Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2014/8305 K.2015/1905

Taraflar arasında görülen sıra cetveline şikayetin sonucunda verilen hükmün bozulmasına ilişkin Dairemizin 25.06.2014 gün ve 5075 Esas, 4871 Karar sayılı ilamının karar düzeltme yoluyla incelenmesi şikayet olunan ... vekilince istenilmekle, dosya incelendi, gereği görüşüldü.

- KARAR -

Şikayetçi vekili, müvekkilinin alacağı ilama bağlı nafaka alacağı olduğu halde, düzenlenen sıra cetvelinde müvekkiline pay ayrılmadığını, satış bedelinden öncelikle ipotek alacaklısı şikayet olunan bankaya pay ayrıldıktan sonra kalan paranın tamamen şikayet olunan ...'ın alacaklı olduğu icra dosyasına ödendiğini, oysa ki müvekkilinin alacaklı olduğu icra dosyasına birinci sırada pay ayrılması gerektiğini ileri sürerek, sıra cetvelinin iptalini istemiştir.

Şikayet olunan ... vekili, şikayetin süresinde yapılmadığını, şikayetçinin alacağı birikmiş nafaka alacağı olduğundan imtiyazlı alacak hükmünde olmadığını savunarak, şikayetin reddini istemiştir.

Şikayet olunan... vekili, şikayetin süresinde yapılmadığını, müvekkili bankanın alacağının ipotekle teminat altına alınmış imtiyazlı bir alacak olduğunu ve ipotek tarihinin şikayetçinin nafaka alacağının doğduğu tarihten önce olduğunu, öte yandan birikmiş nafaka alacağının adi alacak olarak sıraya tabi tutulacağını savunarak, şikayetin reddini istemiştir.

Mahkemece, şikayet olunan ... yönelik şikayetin yerinde olmadığı, diğer şikayet olunan ...'a yönelik şikayetin ise haklı olduğu, düzenlenen sıra cetvelinde şikayetçiye 2. sırada yer verilmesi gerekirken, 3. sırada yer verilmiş olmasının doğru olmadığı gerekçesiyle, sıra cetvelinin iptaline dair verilen karar, şikayet olunan ... vekilinin temyiz istemi üzerine Dairemizin 25.06.2014 tarih ve 5075 E., 4871 K. sayılı ilamıyla, diğer temyiz itirazlarının reddiyle, İİK'nın 101. maddesinin 1. fıkrasının.

"Borçlunun eşi ve çocukları ve vasi veya kayyımı olduğu şahıslar evlenme, velayet veya vesayetten mütevellit alacaklar için önce icrası lazım gelen takip merasimine lüzum olmaksızın ilk haciz üzerine satılan malın tutarı vezneye girinceye kadar aynı derecede hacze iştirak edebileceği, şu kadar ki bu hakkın ancak haciz, vesayetin veya velayetin veya evliliğin devamı esnasında veya zevalini takip eden sene içinde yapıldığı takdirde istimal olunabileceği, bir dava veya takibin devam ettiği müddet hesaba katılmaz..." hükmünü, 3. fıkrasının da.

"Nafaka ilamına istinat eden alacaklı önce takip merasiminin icrasına lüzum olmaksızın her zaman aynı derecede hacze iştirak edebilir..." hükmünü içerdiği, buna göre, bir yıllık süre ile sınırlı olmaksızın nafaka ilamına

bağlı alacak için önceden takip yapılmadan her zaman hacze iştirak edilebileceği, yasadaki "her zaman" ibaresini, satış bedelinin vezneye girmesine kadar iştirak edebileceği şeklinde anlamak gerektiği, Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 19.02.2009 tarih ve 2008/12471 E., 2009/1290 K. sayılı ilamında da açıklandığı üzere; nafaka alacaklısının takip talebinde bulunmasına, takibi kesinleştirmesine ve bunun sonucunda kendisine kesin haciz yetkisinin gelmesine gerek olmaksızın hacizli malın paraya çevrilip bedelinin icra veznesine girmesi anına kadar hacze takipsiz iştirak etme hakkına sahip olduğu,

öte yandan, İİK'nın 206. maddesinin, anılan Yasa'nın “İflasın hukuki neticeleri” başlıklı yedinci babında yer aldığı, bu madde hükmünün, iflas tasfiyesi sırasında düzenlenen sıra cetvelindeki imtiyazları düzenlemekte olup, hacze iştirak hali dışında haciz yolu ile ilgili takiplerde uygulanmayacağı, haciz yolu ile takiplerde bedeli paylaşıma konu malın satış tutarı bütün alacaklıların alacaklarını karşılamaya yetmezse, bir sıra cetveli düzenleneceği, haciz yolu ile takiplerde düzenlenen sıra cetvelinde kuralın, alacaklıların haciz tarihlerine göre sıralanması olduğu,

bunun için ilk kesin haciz sahibi alacaklı ve buna iştirak edebilecek diğer alacaklılar belirlenerek hacze iştirak dereceleri ve her derece içinde de sıralar oluşturulacağı, İİK'nın 140. maddesinin ikinci fıkrasında 206. maddeye atıf yapılmış ise de, bu maddedeki imtiyazların sadece aynı derecede hacze iştirak eden ve kamu alacağı sahibi olmayan alacaklılara karşı ileri sürülmesinin mümkün olduğu,

diğer bir deyişle, İİK'nın 206. maddesindeki imtiyazların, (hacze iştirak hali hariç, İİK.m.100-101) haciz yolu ile takiplerde düzenlenen sıra cetvellerinde, sonraki tarihli haciz sahibi alacaklıyı önceki tarihli haciz sahibi alacaklının önüne geçiremeyeceği, somut olayda, şikayetçinin, nafaka ilamına dayalı olarak satış bedelinin vezneye girmesine kadar ilk haciz olan şikayet olunan ...'ın haczine takipsiz iştirak etmesi mümkün iken, bu yolu seçmediği,...

