Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2014/7130 K.2015/5783

Taraflar arasındaki sıra cetveline itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı ve davalı S.. S.. vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Davacı vekili, davalılardan H.. A..'in diğer davalı S.. S.. ile muvazaalı bono ve borç oluşturarak hakkında başlatılan icra takibi sonucu maaşına haciz işlemi uygulandığını ve müvekkili'nin alacağının tahsil olanağını ortadan kaldırdığını ileri sürerek, Karaman 4. İcra Müdürlüğü'nün 2013/3597 E. sayılı icra dosyasının sırasının iptali ile müvekkili bankaya ait Karaman 1. İcra Müdürlüğü'nün 2013/4964 E. sayılı icra dosyasının 1. sıraya alınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı S.. S.. vekili, davanın reddini savunmuştur.

Davalı H.. A.., davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Muvazaa iddiasına dayalı sıra cetveline itiraz davalarında ispat yükünün alacağına itiraz edilen alacaklıda olduğu, alacağın gerçek bir hukuki ilişkiye dayandığının takipten önce düzenlenmiş ve birbirini teyit eden usulüne uygun delillerle ispatlanması gerektiği, her zaman düzenlenmesi mümkün olan bononun alacağın varlığını ispatlamaya tek başına yeterli olmadığı, ispat yükü altında olan davalıların yukarıdaki ilkelere göre ispat vasıtası olabilecek herhangi bir belge sunmadıkları gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili ve davalı S.. S.. vekili temyiz etmiştir.

1-Dosya kapsamına göre, borçlunun maaşının üzerine konulan muhtelif hacizler, borçlunun Karaman Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü nezdinde öğretmen olarak çalışması sebebiyle Karaman Valiliği Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğü'nce sıraya konulmuş olup, davacı tarafça Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğü'nce yapılan bu sıralamada 1. sırada yer verilen davalının alacağının muvazaalı olduğu iddiasıyla işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İİK'nın 140/1. maddesinde İcra Müdürlüğü'nce hangi hallerde haciz sıra cetveli düzenleneceği belirtilmiştir. Maddeye göre haciz sıra cetvelinin düzenlenebilmesi için satış tutarının bütün alacaklıların alacağını tamamen ödemeye yetmemesi gerekir.

Bu madde uyarınca düzenlenen bir sıra cetvelinde, hacizlere ilişkin takip dosyası (takip tarihi, haciz tarihi, alacak miktarı gibi) bilgilerine, ipotek veya hapis hakları varsa bu hakların tesis edildiği tarihlere ve dayanak bilgilerine yer verilmesi gerekir. İİK'nın 83/2. madde hükmüne göre, maaş üzerinde birden fazla haciz varsa bunlar İcra Müdürlüğü'nce sıraya konur ve sırada önde olan haczin kesintisi bitmedikçe sonraki haciz için kesintiye geçilemez.

Açıklanan bu durum karşısında İcra Müdürlüğü'nce yapılan maaş hacizlerinin ve yapılması gereken kesintilerin İİK'nın 355. madde hükmü uyarınca bildirilmesi üzerine Karaman Valiliği Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğü'nce bu madde hükmü uyarınca düzenlendiği anlaşılan ve maaş hacizleri ile ilgili yapılan sıralamanın İİK'nın 140/1. maddesinde tanımlanan sıra cetveli niteliğinde olduğundan söz edilemez.

Dairemizin 14.01.2014 tarih ve 2013/7887 E., 2014/82 K. sayılı ilamı da bu yöndedir.

Bu durumda mahkemenin Karaman Valiliği Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğü'nce yapılan bu sıralamanın İİK'nın 140/1. maddesi uyarınca İcra Müdürlüğü'nce düzenlenen sıra cetveli niteliğinde olduğu kabul edilerek, aynı Kanun'un 142/1. maddesi uyarınca açılan muvazaa nedenine dayalı sıra cetveline itiraz davalarındaki ilkelere göre uyuşmazlığın çözümlenmesi doğru olmamıştır. Zira, 04.06.1958 gün ve 15/6 sayılı İBK'da da belirlendiği gibi, HMK'nın 24/1, 25, 26,30 ve 33. (HUMK'nın 74,75 ve 76.) maddeleri gereğince hakim, tarafların ileri sürdükleri maddi vakıalar ve bunlara bağlı netice-i taleplerle bağlı ve fakat hukuki tavsiflerle bağlı olmayıp, kanunları re'sen uygulamakla ve neticeye vardırmakla yükümlüdür.

Bu durumda mahkemece, davanın dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan TBK'nın 19. (818 sayılı BK'nın 18 ) maddesinde düzenlenmiş muvazaa iddiasına dayalı iptal istemine ilişkin olduğunun kabulü ile bu madde kapsamındaki genel ilkelere ve ispat usulüne uygun olarak uyuşmazlığın çözümlenmesi gerekirken, davanın tavsifinde yanılgıya düşülerek, yazılı şekilde hüküm kurulması, bozmayı gerektirmiştir.

2-Bozma nedenine göre, taraf vekillerinin temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.