Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2014/4971 K.2014/7884

Taraflar arasındaki kooperatifin ihyası davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hüküm süresi içinde davalı tasfiye memuru A.. Ö.. tarafından duruşmasız, davalı tasfiye memurları F.. A.. ve A.. S.. tarafından duruşmalı olarak temyiz edilmiştir. Temyize konu karar niteliği gereği duruşmaya tâbi olmadığından duruşma isteminin reddiyle incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkilinin davalı kooperatif üyesi iken ihraç edildiğini, ancak kendisine ödeme yapılmadan kooperatifin 10.12.2010 tarihinde terkin edildiğini, alacağın tahsili için dava açacağını ileri sürerek, S.S. S. Konut Yapı Kooperatifi'nin ihyasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Ticaret Sicil Memurluğu vekili, davanın kabulü halinde ücret-i vekaletten sorumlu tutulmamalarına karar verilmesini istemiştir.

Davalı kooperatif tasfiye memurları, tüm tasfiye işlemlerini usülüne uygun yaptıklarını, davacının kooperatiften hiçbir alacağının bulunmadığını savunarak, ihya talebinin reddine karar verilmesini istemişlerdir.

Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; davacının dava açmakta hukuki yararı bulunduğu gerekçesiyle, S.S. S. Konut Yapı Kooperatifi'nin ihyasına karar verilmiştir.

Kararı, davalı kooperatif tasfiye memurları temyiz etmişlerdir.

Kooperatifin tüzel kişiliği ticaret sicilinden silinmesi (terkini) ile sona erer. Bunun için de öncelikle tasfiye işlemlerinin eksiksiz tamamlanması gerekir. Şayet tasfiyesi gereken hususlar eksik bırakılmışsa, tüzel kişilik ticaret sicilinden silinse bile, kooperatifin tüzel kişiliğinin sona erdiğinin kabulü olanaksızdır. İşte bu gibi durumlarda, menfaati olanlar tarafından, kooperatif tüzel kişiliğinin ihyası için dava açılabilir.

İhya davası açmakta hukuki yarar bulunmalı, bunun için tam olmasa da, kanaat uyandırıcı bazı delillerin varlığı aranmalıdır. Hiçbir neden ve açıklama gösterilmeden, bir kanıt sunulmadan, soyut, içi boş nedenlere dayalı ya da terkinden uzunca bir süre geçtikten sonra, kötüniyetle, salt kooperatifi zarara uğratmak amacıyla ihya isteminde bulunulması halinde hukuki yararın bulunmadığının kabulü de gerekir.

Bir kooperatifin ihyası, emek, mesai, masraf ve zaman gerektirdiğinden, ihya davasının, gerçek amacına uygun, inandırıcı nedenlere ve delillere dayalı olarak açılması gerekir. Bu noktada sınır, TMK’nın 2. maddesinde yazılı dürüstlük kuralları ile çizilmelidir.

Somut olayda, aynı zamanda eldeki davanın davacısı olan D. K. tarafından açılan ihraç kararının iptali istemli dava reddolunmuştur. Davacı tarafça, terkin olunan kooperatife yapılan ödemelerin iadesinin isteneceği belirtilmişse de, bu yönde bir dava açılmadığı gibi hiçbir somut delil de sunulmamıştır. Hâl böyle olunca, az yukarıda açıklanan ilkeler de gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır. Kabule göre de, Türk Ticaret Kanunu'nun 547/2. maddesi hükmüne uygun şekilde karar verilmemesinde de isabet görülmemiştir.