İcra Müdürlüğü'nün 2008/4657 E. sayılı dosyası ile icra takibine başladığı, bedeli paylaşıma konu taşınmaz üzerine haciz koydurduğu anlaşılmış olup; şikayetçinin şikayet olunan tarafından haciz konulan taşınmaz üzerine haciz koydurmasının, bu hacze iştirak iradesini içerdiğinin kabulü gerekeceği, kural olarak iştirak alacaklısının, haczi koyduran takip alacaklısı ile birlikte malların satış bedelinden alacağını alacağı, satış sonunda bu paranın, alacaklılar arasında garameten paylaşılacağı, ancak imtiyazlı alacaklılar İİK'nın 206. maddesinde düzenlenmiş olup, şikayetçinin hem İİK'nın 101. maddesi anlamında takipsiz iştirak alacaklısı,

hem de 206/4-C maddesi anlamında imtiyazlı alacaklı olduğu, eğer hacze takipsiz iştirak eden alacaklının alacağı İİK'nın 206. maddesine göre imtiyazlı alacak durumunda ise, iştirak edebileceği alacaklının da aynı sırada olması halinde satış bedelinin garameten paylaştırılacağı, iştirak edebileceği alacaklı daha sonraki bir sırada ise takipsiz iştirak alacaklısına satış bedelinden öncelikli pay ayrılacağı, yani bu durumda satış bedelinin, hacze takipsiz olarak iştirak eden alacaklı ile ilk haczi koyduran alacaklı arasında alacakları oranında paylaştırılmayacağı, satış bedelinden önce,

"imtiyazlı alacaklı" durumundaki alacaklının faydalanacağı, eğer para artarsa ilk haczi koyduran alacaklıya verileceği, Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 10.11.2010 tarih ve 10107 E., 12780 K. sayılı ilamı ile Dairemizin 11.10.2011 tarih ve 580 E., 983 K. Sayılı ilamının bu yönde olduğu, bu durumda mahkemece, yukarıdaki açıklama ve ilkelere uygun olarak şikayetçinin haczinin, ilk haciz sahibi şikayet olunan ...'ın ilk sıradaki haczine iştiraki koşullarının oluştuğu, aynı derece içerisinde şikayetçinin İİK'nın 206/4-C maddesindeki imtiyazı nedeniyle satış bedelinden öncelikli olarak faydalanması,

para artması durumunda şikayet olunana verilmesi gerektiği gerekçede belirtilerek, şikayetin kabulüne karar verilmesi .../...

gerekirken, şikayetçi ve anılan şikayet olunanın aynı derece içerisinde farklı sıralarda yer almaları gerektiği gözardı edilerek ve şikayetçi ile anılan şikayet olunanın aynı derece içerisinde, ancak şikayetçinin ilk sırada olduğu belirtilmeden şikayetçinin 2. sıraya alınması suretiyle hüküm kurulmasının, sonucu etkilememekle birlikte anılan yasa hükmünü ve ilkeyi tam olarak karşılamadığından,

kararın gerekçe yönünden bozulması gerektiği, öte yandan, sıra cetveline yönelik şikayetlerde İcra Mahkemesi'nin, önüne gelen şikayetleri sonuçlandırmak ve icra müdürüne bu yönde talimat vermekle görevli olup, düzenlenecek yeni sıra cetvelinde sıra cetvelinin hangi ilkelere göre düzenleneceğini belirtmesi, diğer anlatımla alacaklıların ne miktar için hangi sıralarda yer alması gerektiğini saptaması, hukuka uygun olmayan kısımları göstermesi,

bu çerçevede işlem yapılması için icra müdürüne talimat vermesi (İİK. m.17/I) gerektiğinden, iptal nedenlerinin gerekçede belirtilmesi ve sıra cetvelinin iptaline karar verilmesi ile yetinilmesi gerekirken, hüküm fıkrasında, gerekçede yer alması gereken sıralamanın ya da paylaştırmanın nasıl yapılacağının gösterilmesinin, özel olarak İİK'nın 17/1. maddesine ve genel olarak ta hükmün sonuç kısmında gerekçeye ait herhangi bir sözün tekrar edilmemesine ilişkin HMK'nın 297/2. maddesine aykırı olduğu gibi,

icra müdürünün yerine geçilmek suretiyle mahkemece sıra cetvelinin düzenlenmesi anlamına da geldiğinden doğru olmadığı belirtilerek şikayet olunan yararına bozulmuştur.

Şikayet olunan ... vekili, karar düzeltme isteminde bulunmuştur. Yargıtay ilamında belirtilen gerektirici sebeplere ve karar düzeltme isteyenin sıfatına göre, HUMK'nın 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirisine uymayan karar düzeltme isteminin reddi gerekmiştir.