Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2014/547 K.2014/4494

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkili kooperatifin 25.12.2012 tarihli olağanüstü genel kurulunda resmi kurumlara ve üçüncü kişilere olan borçların ödenmesi için her ortaktan 6.000,00 TL alınmasının kararlaştırıldığını, bu kapsamda, 6.000,00 TL genel kurul kararı gereği hissesine düşen miktar, 760,00 TL aidat borcu ve 152,00 TL gecikme cezası olmak üzere toplam 6.912,00 TL'nin tahsili amacıyla aleyhinde başlatılan icra takibine karşı davalının haksız olarak itiraz ettiğini ileri sürerek, itirazın iptali ile %40 icra inkar tazminatının tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin davalı kooperatifin üyesi olmadığını, davalı kooperatifin 26.06.2005 tarihli genel kurulunda kooperatife ait bir kısım dairelerin en az 50.000,00 TL bedelle satılması konusunda yönetim kuruluna yetki verildiğini, müvekkilinin de bu karara dayalı olarak 54.000,00 TL bedel ödeyerek kooperatiften daire satın aldığını, kooperatife borcu bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; davacı kooperatifin 26.06.2005 tarihli genel kurulunda 50.000,00 TL bedelle daire satışı konusunda yönetim kuruluna yetki verildiği, buna dayalı olarak 4 no'lu dairenin davalıya satıldığı ve 24.12.2005 tarihinde davalı adına tahsisen tescil edildiği, kooperatif kayıtları dikkate alındığında davalının toplam 58.350,00 TL ödeme yaptığı, buna mukabil kooperatifin normal bir üyesinin takip tarihi itibariyle ödemesi gereken miktarın 28.350,00 TL olduğu,

her ne kadar kooperatifin bir kısım kayıtlarında davalı üye olarak görünse de, aslında davalının kooperatiften peşin bedelle daire satın almış olduğu, üye olarak kabul edilse dahi, açıklandığı üzere yaptığı ödemelerin normal üyelerin ödemelerinden çok fazla olduğu, bu itibarla takip tarihi itibariyle kooperatife herhangi bir borcu bulunmadığı gerekçesiyle, davanın ve davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı kooperatif vekili temyiz etmiştir. 1) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2) Dava, kooperatif genel kurulu tarafından belirlenen bir kısım parasal yükümlülükler ile aidat alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 23. maddesi hükmü uyarınca, ortaklar hak ve yükümlülüklerde eşit konumdadırlar. Yönetim kurulu bu ilkenin dışına çıkmak istediği takdirde, bu hususu, genel kurul gündemine alarak, genel kurulun tartışmasına açıkça sunması gerekmekte veya genel kurulun yapılan uygulamayı açıkça ya da zımnen benimsemesi icap etmektedir.

Bu nedenle, sabit ve peşin bedel ödemek suretiyle ortaklığa alınmadaki bu usule uyulmamışsa, böyle bir ortağın (devam eden inşaatların finansmanına katılımı için) üyelik aidat yükümlülüğü devam eder. Açıklanan usule uyulmuşsa, ortaklığa alınmadaki bu farklılık, ortaklığa alındıktan sonra üyelik aidatı istenmesini mümkün kılmaz ise de kooperatifin amacına ulaşıncaya kadar yapılan genel yönetim ve altyapı giderlerinden ortağın sorumluluğu devam eder.

Genel kurulca açık yetki verilmedikçe ya da benimsenmedikçe 1163 sayılı Kanun'un 23. maddesine aykırı şekilde yönetim kurulunun diğer ortaklardan farklı statüde ortaklığa kabul kararı vermesine veya akçalı konularda bir ortağı farklı statüde konumlandırmasına geçerli hukuki sonuç bağlanamaz.

Somut olayda, davacı kooperatifin 26.06.2005 tarihli genel kurulunda aralarında davalı adına kayıtlı bulunan 4 no'lu bağımsız bölümün de bulunduğu kooperatife ait bazı dairelerin asgari bir bedelle satılması konusunda yönetim kuruluna yetki verildiği, daha önce kooperatif üyeliğinden ihraç edilen dava dışı O.

A..'a kur'a sonucu tahsis edildiği anlaşılan bu dairenin, anılan genel kurul kararı uyarınca davalıya satıldığı ve tapuda 24.12.2005 tarihinde davalı adına tescil edildiği, Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2006/170 E sayılı dosyasında, dava dışı O. A.. tarafından, işbu davanın tarafları aleyhinde, 4 no'lu bağımsız bölümün tapu kaydının iptali ile adına tescili istemiyle açılan davada, mahkemece yapılan yargılama sonucunda, H..

K..'nın iyiniyetli olarak kooperatif üyesi olduğu ve söz konusu dairenin adına tahsis edildiği gerekçesiyle, davanın reddine karar verildiği, tapu iptali ve tescil isteminin reddine ilişkin karara yönelik temyiz itirazlarının Dairemiz'in 27.09.2012 tarih 3049 E, 5521 K sayılı ilamının 1. bendi ile reddedildiği, kararın vekalet ücreti yönünden davalılar yararına bozulduğu, karar düzeltme isteminin de yine Dairemizin 04.04.2013 tarih ve 614 E, 2147 K sayılı ilamı ile reddedildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda mahkemece, Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesi'nin anılan dosyası kapsamı da gözönünde bulundurularak, davalının, davacı kooperatife peşin bedelle ortak olduğunun kabulü ile davacı kooperatifin defter, kayıt ve belgeleri, bilanço gelir gider cetvelleri, genel kurul kararları ve hazirun cetvellerinin öncelikle davacı kooperatiften istenilmesi, ibraz edilmezse kooperatifin adresinde defter ve kayıtlarının incelenmesi için keşif yapılması,

buna rağmen inceleme yapılamaz ya da defter ve belgelere ulaşılamaz ise Ticaret Sicil Memurluğu'ndan veya anasözleşmenin 41. maddesi uyarınca bu belgelerin gönderildiği Çevre ve Şehircilik Bakanlığı İl Müdürlüğü'nden getirtildikten sonra, kooperatif konusunda uzman bir bilirkişi ya da bilirkişi kurulu seçilerek, yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda, talep konusu edilen parasal yükümlülüklerin kooperatifin hangi tür giderlerinin karşılanmasına yönelik olduğu,

ne kadarının inşaat finansman giderleri ve ne kadarının genel yönetim ve altyapı giderleri için istenildiği konusunda, açıklayıcı, gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınıp, sonucuna göre varsa genel yönetim ve altyapı giderlerine ilişkin tutar yönünden davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.