Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2014/375 K.2014/2007

Taraflar arasındaki sıra cetveline şikayetin yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı şikayetin kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde şikayet olunanlar vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Şikayetçi vekili, müvekkilinin dava dışı M. A. olan alacağının tahsili için Turhal İcra Müdürlüğü'nün 2012/1106 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını, takip sonucunda borçlunun Tokat İl Özel İdaresi Müdürlüğü'nde bulunan alacağına haciz konulduğunu ancak, borçlu hakkında başka borçlarından dolayı icra takibi yapılmış bulunduğundan sıra cetveli hazırlandığını, şikayet olunan S..

B..'un haciz işlemi için esas ve miktara ilişkin muvazaa iddiası ile genel mahkemede dava açtığını, müvekkilinin başlatmış olduğu icra takibi ve mallarına koydurduğu haczin şikayet olunan ..... Demir Çekme San. Ltd. Şti'nin icra takibinden ve borçlunun mallarına koydurduğu hacizden daha eski tarihli olduğunu ileri sürerek, sıra cetvelinin iptali ile yeniden sıra cetveli hazırlanmasını talep ve şikayet etmiştir.

Şikayet olunan .... Demir Çekme San. Tic. Ltd. Şti. vekili, şikayetçinin iddiasının hukuki dayanağı bulunmadığını, şikayetin süresinde yapılmadığını savunarak, şikayetin reddini istemiştir. Şikayet olunan S.. B.. vekili, şikayetin reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre. Turhal Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 05.02.2013 tarih 2012/592 Esas, 2013/64 Karar sayılı kararı ile muvazaa nedeniyle 1. sırada yer alan S.. B..'un Turhal İcra Müdürlüğü'nün 2012/1167 Esas sayılı dosyasında düzenlenen sıra cetvelinden çıkartılmasına karar verildiği, 2. sırada bulunan alacaklı .... Demir Çekme Ltd.

Şti'nin 2012/1278 Esas sayılı icra dosyasında başlattığı takipte borçluya tebligatın 19.06.2012 tarihinde yapıldığı, kesinleşme tarihi 19.06.2012 tarihi olarak alınmış ise de kesinleşme tarihinin 25.06.2012 olması gerektiği ve haciz tarihi olarak 25.06.2012 tarihinin esas alınacağı, bu haliyle 3. sıradaki alacaklı A.... Yapı Ltd. Şti.'nin haciz tarihinin 25.06.2012 olduğu değerlendirildiğinde ilk sırada alacaklı ... Demir Çekme Ltd. Şti. ile A... Yapı Ltd.

Şti. arasında garameten paylaştırılmasının gerekeceği belirtilerek, şikayetin kabulü ile Turhal İcra Müdürlüğü'nün 2012/1167 Esas sayılı dosyasındaki 13.09.2012 tarihli sıra cetvelinin ilk üç sıra yönünden iptaline, İcra Müdürlüğünce iptal kararı doğrultusunda yeniden düzenlenmesine karar verilmiştir.

Kararı, şikayet olunanlar vekilleri temyiz etmiştir. 1-Şikayet, haciz sıra cetvelindeki sıraya ilişkindir.

Borçlunun üçüncü kişilerdeki mal, alacak ve diğer haklarının haczi İİK’nın 89. maddesi çerçevesinde mümkün kılınmıştır. Bu hükümle, üçüncü kişiye haciz ihbarnamesi tebliğ edilmek suretiyle söz konusu mal, alacak ve hakların haczine imkân tanınmış, tebliğ edilen haciz ihbarnamelerine üçüncü kişinin itiraz yolu açık tutulmuştur. Kendisine birinci haciz ihbarnamesi gönderilen kimsenin, bu haciz ihbarnamesine itiraz etmemesi halinde, mal yedinde ve borç zimmetinde sayılır.

