihtarname çıkarılmasının doğru olmadığı gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 27. ve davalı kooperatif Anasözleşmesi'nin 14. maddelerinde parasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen kooperatif üyelerinin ihracı prosedürü düzenlenmiş olup, bu tür davalarda, mahkemece öncelikle, aidat borcunun ödenmesi için üyeye iki ihtarın gönderilip gönderilmediği ve bu ihtarların usulüne uygun olarak tebliğ edilip edilmediği, ilk ihtarnamenin ödemesi 30 gün geciktirilmiş borcu içerip içermediği, böyle bir borcun ödenmesi için birinci ihtarda 10 gün, ikinci ihtarda 1 aylık sürenin verilip verilmediği,

bu süre içerisinde ödememe halinde müeyyidenin ne olduğunun ve ödenmesi istenen borcun miktarının ve neye ilişkin olduğunun açık ve anlaşılır olarak belirtilip belirtilmediği tespit edilmelidir. Ortağa gönderilecek her iki ihtarda da ortağın ödemesi gereken anaparanın ve varsa işlemiş faizinin açıkça gösterilmesi, diğer anlatımla borcun ne kadarının anapara toplamı, ne kadarının işlemiş temerrüt faizi toplamı olduğunun anlaşılabilmesi gerekli ve yeterlidir.

Davacının, kooperatifin ortağı olarak, kooperatifin en yetkili organı olan genel kurulca kararlaştırılan ve kesinleşen aidat ve temerrüt faizi oranını genel kurula katılsın ya da katılmasın bilmesi gerektiğine, tüm ortakları ilgilendiren bu tür genel kurul kararının tebliği gerekmediğine, aidat borcu toplamı ile bunun faizi toplamı ortak tarafından hesap edilebilir ve belirlenebilir olduğuna göre bu toplamların hangi aylara ilişkin aidat ve işlemiş temerrüt faizi borcu olduğunun ayrıca belirtilmesi zorunlu değildir.

Tüm bu aşamalarda bir eksiklik bulunmaması halinde ihtarlarda istenen borcun gerçek borç olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir.

Davalı kooperatif tarafından keşide edilen 14.02.2012 tarihli birinci ihtarnamede, "Müvekkil kooperatif hesapları incelendiğinde 31.12.2011 tarihi itibariyle ortaklığınıza rağmen hiçbir ödeme yapmadığınız, hak ve vecibe eşitliği içinde üyeliğiniz gereği 283.275,00 TL aidat ve ödenti borcunuz olduğu tespit edilmiştir." denilerek davacıdan ödeme yapması istenmiştir.

İhtar içeriğinden, istenen bu miktarın normal statülü üyelerin ödemesi gereken aidat borcuna karşılık gelip gelmediği, içeriğinde toplam faiz borcu olup olmadığı, peşin bedelli üyelik gereği ödenmesi gereken bedelden varsa bakiye kısma ilişkin olup olmadığı, peşin üyelik bedeli tamamen ödenmiş olsa da, bu tür üyelerin ödemesi gereken genel gider ödemelerinin karşılığı olup olmadığı hususları anlaşılamamakta olup, tereddüt uyandırıcı niteliktedir.

Bu durumda mahkemece, 14.02.2012 tarihli ihtarnamenin açık ve anlaşılır nitelikte olmadığı, bu ihtarnameye dayalı olarak ihraç kararı verilemeyeceği gerekçesiyle yetinilerek, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, önce anılan bu şekli inceleme yapılmadan ve henüz incelenmesine sıra gelmeden gerçek borç ilişkisine dayalı değerlendirmeye geçilmesi isabetsiz ise de, sonucu itibariyle doğru olan kararın, HUMK'nın 438/son maddesi uyarınca gerekçesi değiştirilmek suretiyle onanması gerekmiştir.