Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2014/912 K.2014/3932

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkili kooperatifin 25.12.2011 tarihli olağanüstü genel kurul kararına göre davalı borçlu aleyhine Kayseri 1. İcra Müdürlüğü'nün 2012/1867 Takip sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalının haksız itirazı üzerine takibin durduğunu ileri sürerek, itirazın iptaline ve davalının %40'dan aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı, yedi yıl önce tasfiye kararı alındığını, tapusunu da aldığını ve borcu olmadığına ilişkin kendisine belge verildiğini, tasfiye işlemlerinin kötü niyetli olarak geciktirilmesinin sonuçlarının üyelere yansıtılamayacağını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamına göre; davalının borcu olmadığına dair kooperatifçe verilen yazı ve icra takip tarihine kadar geçen uzun sürede davalıdan aidat istenmediğinden davalının peşin bedelli ortaklığının davalı kooperatifçe zımnen benimsendiği, dolayısıyla devam eden inşaatların finansman giderlerinden sorumlu olmadığı, davacı kooperatifin inşaat faaliyetlerini bitirerek tasfiye sürecine girdiği, takibe konu tutarın genel gider olduğu hususunda taraflar arasında ihtilaf olmadığı ve davalının da genel yönetim giderlerinden sorumlu olduğu,

ödeme seçeneklerinden davalının lehinde olan ilk seçeneğe göre takip tarihine kadar 2.000,00 TL nin muaccel olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile takibin 2.000,00 TL üzerinden devamına, davalının kabul edilen tutarın %20'si oranında icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, fazlaya ilişkin istemlerinin ise reddine karar verilmiştir.

Karar davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, genel kurulca alınmasına karar verilen bedelin tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkin olup, mahkemece, davalının peşin ödemeli üye kabul edildiği ve davacı kooperatif hükmü temyize getirmediğinden, davalının peşin ödemeli ortak olduğu hususu kesinleşmiştir.

Dairemizin yerleşik uygulamasına göre, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 23. maddesi hükmü uyarınca, ortaklar hak ve yükümlülüklerde eşit konumda olup, sabit ve peşin aidat ödemek suretiyle ortaklığa alınmadaki usule uyulmuşsa, böyle bir ortak, devam eden inşaatların finansmanına katılım giderlerinden sorumlu olmayıp, sadece kooperatifin amacına ulaşıncaya kadar yapılan genel yönetim ve alt yapı giderlerinden sorumludur.

Bu çerçevede; talep edilen miktarın inşaat maliyet gideri mi yoksa genel yönetim ve alt yapı gideri mi olduğu hususunda, bilirkişi raporu, yeterli araştırma ve incelemeyi içermediğinden, hüküm vermeye yeterli değildir.

Bu durumda, mahkemece, davalı kooperatifin defter, kayıt ve belgeleri, genel kurul kararları, bilanço, gelir gider cetvelleri, faaliyet raporlarının önce kooperatiften istenmesi, ibraz edilmezse bilirkişiye mahallinde inceleme yetkisi verilmesi, buna rağmen bu belgelere ulaşılamazsa Ticaret Sicil Memurluğu'ndan ve anasözleşmenin 41. maddesi uyarınca Çevre ve Şehircilik Bakanlığı İl Müdürlüğü'nden anılan belgeler getirtilerek,

kooperatif konusunda uzman bilirkişi aracılığıyla bu belgeler ve gerektiğinde varsa kooperatifin banka hesapları üzerinde de inceleme yaptırılmak suretiyle, yukarıdaki açıklamalar ve ilkeler doğrultusunda, takip konusu alacağın, inşaat finansmanı ya da genel yönetim ve altyapı gider kalemlerinden hangisine ilişkin olduğu tartışılıp, davalının sorumlu olduğu tutar ile ilgili denetime elverişli ve gerekçeli bir rapor alınması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.