Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2015/2086 K.2015/2379

araflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacılar ile davalı 2437 Sayılı vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

Davacılar vekili, 1979 yılında davalı kooperatife üye olan ve 06.06.2011 tarihinde vefat eden müvekillerinin murisi..., hayatta iken davalı kooperatiften kredi kullandığını, üye olurken doğum tarihinin yanlış olarak beyan edildiği gerekçesiyle, kredi borcunun hayat sigortası tarafından karşılanmayacağının ve müvekkillerinin söz konusu borçtan sorumlu olduğunun bildirildiğini, oysaki üye olurken düzenlenen belgenin müvekkillerinin murisi tarafından değil, kooperatif tarafından matbu olarak düzenlendiğini, ortaya çıkan hatanın müvekkillerinin murisinden kaynaklanmadığını,

bu hatalı duruma rağmen hayat sigortası poliçesi düzenlenmesinin ve prim tahsilatı yapılmasının davalıların kusurundan kaynaklandığını ileri sürerek, müvekkillerinin davalı kooperatife borcu bulunmadığının tespitini, bu talep uygun görülmez ise davalı kooperatife olan borç miktarının hayat sigorta poliçesinin limiti dahilinde 10.000,00 TL'nin davalı ... şirketince müvekkillerine ödenmesini ve %40 kötüniyet tazminatının davalılardan tahsilini talep ve dava etmiş, yargılama esnasında söz konusu kredi borcuna dayalı olarak davalı kooperatif tarafından başlatılan icra takibinde, davalı kooperatife 37.816,49 TL ödeme yapıldığını belirtip,

davasını ıslah ederek anılan miktarın rücuen tahsilini davalı ... şirketinden talep etmiştir.

Davalı kooperatif vekili, davacıların murisinin ortaklığa girişte 1931 olan doğum tarihini 1942 olarak bildirdiğini, bu aldatıcı beyan nedeniyle sigorta şirketince kredi borcunun hayat sigortasından karşılanmadığını, müvekkili kooperatife atfedilecek bir kusur bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı ...Ş. ve dahili davalı ... Emeklilik A.Ş. vekili, müvekkili ...'nin dahili dava yoluyla davaya dahil edilmesinin mümkün olmadığını, diğer davalı kooperatif tarafından düzenlenen poliçede davacıların murisinin doğum tarihinin 1942 olarak gösterildiğini, oysaki gerçek doğum tarihinin 1931 olduğunun ortaya çıktığını, hayat sigortası genel şartları ve şirket uygulamaları gereği 75 yaşın üzerindekilere hayat sigortası poliçesi düzenlenmediğini, gerçeğe aykırı düzenlenen poliçe nedeniyle müvekkili şirketlerin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; davalı ...Ş.'ye dava açılması maddi hataya dayalı bulunduğundan, diğer davalı ... Emeklilik A.Ş.'nin davaya dahil edildiği, bu yöndeki itirazların yerinde olmadığı, sigorta poliçesi düzenlenirken doğum tarihinin yanlış yazılmasının davacıların murisinden kaynaklanan bir hata olmadığı, ayrıca doğum tarihi yanlış kaydedilmiş olsa bile .../...

sözleşmede, bu durumda kredi kullandırılmayacağına dair bir hüküm bulunmadığı, davacıların davasında haklı olduğu, davacıların murislerinin kullandığı kredi nedeniyle davalı kooperatife avukatlık ücreti dahil toplam 26.815,20 TL ödeme yaptıkları, hayat sigortası poliçelerindeki toplam teminat miktarının da 26.815,20 TL olduğu, kredi borcunun hayat sigortası poliçesini düzenleyen dahili davalı ... Emeklilik A.Ş. tarafından karşılanması gerektiği, davacıların murislerinden intikal eden kredi borcu bulunmadığı, gerekçesiyle, davanın, davalı kooperatif yönünden reddine, dahili davalı ... Emeklilik A.Ş. yönünden kabulü ile 26.815,20 TL'nin anılan davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalı 2437 Sayılı Polatlı Tarım Kredi Kooperatifi vekili ve davalı ... Emeklilik A.Ş. yönünden davacılar vekili temyiz etmiştir.

