Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2014/7053 K.2015/932

Taraflar arasındaki elatmanın önlenmesi davasının bozma kararına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davalı kooperatifin müvekkiline ait 765 parsel sayılı taşınmazına derin ark açarak taşınmazın 900 m²'lik kısmını kullanılamaz hale getirdiğini ileri sürerek, davalının taşınmaza müdahalesinin men'ini ve yapılan arkın kapatılarak eski hale getirilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı kooperatif yetkilisi, davacının kooperatif üyesi olduğunu, ancak dava konusu arkın ... tarafından yaptırıldığını, kooperatifin sadece arkın temizliğini yaptığını, kaldı ki anasözleşmenin 109/c maddesi uyarınca ark temizliğinin tarla sahibi tarafından yapılması gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, Dairemizin eksik inceleme ve araştırma yapıldığına işaret eden bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, dosya kapsamına göre; taraflar arasındaki davanın 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'ndan kaynaklandığı, anılan kanunun 99. maddesine göre kooperatif ile ortağı arasında oluşan ihtilafların çözüm yerinin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu, ...'de müstakil Ticaret Mahkemesi'nin bulunduğu, ... Adliyesinin kapatılması nedeniyle dosyanın ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesi gerekirken sehven mahkeme esasına kaydedildiği gerekçesiyle, dosyanın görevli ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine ve esasın bu şekilde kapatılmasına karar verilmiştir.

Karar, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

1-Dava, müdahalenin men'i istemine ilişkindir. Mahkemece verilen karar görevsizlik kararı niteliğinde olup, temyizi kabil olduğu değerlendirilerek, temyizin incelemesi yapılmıştır.

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/3. maddesinin yürürlükte bulunduğu dönemde Asliye Hukuk Mahkemeleri ile Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişki iş bölümü ilişkisi iken, 6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesinin 3. ve 4. fıkralarında yapılan değişiklikle Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasında ilişki görev ilişkisi olarak değiştirilmiş ve bu durumda göreve ilişkin usul hükümlerinin uygulanacağı hükme bağlanmıştır.

6335 sayılı Yasa’nın 38. maddesi uyarınca 6102 sayılı TTK’ya eklenen geçici 9. madde ile bu kanunun göreve ilişkin hükümlerinin, bu kanunun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden önce açılan davalarda uygulanmayacağı, bu davaların açıldıkları tarihte yürürlükte bulunan kanun hükümlerine tabi olduğu belirtilmiştir.

Öte yandan, kooperatif ile ortağı arasındaki ortaklık ilişkisinden doğan davaların 1163 sayılı Kanun'un 99. maddesinde ticari dava olduğu kabul edilmiş ise de, münhasıran Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu öngörülmemiştir. Buna göre dava tarihi itibariyle Asliye Hukuk Mahkemeleri ile Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişki iş bölümü niteliğinde ve münhasıran iki tarafın arzularına tabi olmayan işlerden ise, anılan 5/3 ve HUMK'nın 188. madde hükmü uyarınca taraflarca ve süresinde iş bölümü itirazı yapılmadığı sürece bu husus re'sen dikkate alınamaz ve Asliye Hukuk Mahkemeleri miktar yönünden görevli ise davaya bakmalıdır.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 99. maddesinde, kooperatif ile ortağı arasındaki uyuşmazlıkların ticari dava niteliğinde olduğu kabul edilmiş ise de, mahkemece, somut olayda, dava açıldığı tarih itibariyle yürürlükte bulunan 6762 sayılı TTK'nın 5/3. hükümlerinin uygulanması gerektiği, buna göre Asliye Hukuk Mahkemesi ile Asliye Ticaret Mahkemesi arasındaki ilişkinin iş bölümü ilişkisi olduğu, davalı tarafça süresi içerisinde iş bölümü itirazında bulunulmadığı da gözetilerek, uyuşmazlığın esasının incelenerek,

sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, Dairemizin 06.07.2012 tarihli bozma ilamında, mahkemenin iş bölümüne ilişkin herhangi bir bozma sebebi bulunmamasına rağmen, dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunmayan 6102 sayılı TTK'nın 5. maddesi hükmü gereğince görevsizlik kararı verilmesi doğru olmamıştır.

2-Kabule göre de, karar tarihinde yürürlükte olan HMK'nın 115/2. maddesi uyarınca, mahkeme dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Mahkemece, HMK'nın 114/1-c maddesi hükmü uyarınca anılan yasal düzenleme gözönünde bulundurularak, göreve ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğu gerekçesiyle, davanın anılan Kanun'un 115/2. maddesi uyarınca usulden reddine karar verilmesi gerekirken, karar tarihinde yürürlükte olmayan ve göreve ilişkin dava şartı öngörmeyen HUMK'nın göreve ilişkin 7 ve 27. maddeleri hükümlerine uygun bir görevsizlik kararı mahiyetinde gönderme kararı verilmesi doğru olmamıştır.