Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2014/5366 K.2014/8133

Taraflar arasında görülen menfi tespit davası sonucunda verilen hükmün bozulmasına ilişkin Dairemizin 21.10.2013 gün ve 4345 Esas, 6396 Karar sayılı ilamının karar düzeltme yoluyla incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, dosya incelendi, gereği görüşüldü:

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkili kooperatif ile davalı arasında herhangi bir ilişkinin bulunmadığını, ancak davalının kooperatifin eski yönetim kurulu başkanı Sakıp Gün'ün yengesi olduğunu, davalının müvekkili aleyhine giriştiği ilamsız takibe konu alacağın gerçek bir borç olmadığını, davalıdan böyle bir borç alınmadığını, buna rağmen söz konusu icra takibinin kooperatif tarafından itiraz edilmediğinden kesinleştiğini, eski yönetim kurulu başkanı ve yakınlarının sahtecilik oluşturacak şekilde kooperatifi zarara sokarak içini boşaltmak için bu şekilde bir çok işlem yaptıklarını, müvekkili aleyhine başlatılmış 16 adet icra takibi bulunduğunu,

tümünde alacağın dayanağının bankadan kredi temin edilerek kooperatife verilen borç olarak gösterildiğini ileri sürerek, davacının Ortaca İcra Müdürlüğü’nün 2009/15 Esas sayılı takip dosyasından dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, davacının iddialarının doğru olmadığını, kooperatifin zor durumda olması sebebiyle banka kredisi çekerek parayı kooperatife verdiğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, davanın reddine, %20 tazminatın davacıdan tahsiline dair verilen karar, davacı vekilinin temyiz istemi üzerine, Dairemizin 21.10.2013 tarih ve 4345 Esas, 6396 Karar sayılı ilamıyla, diğer temyiz itirazlarının reddiyle, taşıyıcılar kooperatifi tip anasözleşmesinde ancak finans kuruluşlarından kredi alınabileceğinin öngörüldüğü,

1163 sayılı Kanunu'nun 59/1. maddesi hükmü karşısında temsile yetkili kişilerin ancak kooperatif namına onun amacının gerektirdiği bütün hukuki işlemleri yapabileceklerinden kooperatifçe açıkça icazet verildiği anlamına gelecek bir işlem bulunmadığı durumda, kooperatif yöneticilerinin yetkisiz olarak yaptıkları işlemlerin kooperatif yönünden bağlayıcı olmayacağı, öncelikle, özel kişilerden borç para alınmasına icazet verildiği anlamına gelecek bir işlem bulunup bulunmadığının belirlenmesi,

kooperatif yöneticilerine özel kişilerden borç alma konusunda yetki verilmemiş ancak buna rağmen borç alınmış ise uyuşmazlığın ilke olarak sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde çözümlenmesi gerektiği, kooperatifin tüm kayıt belgeleri, genel kurul kararları, yönetim kurulu kararları, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı kontrolörünce hazırlanan 20.06.2011 tarihli inceleme raporu ile ekleri, davalı tarafından iddia edildiği üzere çekilen kredinin banka yoluyla kooperatif hesabına yatırıldığını, tespit edilebiliyorsa bu paranın hangi şekilde tasarruf edildiğini gösterir banka dekont ve kayıtlarının ilgili yerlerden dosyaya getirtilip,

bilirkişi aracılığıyla kooperatif kayıtları üzerinde inceleme yaptırılarak, uyuşmazlık konusu paranın verildiği iddia edilen tarih ve öncesindeki kooperatifin mali yapısının, aidatlardan ve diğer kaynaklardan gelen ödeme gücü incelenerek borçlanmaya gereksinimi bulunup bulunmadığının, alındığı iddia edilen borçla yapılan ödemelerin ne şekilde muhasebeleştirildiğinin, gelirler ile giderler arasında fark bulunup bulunmadığının, dava konusu paranın gelir gider farkı ile uyum gösterip göstermediğinin, borçlanıldı ise ödeme yapılıp yapılmadığının, üçüncü kişilere ne amaçla ve ne kadar borçlanıldığının,

davalının yaptığı ödemeler karşılığında davacı kooperatife nakit girişinin bulunup bulunmadığının, borç verildiği iddia edilen paranın kooperatif kasasına girip girmediğinin, kooperatif tarafından kullanılıp kullanılmadığının, kullanılmış ise ne şekilde kullanıldığının, genel kurulda görüşülüp görüşülmediğinin, ödeme ya da ödemelerin gerçek bir ödemeyi yansıtıp yansıtmadığının tereddütsüz bir şekilde belirlenmesinin gerektiği, anasözleşme getirtilmek suretiyle, kooperatifin amaç ve faaliyet konusuna ilişkin hükmü incelenerek,

kooperatif ihtiyacının karşılanması için ne şekilde finansman sağlandığı üzerinde durularak ve davaya konu işlemlerin yapıldığı tarihte davalının kayınbiraderinin başkanlık yaptığı yönetim kurulunda görevli olan yöneticiler ve diğer ilgililer hakkında Muğla 2. Ağır Ceza Mahkemesi’nin 2012/151 Esas sayılı dava dosyasında yargılamanın devam ettiğini bildirdiğinden bu dava dosyası da celbedilerek,

davanın niteliği itibariyle uyuşmazlık üzerinde etkisi olup olmadığı değerlendirilip, etkisinin bulunduğu tespit edilirse, ceza dosyasının bekletici mesele yapılması düşünülmesi gerekirken, bu hususlara ilişkin tespit ve görüş içermeyen ve denetime elverişli bulunmayan yetersiz bilirkişi raporuna itibar edilerek, eksik incelemeye dayalı, yanılgılı gerekçe ile yazılı şekilde hüküm kurulmasının doğru olmadığı belirtilerek, bozulmuştur.

Bu kez, davalı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur. Yargıtay ilamında belirtilen gerektirici sebeplere göre, HUMK'nın 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirisine uymayan karar düzeltme isteminin reddi gerekmiştir.