Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2014/856 K.2014/2040

Taraflar arasındaki kooperatif üyeliğinin tesbiti davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkilinin noterlik hisse devir sözleşmesiyle kooperatif üyesi olan dahili davalı N.. T..'ın kooperatifteki E-2 blok 9 no'lu bağımsız bölüme ilişkin hissesini bedeli karşılığında satın aldığını, yapılan bu devir işlemini kooperatif yönetimine bildirdiği halde verilen cevabi ihtar ile söz konusu devire konu taşınmazın N.T. adına görünmediği ve devir işleminin mümkün olmadığının bildirildiğini ileri sürerek, müvekkilinin davalı kooperatife üyeliğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı kooperatif vekili, davanın reddini savunmuştur.

Dahili davalı N.. T.., davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; kooperatif üyeliğinin usulüne uygun devrine bağlı olarak davacının davalı kooperatife üye olduğu ve kooperatif kayıtlarına yansıtılması gerektiği gerekçesiyle davanın kabulü ile davacının davalı kooperatifin üyesi olduğunun tespitine, dahili davalı N.. T..'ın kooperatif üyeliğinin geçersizliğinin Mahkeme kararıyla kesinleşmesi halinde bunun davacıya etkisinin yansıtılması yönünden ilgilinin bu konudaki haklarının saklı tutulmasına karar verilmiştir.

Kararı, davalı kooperatif vekili temyiz etmiştir.

1-Dava, üyeliğin tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, N.. T..'ın davaya dahil edilmesine karar verilmiş, davacı tarafça sunulan dahili dava dilekçesiyle N.. T.. davaya dahil edilmiştir. Yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, somut olayda olduğu gibi, ihtiyari dava arkadaşlığının bulunduğu hallerde, bir dava açıldıktan sonra davalı tarafı değiştirmek ya da mevcut davalı taraf yanına bir başka davalı taraf ilave etmek, ıslahla dahi mümkün değildir.

Usul yasamızda davanın nasıl açılacağı gösterilmiştir. Dava açıldıktan sonra aralarında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmayan kişilerin dahili dava edilmesi ve hakkında hüküm tesis edilmesi olanağı bulunmamaktadır. Öte yandan, davalı kooperatifin anasözleşmesinin 17/3. maddesinde “Devir halinde eski ortağın kooperatife karşı tüm hak ve yükümlülükleri yeni ortağa geçer, kooperatifçe, bu devir sebebiyle taraflardan ayrıca bir ödemede bulunmaları istenemez.” hükmü düzenlenmiştir.

Daire satımında üyelik kendiliğinden alıcıya satım ile birlikte geçmez. Satıcının üye olması ve üyeliğinin alıcı tarafından ayrıca devir alınması gerekmektedir. Üyelik ayrıca devredilmedikçe satıcının üyeliği kooperatif nezdinde devam eder. Satıcının üye olması, alıcının bu üyeliği ayrıca devir alması ve kooperatif üyelik koşullarını taşıması halinde kooperatifin bu kişiyi 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 14/3. maddesi uyarınca ortaklığa kabul etmesi zorunludur.

Somut olayda, davacı tarafça sunulan dahili dava dilekçesiyle davaya dahil edilen N.. T.. taraf sıfatı kazanmamıştır.

Davacı, anasözleşmenin 17/3. maddesi uyarınca üyeliği tüm hak ve borçları ile devir almış ise üyeliği devraldığı N.. T..’ın üyeliğinin statüsü, ödemeleri, bu konuda ileri süreceği iddia ve savunmaları, davacının talebi yönünden sonuca etkili olup, bu davada verilecek karar ile N.. T..’ın da hukuku etkilenecektir. Üyelik devri yok ise veya davalı kooperatifin iddia ettiği gibi davacı tarafından üyeliği devraldığını iddia ettiği N..

T..'ın devir öncesi kooperatif nezdinde geçerli bir üyeliği bulunmuyorsa davacı ancak satım sözleşmesi uyarınca N.. T..'tan talepte bulunması gerekecektir. Üyelik devri var ise anılan kişiye karşı usulüne uygun dava açılıp bu dava ile birleştirilmek suretiyle taraf sıfatı kazandırılmaksızın görülen bu davada verilen kararın ona karşı infaz edilmesi olanağı bulunmamaktadır. Davada taraf olmayanın durumu tartışılarak onun leh veya aleyhine bir karar verilemez.

Bu durumda mahkemece, davacı vekiline, N.. T..'ın da hukuku etkileneceğinden bu kişi hakkında da dava açmak üzere süre verilip dava açılması halinde işbu dava ile birleştirilmesinin sağlanması, bu kişinin varsa savunma ve delilleri toplanıp değerlendirildikten sonra N..

T..'ın üyeliğinin ve üyeliği davacıya devrinin geçerli olup olmadığı, sonucuna göre davacının üye olarak kabulünün gerekip gerekmediği hususlarında inceleme ve değerlendirme yapılıp, oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

2-Bozma nedenine göre, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

3-Kabule göre de N.. T.. tarafından kooperatife karşı açılmış bir dava bulunmadığı, Gebze 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/645 E. sayılı dosyasında ise davacı ile N.. T.. arasında üyelik devrinden kaynaklı iç ilişkide ödenen bedelin tahsili istemine ilişkin açılmış bir dava olduğu ve N.. T..'ın üyeliğinin geçerli olup olmadığı hususunda bir yargılama devam etmediği hususları gözden kaçırılarak, ''N.. T..'ın kooperatif üyeliğinin geçersizliğinin mahkeme kararıyla kesinleşmesi halinde bunun davacıya etkisinin yansıtılması yönünde ilgilinin haklarının saklı tutulmasına'' şeklinde, işbu dava yönünden davacının üyeliğinin şartlı olarak tespiti anlamına gelen yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.