Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2014/7730 K.2015/713

Taraflar arasındaki karşılıklı tazminat davalarının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı mahkemenin yetkisizliğine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde asıl davada davacı-karşı davada davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Davacı vekili, davalı tarafça taraflar arasında imzalanan tanıtım organizasyonu hizmet alım sözleşmesine aykırı hareket edilmesi nedeniyle müvekkilinin zarara uğradığını ileri sürerek, şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, yetkili mahkemenin müvekkilinin yerleşim yeri mahkemesi olduğunu savunarak, dosyanın yetkili ... veya ... Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesini istemiş; karşı davasında, davalının taraflar arasındaki tanıtım hizmet alım sözleşmesine aykırı hareket ederek edimini yerine getirmemesi nedeniyle müvekkilinin maddi manevi zarar gördüğünü ileri sürerek, 1.000,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Karşı davada davalı vekili, karşı davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; davanın taraflar arasındaki ticari nitelikli hizmet alım sözleşmesine dayalı tazminat istemine ilişkin olup, HMK'nın 6/1. maddesi uyarınca genel yetkili mahkemenin davalının ikametgahı olan ... Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) olduğu gerekçesiyle yetki itirazının kabulü ile mahkemenin yetkisizliğine, talep halinde dosyanın yetkili ve görevli ... Asliye Hukuk Mahkemesi(Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla)'ne gönderilmesine karar verilmiştir.

Kararı, asıl davada davacı-karşı davada davalı vekili temyiz etmiştir.

1-Dava ve karşı dava, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan zararın tazmini istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki 25.07.2012 tarihli sözleşmenin 8. maddesinde ... Asliye Hukuk Mahkemeleri'nin ve ... İcra Müdürlükleri'nin yetkili olduğu kabul edilmiştir. 6100 sayılı HMK'nın yetki sözleşmesi başlıklı 17. maddesi "Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır.” hükmünü içermektedir. Sözleşmenin imzalandığı tarihte 6100 sayılı HMK yürürlükte olup, sözleşmede kararlaştırılan yer mahkemesinin münhasıran yetkili olduğunun kabulü gerekir. Davalı tarafça cevap dilekçesinde sözleşme ilişkisi kabul edilmiş olup, davacı şirketin edimini gereği gibi yerine getirmediği savunulmuştur.

Taraflar arasındaki sözleşmenin yetki şartına ilişkin hükmünde ... Asliye Hukuk Mahkemeleri yetkili kılınmış ise de, tarafların tacir olması sebebiyle 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesi uyarınca ticari dava niteliğinde olan işbu davada asliye hukuk mahkemesince re'sen mahkemenin görevine ilişkin dava şartı noksanlığından davanın usulden reddine karar verileceğinden sözleşmenin ilgili hükmünün ayakta tutulması amacıyla iradelerinin ... Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu kabul edilmiştir. Kaldı ki, taraflar ticaret mahkemelerinin görevli olduğu hususunda görüş birliği içindedirler.

Bu durumda, mahkemece, ... Asliye Ticaret Mahkemeleri'nin yetkili olduğu gerekçesiyle 6100 sayılı HMK'nın 114/1-ç ve 115/2. maddeleri uyarınca mahkemenin yetkisine ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde yanılgılı gerekçeyle hüküm kurulması doğru olmamıştır.

Öte yandan, davalının sadece yetki itirazı bulunmasına rağmen, hükmün 2. bendinde “Görev, husumet, iş bölümü, derdestlik ve zamanaşımı itirazlarının yetkili mahkemece değerlendirilmesine” ibarelerinin yazılması da doğru olmamıştır.

2-Kabule göre; dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6100 sayılı HMK'nın 10. maddesi uyarınca sözleşmeden doğan davalar sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir. Sözleşmenin yerine getirileceği yer, öncelikle yanların açık ya da örtülü isteğine göre belirlenir. Tersi durumda ise, sözleşmenin yerine getirileceği yer dava tarihinde yürürlükte olan 6098 sayılı TBK'nın 89. maddesi(818 sayılı BK'nın 73. maddesi) uyarınca saptanır.

Öyle ki, davanın konusu, varlığı inkâr edilmeyen sözleşmeden doğan bir para borcu olup da, sözleşmede aksi kararlaştırılmamış ise, bu para borcu, götürülecek borçlardan olduğundan alacaklının ödeme zamanındaki ikametgâhında ödenir. Alacaklı bu para borcunun ödenmesi için kendi ikametgâhında takip ya da dava açabilir.

Şayet taraflar arasında sözleşmenin varlığı tartışmalı ise İİK'nın 50/1. maddesi atfı ile HUMK'nın 9. maddesi uyarınca davalı borçlunun ikametgâhının bulunduğu yer icra dairesi yetkilidir. YHGK'nın 16.02.2005 tarih ve 19-63 E.,61 K. sayılı ilamı ile Dairemizin 20.02.2014 tarih ve 2013/8119 E., 2014/1368 K. sayılı ilamı bu yöndedir.

Mahkemece, davalının sözleşme ilişkisini kabul ettiği ve davacının ikametgâhında karşı dava açtığı gözetilerek, uyuşmazlığın esasının incelenmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.