Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2014/4870 K.2014/7220

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, davalılar M.. Y.. ile E.. A..'ın davacı kooperatif yönetim kurulu üyesi olarak görev yaptıkları dönemde, kooperatif kaşesini kullanarak yetkileri dışında kooperatif amacına aykırı şekilde 22.03.1999 tarihli, 2.400,00 TL bedelli ve 04.04.1999 tarihli, 2.758,00 TL bedelli iki adet bono düzenlediklerini, bunu takiben davalı S.. K..'ın müvekkili aleyhine takibe başladığını, bonoların borç olmadığı halde verildiği ve bonolardan dolayı kooperatifin borcunun olmadığını ileri sürerek, müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 29.05.2002 tarihli oturumda, davalılar M.. Y.. ve E.. A.. hakkında açtıkları davadan feragat ettiklerini bildirmiştir.

Davalı S.. K.. vekili, bonolar sebebiyle davacı kooperatifin borçlu olduğunu, mal girişinin olup olmadığı veya kooperatif defterlerine bu konunun işlenip işlenmemesinde müvekkilinin bir kusurunun bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalılar M.. Y.. ve E.. A.., davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; davalı S.. K.. yönünden, 818 Sayılı Borçlar Kanunu'nun 32. maddesi, 6098 sayılı TBK'nın 40. maddesi ve 1163 sayılı Kooperatif Kanunu'nun 59. maddesi hükümlerine göre, temsilcilerin iyiniyetli üçüncü kişilerle yapmış olduğu işlemlerin kooperatifi bağladığı ve kooperatifin sorumluluktan kurtulma imkanının olmadığı, diğer davalılar yönünden ise, davadan feragat edildiği gerekçesiyle, davaların reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

1-Dava dilekçesinin açıklamalar kısmında, 22.03.1999 tarihli, 2.400,00 TL bedelli ve 04.04.1999 tarihli, 2.758,00 TL bedelli iki adet bono sebebiyle borçlu olunmadığının tespiti, istem ve sonuç bölümünde ise, müvekkilinin davalılardan S.. K..'a borçlu olmadığının tespiti talep edilmekle beraber dava dilekçesinin başlangıç kısmında dava değeri, "Harca esas bedeldir. Fazlaya ilişkin haklarımız saklıdır." ibareleri yazılıp 500.000.000 TL (500 TL) olarak gösterilmiştir.

Bu itibarla, davanın bonolardan dolayı menfi tespit istemine mi ilişkin olduğu, yoksa sadece 500 TL'den dolayı borçlu olunmadığının tespitinin mi istendiği hususunda tereddüt uyanmaktadır. Her iki bonodan dolayı menfi tespit istenmesi halinde, Harçlar Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca harç ikmal ettirilmeden yargılamaya devam edilemeyeceği açıktır. Anılan düzenlenme kamu düzenine ilişkin olup, re'sen dikkate alınması gereken bir düzenlemedir.

Şu halde, mahkemece yapılması gereken iş, HMK'nın 31. maddesi gereğince, davacı vekiline yukarıda izah edilen hususlar sorulup aydınlatıldıktan sonra, her iki bonodan dolayı menfi tespit talep edildiğinin anlaşılması durumunda, harç ikmal ettirilerek bir karar verilmesi gerekirken, bu husus nazara alınmaksızın yargılamanın sonlandırılması usul ve yasaya aykırı bulunmuş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir. 2-Bozma neden ve şekline göre, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.