Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2014/4264 K.2015/419

Taraflar arasındaki hakem tayini davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacılar vekili, müvekkilleri ile arsa sahibi davalı arasında 19.10.2006 tarihinde arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi ile uyuşmazlıkların tahkim yoluyla çözüleceğinin kararlaştırıldığını, tarafların sözleşmeye uygun olarak seçtikleri hakemlerin, üçüncü hakemin seçimi konusunda uzlaşamadığını ileri sürerek, üçüncü hakemin mahkemece atanmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilince davalılara gönderilen 05.11.2013 tarihli ihtarname ile sözleşmeden dönme (sözleşmeyi fesh) hakkının kullanıldığı, hukuki taleplerinin yükleniciye verilen 20 no'lu bağımsız bölümün tapusunun iptali talebini de içereceğinden uyuşmazlığın tahkime elverişli olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasındaki sözleşmenin "İhtilafların Halli" başlıklı 19. maddesinde, uzlaşmazlık konularının tahkim yolu ile çözüleceğinin kararlaştırıldığı, üçüncü hakemin seçimi için bir araya gelen taraf hakemlerinin üçüncü hakem seçme konusunda mutabakata varamadıkları, uyuşmazlığın tahkime elverişli olduğu gerekçesiyle, davanın kabulü ile taraflar arasındaki ihtilafın konusuna göre başkan olarak görev yapmak üzere üçüncü hakem olarak emekli hakim ...'ın seçilmesine karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 19.01.2006 tarihinde imzalanan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanmıştır.Taraflar arasındaki sözleşmenin "İhtilafların Halli" başlıklı 19. maddesi, "Uyuşmazlık konuları tahkim yoluyla çözülecektir. Tahkime başvuran taraf hakem heyetini seçecek ve 10 gün içinde kendi hakemini seçmesi hususunu noter aracılığı ile karşı tarafa tebliğ edecektir. Hakemini 10 gün içinde seçmeyen tarafın hakemin, karşı tarafın başvurusu üzerine ...

Ticaret Mahkemesi seçecektir. Taraf hakemleri 30 gün içinde bir araya gelerek 3. hakemi seçecektir. 30 gün içinde 3. hakemin seçilmemesı durumunda taraflardan birinin başvurusu üzerine 3. hakemi ... Ticaret Mahkemesi seçecektir. Hakemler yargılama usullerini kendileri tayin ve tespit edecekler, hak ve nefaset kuralları dairesinde karar vereceklerdir. Hakem ücretleri her bir hakem için ayrı ayrı olmak üzere taraflarca tespit edilecektir.

Hakem ücretleri ve yargılama giderlerini taraflar başlangıçta yarı yarıya avans olarak ödeyecekler, yargılama giderleri ve hakem ücretleri verilecek hükme göre kayıp ve kazanç oranında taraflara yüklenilecektir." hükmünü içermektedir.

Sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan 1086 sayılı HUMK'nın 516 vd. maddelerinde tahkime ilişkin hükümler düzenlenmiştir. 6100 sayılı HMK 01.11.2011 tarihinde yürürlüğe girmiştir. HMK'nın "zaman bakımından dava tarihinden önce uygulama" başlıklı 448/1. maddesiyle HMK hükümlerinin tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla derhal

uygulanacağı kabul edilmiştir. Eski Kanun zamanında yapılan tahkim şartı ya da sözleşmelerinin düzenlendikleri tarihte yürürlükte bulunan Kanuna göre geçerli olmaları halinde sonraki kanun döneminde dahi geçerliliklerini muhafaza ettikleri kabul edilmelidir. Çünkü usul sözleşmelerinin kurulmaları ve geçerlilikleri bakımından Maddi Hukuk Hükümlerine tâbi oldukları genel kabul gören bir ilkedir (Prof. Dr. Sabri Şakir Ansay – Hukuk Yargılama Usulleri, 7. Basım, 1960, s. 152.

Prof Dr. Saim Üstündağ, Medeni Yargılama Hukuku, 7. Bası, İstanbul, 2000, s. 420. Prof Dr. Abdurrahim Karslı, Medeni Usul Hukukunda Usuli İşlemler İstanbul 2001, s.239). Buna göre maddi hukuk alanında yapılan yeni kanunlar eski kanuna göre geçerli olarak yapılmış olan sözleşmeleri hükümsüz hale getirmedikleri gibi usul sözleşmelerine ilişkin yeni kanun hükümlerinin dahi eski kanun zamanında yapılmış usul sözleşmelerinin geçerliliğini etkileyemeyeceğini kabul etmek gerekir.

Dairemizin uygulaması da 07.03.2014 tarih ve 2013/4664 E, 2014/1720 K. sayılı ilamında olduğu üzere bu yöndedir. YHGK'nın 18.06.2006 tarih ve 15-609 E., 2006/656 K. sayılı ilamında da açıklandığı üzere; yargılama yetkisi kural olarak mahkemeler eliyle kulanılmakta, tahkim usulü ise yargılama hukukumuzda istisnai bir kurum olarak düzenleme alanı bulmaktadır.

Bu nedenledir ki, tahkimle ilgili düzenlemelerin genel usul kuralları anlamında geniş yorumlanması ve açık bir hükme yer verilmedikçe tam anlamıyla usul hukukumuza ilişkin ilkelerin tahkim açısından da doğrudan geçerli kabul edilmesi olanaklı değildir. Eş söyleyişle; usul hükümlerinin geriye yürüme etkisinin, tamamen sözleşmeyle hayat bulan ihtiyari tahkim kuralları hakkında uygulama alanı bulamayacağı açıktır.

Zira, temeli sözleşme olan ve taraf iradelerini baz alan tahkim sözleşmesinde - tahkim şartının konulmasında tarafların açıkça ortaya koydukları kurallar ve belirledikleri hukuk uygulanacaktır. Yine buna ilişkin değişiklik yapılabilmesi şartları da sözleşmede belirlenen ilkeler çerçevesinde olacaktır. İstisnai bir yol olan tahkimde taraf iradeleri asıldır.

Taraf iradeleri sözleşmenin akdedildiği tarihte geçerli olan (cari kanunlar) yeni Türk kanunlarının uygulanması yönünde ortaya konmuş iseler, bu kanun da 1086 sayılı HUMK'dır.

Somut olayda, mahkemece, sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan HUMK'nın 520. maddesi uyarınca, dava ele alınıp, sonuçlandırılmıştır. Bu nedenle somut uyuşmazlıkta mahkemenin hakem seçimine ilişkin kararının temyizi kabil olmadığına ilişkin HMK'nın 416/2-c maddesinin uygulama yeri bulunmamaktadır. Mahkemenin hakem tayini kararları temyiz edilebilir. (Prof. Dr. Baki Kuru Hukuk Muhakemeleri Usulü, 6. Cilt, 6. Baskı, 2001, S. 6008 dipnot 37, s. 6019 dipnot 53) Bu açıklamalara ve dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, taraf vekillerinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.