Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2014/4712 K.2014/7593

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, davalı kooperatif üyesi iken istifa ettiğini, buna rağmen çıkma payı alacağına ilişkin ödeme yapılmadığını ileri sürerek, müvekkilince ödenen 17.550,00 DM'nin karşılığı olan 19.652,13 TL'nin 28.06.2006 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, alacağın zamanaşımına uğradığını, çıkarılmayı takip eden genel kurulu izleyen yıl sonu bilançosuna göre aidat iadesinin faizsiz olarak yapılacağını, üyenin haklarını kullanırken borçlarını da yerine getirme yükümlülüğü bulunduğunu, hesapların incelenmesinde ise davacının borçlarının iddia ettiği alacaktan fazla olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; davacının bütün ödemelerini dövizle yapmış olması nedeniyle, bu ödemelerin "TL" olarak iadesinin diğer ortakların haksız olarak zenginleşmesine sebebiyet vereceği, 11.05.1992 tarihli genel kurul tutanağında da aidatların döviz karşılığı tahsiline karar verildiği, ödemelerin muhasebe sistemine 'TL' olarak işlenmesinin vergi ve muhasebe sisteminin gerektirdiği bir yasal zorunluluk olduğu, bu sebeplerle, davacının alacağının döviz alacağı olduğu,

bununla birlikte, davacının 2006 yılında istifa ettiği, alacağın genel kurul tarihi olan 24.06.2007 tarihini takip eden bir aylık süre sonunda muaccel olduğu, bu tarih itibariyle alacağın 'TL' karşılığındaki değerinin yasal temerrüt faizi ile birlikte tahsili gerektiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne ve 15.862,32 TL alacağın 25.07.2007 tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir. 1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve özellikle ileri sürülen temyiz itirazlarına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde değildir. 2-Dava, çıkma payı alacağının tahsili istemine ilişkindir.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 17. maddesinde kooperatiften çıkma sonrası aidat iadesinin nasıl olacağı düzenlenmiştir. Bu prosedür ile birlikte, aidatın ödendiği yabancı para cinsinden iadesi için bu hususun anasözleşmede belirtilmiş olması ya da ödenen aidat ister yabancı para olarak, ister TL olarak muhasebeleştirilmiş olsun, bu konuda alınmış bir genel kurul kararı ya da bu yönde bir kooperatif uygulamasının bulunması gereklidir.

Bu yönde bir hüküm, karar veya kooperatif uygulaması var ise, buna göre hüküm kurulması, yok ise, iadenin söz konusu paranın kooperatifin muhasebe kayıtlarına geçirildiği tarihteki Türk Lirası karşılığı üzerinden yapılması gerekmektedir. Dairemizin 06.02.2012 tarihli, 2011/3188 E., 2012/1706 K. ve 11.04.2013 tarihli, 2013/1876 E., 2013/2359 K. sayılı ilamları da yöndedir.

Dosyanın incelenmesinde, anasözleşmede bu yönde bir hüküm bulunmadığı gibi, genel kurul tutanaklarında da bu yönde alınmış bir karara rastlanmamaktadır. Davacı yanca, bu yönde bir kooperatif uygulaması olduğu hususu ileri sürülmediğine göre, mahkemece, belirtilen ilkeler doğrultusunda bilirkişiden genel giderlerden davacıya isabet eden miktarın düşümünü de içeren ek rapor alınarak, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçe ile açıklanan ilkelere aykırı 10.07.2013 havale tarihli bilirkişi ek raporuna dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır.