Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2014/63 K.2014/3981

1)Dosyada bulunan iddianame ve mahkemece alınan bilirkişi raporlarında davalının davacı kooperatifin önceki müdürü olduğu belirtilmektedir.

Mahkemece öncelikle davalının sıfatı araştırılmalıdır.

Davalının davacı kooperatifin müdürü olduğunun belirlenmesi halinde, 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 98. maddesi yollaması nedeniyle kooperatiflerde de uygulanması gereken dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan TTK'nın 319/2. maddesi, "Anasözleşme ile temsil yetkisinin ve idare işlerinin hepsini veya bazılarını idare meclisi üyesi olan murahhaslara veya pay sahibi olmaları zorunlu olmayan müdürlere bırakabilmek için genel kurula veya yönetim kuruluna yetki verilebilir" hükmünü içermektedir.

TTK'nın 342. maddesi yukarıda anılan 319/2. maddesi ile birlikte ele alındığında, şirkete müdür olarak atanan kişinin atanma yönteminin anasözleşmede öngörülmüş ve öngörülen şekilde genel kurula veya yönetim kuruluna bırakılmış olması ve tevdi edilen görevin de kooperatifin temsil ve idari, mali işlerinin önemli bir kısmını içermesi gerekir. Esasen, 1163 sayılı Kanun'un 58. maddesi de aynı ilkelere göre düzenlenmiştir.

Anasözleşmede müdür atanması konusunda bir hüküm sevkedilmemişse, yönetimde TTK'nın 317. maddesi uyarınca sadece yönetim kurulu yetkilidir.

Davalı, 1581 sayılı Tarım Kredi Kooperatifleri ve Birlikleri Kanunu'nun 4., 5. 20. ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 98. maddesinin yollamasıyla TTK'nın 342. maddesinde düzenlenen icrai işlerden sorumlu müdür ise, bu dava 341. maddesinde yazılı usule tabidir.

Mahkemece, davalı müdürün atanmasına ilişkin anasözleşmede genel kurul veya yönetim kuruluna yetki verilip verilmediği, yetki verilmiş ise genel kurul ya da yönetim kurulu kararları getirtilerek davalının anasözleşmeyle öngörülen ve özellikle TTK'nın 319/2. maddesinde öngörülen temel ve idari işlerinin tamamı veya bir kısmını üstlenecek bir biçimde atanıp atanmadığı belirlendikten sonra, davalının anılan 342. madde kapsamında atanmış bir müdür olduğu sonucuna varılması halinde davalı hakkında açılan işbu sorumluluk davasında TTK'nın 341. maddesinde aranan usuli koşulların gerçekleşip gerçekleşmediği değerlendirilmelidir.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 62. maddesi ve yine aynı Kanun'un 98. maddesi yollaması ile TTK'nın 336. maddesi uyarınca, yönetim kurulu üyeleri ya da 342. madde hükmüne tabi şirket müdürleri yasa ve anasözleşmenin kendilerine yüklediği görevleri kasden veya ihmal ile yerine getirmedikleri takdirde oluşacak zararlardan kooperatife karşı da sorumludurlar.

Kooperatif tarafından yöneticilere ya da 342. madde hükmüne tabi şirket müdürlerine karşı açılan bir sorumluluk davasının görülebilmesi, TTK'nın 341. maddesi gereğince, genel kurulun bu yönde karar alması ve davanın tüm denetçiler tarafından açılmasına bağlıdır. Ancak anılan usuli eksiklikler dava şartı olmayıp, sonradan da tamamlanabilir.

Öncelikle Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri Merkez Birliğinden davacı A...Tarım Kredi Kooperatifi'nin müdürü olan davalı Y..

B..'in atanmasına ilişkin anasözleşmede genel kurul veya yönetim kuruluna yetki verilip verilmediği, yetki verilmiş ise genel kurul ya da yönetim kurulu kararları ve ilgili genelgeler getirtilip, kooperatifin yönetimine ilişkin yetki ve görevleri, TTK'nın 319/2. maddesinde öngörülen şekilde temsil ve idari işlemlerin tamamı veya bir kısmını üstlenecek biçimde atanıp atanmadığı, başka bir deyişle TTK'nın 342. maddesi anlamında icrai müdür olup olmadığı,

aynı Kanun'un 341. maddesi uyarınca sorumluluk davası açılması için genel kurulca karar alınması gerekip gerekmediği sorulduktan sonra icrai müdür olduğunun tesbiti halinde genel kurulca alınmış bir sorumluluk kararı var ise davacı kooperatiften temini ile onaylı örneğinin dosyasına eklenmesi,

2)İlgili Ticaret Sicil Memurluğundan davacı kooperatifin tüm denetim kurulu üyelerini gösterir son sicil kaydı getirtilip, isimleri bildirilecek denetçilerin tümü tarafından davacı kooperatifin denetçisi sıfatıyla davacı vekili Av. H.. H..'ye verilmiş vekaletnameler var ise dosyaya sunulmasının temini, İçin dosyanın yerel mahkemesine geri çevirilmesi gerekmiştir.