Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2014/8125 K.2014/6524

Taraflar arasındaki kayıt kabul davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, Esbank, Toprakbank, EGS Bank'ın eski ünvanı Bayındır Bank olan müvekkili banka ile birleştiğini, dava dışı ..... Güneş Enerjileri Klima San. A.Ş. ve Ente Endüstri ve Tesisat A.Ş. ile müvekkili bünyesinde birleşen bankalar arasında imzalanan kredi sözleşmelerine müflis davalının müteselsil kefil sıfatıyla imza attığını ileri sürerek, 6.950,00 TL bedelli mer'i gümrük teminat mektubundan dolayı oluşan toplam 74.457,91 TL gayrinakit alacak, komisyon borcundan dolayı 24.410,26 TL nakdi alacak ve iade edilmemiş 18 adet çekten dolayı 18.000,00 TL alacak olmak üzere toplam 116.868,17 TL alacağın iflas masasına kayıt ve kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Müflis davalı iflas idaresi, cevap vermemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; davalı tacir olduğundan iflasına karar verilmesi ile birlikte tüm alacaklıların alacaklarının muaccel hale geldiği, nakti alacaklar için iflas tarihinden sonrası için faiz talep edilmesinin mümkün olmadığı, bu nedenle komisyon alacakları yönünden iflas tarihi itibariyle hesaplama yapılması gerektiği, ancak mer'i teminat mektupları yönünden iflas süresince de risk devam ettiğinden talep tarihi itibariyle güncel bedellerinin talep edilmesinin mümkün olduğu,

iflas masasına talep tarihi itibariyle teminat mektuplarının güncel bedelleri toplamı olan 74.457,91 TL'nin şarta bağlı alacak olarak iflas masasına kabul edilmesi gerektiği, nakti komisyon alacağı yönünden Bankacılık uygulamasına göre mer'i teminat mektuplarının 3 aylık her devresi için % 1 oranında komisyon alındığı, ancak davacı bankanın çok düşük bedelli teminat mektupları için her devre başına 30,00 TL maktu ücret hesaplayıp talep ettiği bu miktarın fahiş olduğundan kabul edilemeyeceği, kaldı ki davalıya bu teminat mektupları yönünden 30,00 TL maktu ücret uygulanacağına ilişkin usulüne uygun bir bildirim yapılmadığı,

örnek vermek gerekirse 22,00 TL'lik bir teminat mektubu için 3 ayda bir her devre 30,00 TL komisyon ücreti talep edilmesinin çok fahiş bir miktar olup, BK'nın 19 ve 20. maddelerine de aykırı olduğu, bu nedenle iflas tarihi itibariyle hesaplanan 1.033,01 TL'nin iflas masasına kaydı gerektiği, çek riski bedelinin depo edilmesi talebinin sadece asıl borçlu şirkete yöneltilebileceği, zira çek defterinin şirkete verildiği, bu borçtan davalı müflis kefilin sorumlu olmadığı, somut olayda çek riski nedeniyle depo talep edilen çek karnelerinin 1996-1999 yılları arasında verildiği,

çek karnelerinin verildiği tarihten iflas tarihine kadar uzun zaman geçtiği ve çeklerin ibraz edilmediği, iflas tarihinden sonra da, tasarruf yetkisi kaldırılmış bulunan müflisin çek keşide edemeyeceği, bu durumda verildiği belirtilen çekler nedeniyle herhangi bir riskin kalmış olmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, mer'i teminat mektuplarının talep tarihi itibariyle güncel bedelleri toplamı olan 74.457,91 TL'nin şarta bağlı alacak olarak ve nakit komisyon alacağı 1.033,01 TL'nin normal alacak olmak üzere toplam 75.490,92 TL davacı alacağının iflas masasına kayıt ve kabulüne, fazla talebin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Davacı vekilinin teminat mektuplarından dolayı komisyon alacağının kayıt ve kabul istemine yönelik temyiz itirazları yönünden;

Mahkemece, bilirkişinin bankanın uygulaması doğrultusunda teminat mektubu komisyon oranı olarak maktu ücreti esas alarak hesapladığı bedele itibar edilmeksizin, uygulamada mer'i teminat mektuplarının 3 aylık her devresi için %1 oranında komisyon alındığı gerekçesiyle ,bilirkişiden ek rapor alınarak bu doğrultuda hüküm kurulmuştur.

Taraflar arasındaki sözleşmelerde “Teminat Mektubu ve Kontrgaranti, Kefalet, Sair Garanti, Kabul ve Aval Verilmesinde Bankanın Yetkileri” (dosya kapsamında mevcut bazı sözleşmelerde 36. veya 38. maddeler) ve “Komisyon, Vergi ve Masraflar” (dosya kapsamında mevcut bazı sözleşmelerde 37. veya 39. maddeler) başlıklarıyla düzenlenmiş maddeler olup, hükme esas alınan bilirkişi raporunda sözleşme hükümlerine göre komisyon bedelinin ödenme koşulları tartışılıp değerlendirilmemiştir.

Bu durumda, mahkemece, bilirkişiden banka kayıtları da incelenerek taraflar arasındaki sözleşmelerin teminat mektubu komisyon ücreti ile ilgili hükümlerini değerlendiren ve buna göre teminat mektuplarından dolayı davacının komisyon alacağının miktarı ile ilgili ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli ek rapor alınıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.