Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2014/9207 K.2014/7140

Taraflar arasındaki sıra cetveline itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın husumet nedeniyle reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde müflis davacı şirket vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, İcra Hukuk Mahkemesi'ne sunduğu dilekçesinde, müvekkili şirketin iflas işlemlerinin davalı Bakırköy 1. İflas Müdürlüğü'nün 2009/28 Esas sayılı dosyası ile yürütüldüğünü, müflis şirketin gerçekten borçlu olmadığı ve itiraz ettiği şirketlerin alacak iddiaları kabul edilerek sıra cetveline dahil edildiğini, davalı yanca müflisin hukuki menfaatlerinin korunmadığını ileri sürerek, sıra cetvelinin iptalini talep ve dava etmiştir.

Davalı, yargılamalara katılmamış, davaya cevap vermemiştir.

Davanın açıldığı Bakırköy 5. İcra Hukuk Mahkemesince, borçlunun sıra cetveline itirazda hukuki yararının bulunduğu, ancak alacakların tespitinin yargılamayı gerektirdiği belirtilerek görevsizlik kararı verilmiştir. Dosyanın gönderildiği mahkemece kayıt kabul davasını alacağı kısmen veya tamamen iflas idaresince reddedilen alacaklıların açabileceği, üçüncü şahıslar, müflis ve iflas dairesinin kayıt kabul davası açamayacağı, eldeki davanın davada aktif husumet ehliyeti bulunmayan müflis tarafından açıldığı gerekçesiyle, davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Kararı, müflis davacı şirket vekili temyiz etmiştir.

1-Dava, iflas masası temsilcisi iflas dairesinin işlemini şikayete ilişkindir. Mahkemece, talep, kayıt kabul davası olarak nitelendirilerek, müflis davacı yönünden aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Bir alacaklı, kendi sırasına veya iflâs hukuku kurallarının yanlış uygulandığına (şikayet) değil, kendi alacağı hakkında verilen ve nedenleri gösterilerek verilen red veya kısmen kabul kararının esasına (kayıt ve kabul davası açarak) veya bir başka alacaklının alacağına veya onun sırasına (kayıt terkin davası açarak) itiraz ediyorsa ticaret mahkemesine dava açmalıdır. İİK'nın 233. maddesine göre sıra cetvelinde, kabul edilmeyen alacaklar red sebepleri ile birlikte gösterilir.

İİK'nın 235/1. maddesi uyarınca iflas sıra cetveline yönelik itirazlar (kayıt kabul ve kayıt terkin davaları) kural olarak genel mahkemelerde (Asliye Ticaret Mahkemesinde) görülür. Şikayetçi sadece kendi sırasına yönelik itirazlarını, husumet iflas idaresine yönelterek İİK'nın 235/son maddesi gereğince icra mahkemesinde ileri sürmelidir.

İflas sıra cetvelinde başka bir alacaklının alacağının kabul edilen miktar kadar olmadığına ya da sırasına yönelik itiraz, o alacağın sıradan terkini talebini içerdiğinden, şikayet olarak icra mahkemesinde değil, İİK'nın 235/2. maddesi uyarınca sırasına itiraz edilen alacaklıya husumet yöneltilerek dava yoluyla genel mahkemede (Asliye Ticaret Mahkemesinde) ileri sürülmelidir.

İflas idaresinin, sıra cetvelini düzenlerken uyması gereken iflas hukuku kurallarına aykırı hareket ettiği veya yaptığı bir işlemin hadiseye uygun olmadığı iddia edilirse, bu halde sıra cetveline karşı şikayet yoluna başvurulur (İİK'nın m.227; m.16). Şikayet sebeplerinden en önemlisi, bir alacaklının kendisine verilen sıraya itiraz etmesidir (m. 235, IV).

Buna göre, alacağı sıra cetveline kabul edilen bir alacaklı, alacağının esas ve miktarına değil de, yalnız alacağına verilen sıraya itiraz ediyorsa, bunu şikayet yolu ile icra mahkemesine bildirir.

Diğer şikayet sebeplerine örnek olarak; sıra cetvelinin açık olmaması, bu husustaki kanun hükümlerine (İİK'nın m.233-234) uyulmamış olması, sıra cetvelinin ilan edilmemiş olması, masaya yazdırılmış olan bir alacağın unutulmuş olması, masa alacaklarının da sıra cetvelinde gösterilmiş olması, reddedilen bir alacağın neden dolayı reddedildiğinin, yani ret sebeplerinin gösterilmemiş olması gösterilebilir. (Prof.

Dr. Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku, El Kitabı, 2. Baskı, 2013, Ankara, sh 1329)

İflas dairesinin, iflas idaresinin alacağın kabulüne dair kararına 7 gün içinde şikayet edebileceği İİK'nın 223/5-1 hükmünde öngörüldüğü halde, kural olarak, müflisin iflas idaresinin ya da dairesinin bir alacağın kabulü veya reddi kararına karşı şikayet hakkı bulunmadığı doktrin ve uygulamada kabul edilmektedir. İflas dairesine tanınan bu şikayet hakkı, iflas idaresince kabul edilen alacakların, esas veya miktarı yanında sırasını da kapsar.

İflas dairesinin, iflas idaresinin bir alacağın reddi kararına karşı şikayet yoluna başvurma hakkı bulunmamaktadır. (Bkz: Dr. Adnan Deynekli, Hacizde ve İflasta Sıra Cetveli, 2. Baskı, Ankara 2002, Sh 619). Müflisin sıra cetveline itiraz, kayıt kabul ve kayıt terkini davası açma hakkı yoktur. Ancak müflis, fiil ehliyetinin doğal bir sonucu olarak, iflas masasına giren mal, alacak ve haklara ilişkin (iflas organları) işlemlerine karşı şikayet (İİK md. 16) yoluna başvurabilir.

Bu kapsamda, müflis ihalenin feshini isteyebileceği gibi, sıra cetveli düzenlenmesinde hileli işlemlere dayanıldığını şikayet yoluyla ileri sürerek, sıra cetvelinin iptalini de isteyebilir. (Bkz: Prof. Dr. Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku, El Kitabı 2. Baskı, 2013, Ankara, Sh. 1218, 1306,1329,1355)

Somut olayda, müflis davacı, iflas sıra cetvelinde bir alacaklının kabul edilen miktar kadar alacağı bulunmadığına ya da sırasına yönelik bir şikayette bulunmayıp, tasfiye işlemlerini yürüten iflas müdürlüğünün müflisin itiraz ettiği alacaklıları sıra cetveline kabulü kararına yönelik işlemin ve buna dayanarak hazırlanan sıra cetvelinin iptalini talep etmiştir. Bu tür davalarda İİK'nın 227/1. maddesinin yollamasıyla 16. maddesi gereği İcra Hukuk Mahkemesi görevlidir.

Bu durumda mahkemece, HMK'nın 114/1-c maddesi hükmü uyarınca göreve ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğu gerekçesiyle, davanın aynı Kanun'un 115/2. maddesi uyarınca usulden reddine karar verilmesi gerekirken, uyuşmazlığın esasının incelenmesi doğru olmamıştır.

2)Bozma nedenine göre, müflis davacı şirket vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.