Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2014/7358 K.2015/1503

Taraflar arasındaki kooperatif üyeliğinin tespiti davasının bozma kararına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde asıl davada davalı ... ve birleşen davada davalı ... vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkilinin ...

İşyeri ve Konut Yapı Kooperatifinin ... adresinde bulunan gayrimenkule ilişkin kooperatif hissesini kayıtlara işlenmeksizin dava dışı ...'tan devraldığını, kayıtlarda ise davalı ...'in isminin yer aldığını, dava dışı ...'ın davaya konu hisseyi dava dışı...'den devraldığını, hissenin davalı ... adına kayıtlı olmasına rağmen aidat ödemelerini ve ortaklık ilişkilerini dava dışı ...'in yürüttüğünü, hisse sahibi olarak gözüken davalı ...'ten davaya konu hisseyi devralmak amacıyla ...

Noterliğine gittiklerinde, dava dışı anılan kooperatifin İller Bankasına borcu olduğundan bahisle devir işleminin gerçekleştirilemediğini, davacının hisseyi devralırken dava dışı ...a 20.000,00 TL ödediğini, 2006 yılından itibaren aidatlar ve emlak vergilerini davacının yatırdığını, taşınmaza ekmek fırını inşa ettiğini, öte yandan, davalı ...'in muvazaalı olarak davaya konu hisseyi dahili davalı ...'na devrettiğini ileri sürerek, dava dışı ...

İşyeri ve Konut Yapı Kooperatifi'nin 127 numaralı ortaklık hissesinin davacı adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmişti

Davalı ... vekili, davanın reddini istemiş, dahili davalı ..., hukukumuzda davaya dahil edilme müessesesinin bulunmadığını savunarak, davanın usul ve esastan reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, davaya konu dava dışı anılan kooperatifin 127 no'lu hissesinin kayıtlarda davalı ... adına gözüktüğü, harici devirlerin yapıldığı, hisse giderlerinin davacı tarafından karşılandığı ve hissenin son malikinin davacı olduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne dair verilen karar, Dairemizce dahili davalı gözüken ... hakkında usulüne uygun olarak açılmış bir dava bulunmadığı gözetilmeden, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmadığı, dava dışı ... İşyeri ve Konut Yapı Kooperatifi’nin hissedarı olarak gözüken davalı ... .../...

...’in gerçekte kooperatif ortağı olmadığı iddiasına dayandığına, dava ile davalı ... adına dava dışı anılan kooperatifin pay defterinin 127 numarasında kayıtlı ortaklığın davacı adına tescil edilmesi istendiğine göre, dava dışı kooperatif ile davacı arasında kooperatif üyeliği konusunda muaraza bulunduğunun kabulü gerektiği, kooperatif üyeliğine dair verilecek karar, davada taraf olmayan kooperatifin hukuki durumunu etkileyeceğinden mahkemece, davacı tarafa dava dışı kooperatif hakkında dava açması için uygun süre verilmesi,

dava açılması halinde o dava ile işbu davanın birleştirilmesi ve bundan sonra tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi, sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile bozulmuştur. Bozmadan sonra mahkemece direnilmiş, Hukuk Genel Kurulunca yapılan inceleme sonucu direnme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece Hukuk Genel Kurulu bozma kararı üzerine, davacı vekiline ... ve kooperatif tüzel kişiliğine karşı dava açmak üzere süre verilmiş, davacı tarafından açılan dava asıl dava dosyası ile birleştirilmiş ve yapılan yargılama sonucu, yargıtay bozma kararının usule ilişkin olması ve esasın Yüksek Mahkemece incelenmemiş olması gerekçeisi ile bozma kararında belirtilen usuli eksiklik giderilerek önceki karar uyarınca davacının davasının kabulüne, dava konusu kooperatif hissesini devreden davalı ... aleyhine açılan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararı, asıl davada davalı ... vekili ve birleşen davada davalı ... vekili temyiz etmiştir.

Dava, kooperatif üyeliği tespitine ilişkin olup, mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de yeterli araştırma ve inceleme yapılmadan hüküm tesis edilmiştir.Bu durumda kooperatif hukuku konusunda uzman bir bilirkişi seçilerek kooperatifin tüm defter, kayıt, belge, yönetim kurulu ve genel kurul kararları, hazirun cetvelleri, toplantı tutanakları, varsa banka kayıtları, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu ve kooperatif anasözleşmesinin ilgili maddeleri de göz önünde bulundurularak davaya konu üyeliğin belirlenmesi bakımından öncesinin kime ait olduğu, üyelik devri varsa kime devredildiği ve aidatları kimler tarafından ödendiği,

toplantılara kimlerin katıldığı hususları üzerinde durularak açıklamalı gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınıp, oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar alınması gerekirken yukarıda belirtilen inceleme yapılmadan, tanık anlatımına dayanılarak eksik incelemeye dayalı yanlış değerlendirme ve yanılgılı gerekçe ile hüküm kurulmasında isabet görülmemiştir.