Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2014/6198 K.2014/5482

Taraflar arasındaki sıra cetveline şikayetin yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı şikayetin reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde şikayetçi vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Şikayetçi vekili, müvekkilinin dava dışı borçlu şirketin vergi borçlarına karşılık haczettiği menkul malının satışının yapıldığını, müvekkilinin 6183 sayılı Kanun'un 21. maddesi uyarınca sadece birinci sıra alacaklısı ile garameye dahil edilmesi gerekirken, ikinci ve üçüncü sıra alacaklısı ile garameye dahil edilmiş olması nedeniyle düzenlenen sıra cetvelinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek, sıra cetvelinin iptaline karar verilmesini talep ve şikayet etmiştir.

Şikayet olunanlar vekili, şikayetin reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; İcra Müdürlüğü'nce daha önce düzenlenen 27.08.2012 tarihli sıra cetveline şikayetçi kurum tarafından itiraz edilmesi üzerine Konya 2. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2012/802 Esas ve 2013/86 Karar sayılı ilamı ile anılan sıra cetvelinin iptal edildiği, bu karar üzerine İcra Müdürlüğü'nce yeniden düzenlenen sıra cetvelinde şikayetçi kurum alacağı da dahil edilmek üzere ve alacaklıları kesinleşen ayrıca haciz tarihleri davacı kurumun haciz tarihinden önce olan alacaklılar arasında garameten paylaştırma yapıldığı, garameten paylaştırmaya şikayetçi kurum haczinden önce haciz konulan alacaklıların dahil edilmesi gerektiği belirtilerek, şikayetin reddine karar verilmiştir.

Kararı, şikayetçi vekili temyiz etmiştir.

1)Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, şikayetçi vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2) Şikayet, sıra cetvelinde sıraya ilişkindir.

İİK'nın 206. maddesi, anılan Yasa'nın “İflasın hukuki neticeleri” başlıklı yedinci babında yer almaktadır. Bu madde hükmü, iflas tasfiyesi sırasında düzenlenen sıra cetvelindeki imtiyazları düzenlemekte olup, hacze iştirak hali dışında haciz yolu ile ilgili takiplerde uygulanmaz. Haciz yolu ile takiplerde bedeli paylaşıma konu malın satış tutarı bütün alacaklıların alacaklarını karşılamaya yetmezse, bir sıra cetveli düzenlenir. Haciz yolu ile takiplerde düzenlenen sıra cetvelinde kural, alacaklıların haciz tarihlerine göre sıralanmasıdır.

Bunun için ilk kesin haciz sahibi alacaklı ve buna iştirak edebilecek diğer alacaklılar belirlenerek hacze iştirak dereceleri oluşturulur. İlk haciz kamu alacağı için konulmuş olan haciz ise, bu alacağa kamu alacağı sahibi olmayan alacaklıların iştiraki İİK'nın 268/1. madde hükmünde yer alan istisna dışında mümkün değildir.

6183 sayılı Kanun'un 69. maddesindeki koşullar varsa kamu alacağı sahibi olan bir alacaklı başka bir kamu idaresi tarafından konulan kamu alacağının haczine iştirak edebilir. Zira, İİK'nın 100. maddesi, anılan istisna dışında, ancak bu kanuna göre yapılan icra takipleri bakımından uygulanabilir.

Diğer bir anlatımla, kamu alacaklarının takip ve tahsili için 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkındaki Kanun hükümlerine göre konulan hacizlere iştirak, anılan 100. maddedeki düzenleme uyarınca kural olarak mümkün değildir. İlk haciz kamu alacağı için konulmuş bir haciz değil, diğer anlatımla 3. kişinin haczi ise bu hacze kamu alacağı, koşulları oluşmuş ise iştirak edebilir.

Zira, 6183 sayılı Kanun'un 21/1. maddesinde; üçüncü şahıslar tarafından haczedilen malların paraya çevrilmesinden önce o mal üzerine kamu alacağı için haciz konulması halinde kamu alacağının hacze iştirak edeceği ve satış bedelinin garameten paylaştırılacağı hükme bağlanmıştır. Bu hüküm kamu alacaklarının ilk hacze iştirakleri yönünden özel bir düzenleme olduğundan, İİK'nın 206. maddesi kamu alacaklarının hacze iştirak etmesinde uygulanmaz.

Kamu alacağının hacze iştiraki açısından kamu alacağının niteliği ve ilk haczin dayandığı alacağın niteliği ile ilgili bir ayrım yapılmadığından, kamu alacağının ve ilk haczin dayandığı alacak hangi sebepten doğarsa doğsun kamu alacağı için satıştan önce haciz konulmuşsa ilk hacze iştirak eder.

İİK'nın 140. maddesinin ikinci fıkrasında 206. maddeye atıf yapılmış ise de, bu maddedeki imtiyazların sadece aynı derecede hacze iştirak eden ve kamu alacağı sahibi olmayan alacaklılara karşı ileri sürülmesi mümkündür. Diğer bir deyişle, İİK'nın 206. maddesindeki imtiyazlar, (hacze iştirak hali hariç, İİK.m.100-101) haciz yolu ile takiplerde düzenlenen sıra cetvellerinde, sonraki tarihli haciz sahibi alacaklıyı önceki tarihli haciz sahibi alacaklının önüne geçiremez.

Dairemizin 29.11.2013 tarih ve 6030 E., 7584 K. sayılı ilamı bu yöndedir.

Somut olayda, sıra cetvelinin birinci ve ikinci sırasında bulunan ve aynı vekille takip edilen şikayet olunan ......Kardeşler Hurda Met. Nak. İnş. Ltd. Şti'nin alacaklı olduğu Konya 3. İcra Müdürlüğü'nün 2011/11987 Esas ve 2011/11787 Esas sayılı dosyalarında 06.02.2012 tarihinde olmak üzere aynı gün haciz konulduğu anlaşılmaktadır. Şikayetçinin haczi ise 12.06.2012 tarihli olup, satışın 26.06.2012 tarihinde yapıldığı anlaşılmaktadır.

Şikayet olunan ....Metal San. ve Tic. Ltd. Şti'nin alacaklı olduğu Konya 6. İcra Müdürlüğü'nün 2012/250 Esas sayılı takip dosyasında ise, İİK'nın 100. maddesinde belirtilen ve ilk hacze iştiraki sağlayan belgelerden herhangi birine dayanmadığı anlaşıldığı gibi şikayet olunan şirket vekilince de takibin hacze iştiraki sağlayan bir belgeye dayandığı savunulmamıştır.

Bu durumda, mahkemece, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 21/1. maddesi uyarınca şikayetçi Vergi Dairesi'nin haczinin ilk hacze iştirak koşullarının oluştuğu ve şikayetçi dışında kalan alacaklıların dava konusu sıra cetveline itiraz etmemesi sebebiyle varsa kesinleşen miktarlar da dikkate alınarak yeni bir sıra cetvelinin düzenlenmesi gerektiği gerekçede belirtilerek, hüküm fıkrasında şikayetin kabulü ile sıra cetvelinin iptaline karar verilmesi gerekirken, anılan ilkelere aykırı düşen gerekçeyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.