1-Davacılar vekilinin, davalı ... Emeklilik A.Ş.'ye yönelik temyiz itirazları yönünden ;

Bu davalı yönünden dava, hayat sigortası poliçesi kapsamında kaldığı halde davacıların murisinin vefatı sebebiyle davalı ... şirketince karşılanmadığı iddia edilen kredi borcu için, diğer davalı kooperatife, icra takibi sonucunda ödenmek zorunda kalınan bedelin davalı ... şirketinden rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Poliçede dain ve mürtehin alacaklı sıfatıyla hak sahibi olan davalı kooperatif olup, davacılar murisinden olan kredi alacağı kadar, sigorta şirketinden ödeme talep hakkını haizdir. Kooperatifin muvafakatı halinde, sigorta şirketi mirasçılara ödeme yapabilir. Kooperatifin alacaklısı olduğu icra dosyasına ödeme yapılması üzerine, ıslah dilekçesi ile bu meblağın rücuen tahsili davalı ... şirketinden talep edilmiş olup, davalı kooperatif yönünden istirdat talep edilmemiştir.

Bu durumda, davanın istirdat davasına dönüştüğüne ilişkin gerekçe isabetsizdir.

Davacılar vekilince, dava değeri 10.000,00 TL gösterilerek davalı ... şirketi aleyhine dava açılmış olup, fazlaya ilişkin haklar saklı tutulmamıştır. Esasen rücuen tahsili istenilen alacak henüz ödenmeden, (rücu alacağı doğmadan) bu dava erken açılmış, ödeme yapıldıktan (rücu alacağı doğduktan) sonra ıslah dilekçesi kaleme alınmıştır.

Bu durumda, mahkemece anılan dava değeri ile sınırlı olarak davalı ... şirketi aleyhine açılan davanın erken açıldığı gerekçesiyle reddine karar verilmesi gerekirken, saklı tutulmayan haklarla ilgili ıslah yapılamayacağı da gözetilmeden, ıslah kısmen benimsenerek, davalı ... Emeklilik A.Ş. aleyhine hüküm kurulmuş ise de, bu hüküm anılan davalı şirketçe temyiz edilmemiş olup, kısmen kabul edilen miktar kesinleşmiş ve davacı yararına bu miktar kadar kazanılmış hak oluşmuştur.

Esasen bu miktara dahi hak edilmemiş iken, davacılar vekilinin, kesinleşen bu miktarın üzerinde hak elde etmeyi hedefleyerek, işlemiş faiz, icra harç ve masrafları ile vekalet ücretinin de tahsiline yönelik temyiz itirazlarının bu nedenle reddi gerekir.

Bu açıklamalara ve dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve özellikle temyiz edenin sıfatına göre, davacılar vekillerinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Davalı 2437 ...Kooperatifi vekilinin temyiz itirazlarına gelince;

Mahkemece, davalı kooperatif ile ilgili menfi tespit davasının reddine karar verildiğine göre, karar tarihinde yürürlükte bulunan ...uyarınca hesaplanacak vekalet ücretinin davacılardan tahsili ile davalı kooperatife ödenmesine karar verilmesi gerekirken, icra dosyasında tahsil edilen vekalet ücretinin icra takibine yönelik olduğu hususu gözardı edilerek, vekalet ücretinin haricen tahsil edildiği gerekçesiyle bu istemle ilgili karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi doğru olmamış ve hükmün davalı kooperatif lehine bu nedenle bozulması gerekmiş ise de, yapılan bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, aşağıda yazılı olduğu şekilde HUMK'nın 438/7. maddesi uyarınca düzeltilmesi suretiyle hükmün onanması gerekmiştir.