Üçüncü kişinin ihbarnameye süresi içinde itiraz etmesi halinde, usulüne uygun bir haczin varlığından bahsedilemez. Elinde borçluya verilmesi gereken bir mal ya da para bulunan üçüncü kişinin, gerçeğe aykırı itirazı halinde dahi hacizden söz edilemez ve alacaklının hakları ancak aynı Yasa'nın 89/4 ve 120/2. maddeleri çerçevesinde korunabilir.

İİK’nın 89. maddesi, kural olarak, borçlu ile üçüncü kişi arasındaki bir hukuki ilişkiden kaynaklanacak (müstakbel) alacaklar için de uygulanabilir.

Haciz ihbarnameleri ile borçlunun borçlusu konumundaki üçüncü kişinin elinde o anda bulunan mal, alacak ve diğer hakların haczedilmesi mümkün olduğu gibi, borcun tamamen ödenmesine kadar geçecek sürede (aylık kira bedeli, yüklenici lehine tahakkuk eden hak edişler, emekli ikramiyesi alacağı vb. gibi) üçüncü kişi nezdinde oluşacak alacakların da haczine olanak tanınmıştır.

Anılan Yasa hükümlerinin uygulanmasından vazgeçilerek, bir diğer ifade ile haciz ihbarnamesi göndermek yerine müzekkere ile alacak üzerine haciz konulması, aynı yasanın 88. maddesinde düzenlenen menkul haczi hükümlerine tabidir. Haciz müzekkeresi ile ancak mevcut bir mal, hak ya da alacak üzerine haciz konulabilir; öte yandan bu yöntemde üçüncü kişinin itirazına ilişkin bir düzenleme de bulunmamaktadır.

Borçluya ait nakit parayla karşılaşan icra memuru, İcra ve İflâs Kanunu'nun 88. maddesi hükmü çerçevesinde bu parayı haczedebilir. Üçüncü kişinin elindeki bir paranın İİK’nın 89. maddesine göre değil de, taşınır hacizlerine ilişkin 88. maddesine göre haczedilmesinde, tıpkı taşınırlarda olduğu gibi, paranın somut olarak üçüncü kişi elinde mevcut olması gerekir. Henüz mevcut olmayan bir paranın taşınır hükümlerine göre haczine yasal olanak bulunmamaktadır.

Somut olayda, şikayetçinin alacaklı olduğu Turhal İcra Müdürlüğü'nün 2012/1106 Esas sayılı icra dosyasında, şikayetçi tarafından dosya borçlusu M. A. Tokat İl Özel İdaresi'ndeki hak ediş alacağının İİK'nın 88. maddesine uygun olarak haczi için müzekkere yazıldığı, Tokat İl Özel İdaresi'nin 29.08.2012 tarihli cevabi yazısından, borçlu M. A. hak edişinin henüz doğmadığının bildirildiği anlaşılmıştır. Bu durumda şikayetçinin alacaklı olduğu icra dosyasından, borçlu M.

A. henüz hak ediş alacağına hak kazanmadan İİK'nın 88. maddesi anlamında müzekkere ile ileride doğacak hak ediş alacağına haciz konulmuştur. Haciz müzekkeresinin gönderildiği tarihte, taşınır hükümlerine göre haczedilebilecek bir paranın henüz mevcut olmadığı ve olmayan bir para üzerine taşınır mallara ilişkin İİK'nın 88. maddesi çerçevesinde haciz konulamayacağı gözetilmelidir.

Bu durumda mahkemece, şikayetçinin haczi, yasaya uygun bir haciz olmadığından sıra cetvelinde yer alması mümkün olmayan şikayetçinin hukuki yararının bulunmadığı gerekçesiyle, şikayetin HMK'nın 114/1-h ve 115/2. maddesi uyarınca usulden reddine karar verilmesi gerekirken, şikayetin esası incelenerek, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.

2- Bozma nedenine göre, şikayet olunan ... Demir Çekme San. Ltd. Şti. vekili ile şikayet olunan S.. B.. vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.