Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2015/2729 K.2015/2509

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

Davacı vekili, müvekkili kooperatifin ortağı olan davalının, 29.06.2013 tarihinde yapılan genel kurul toplantısında belirlenmiş olan parasal yükümlülüklerini yerine getirmediğini, 24.650,00 TL anapara, 953,13 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 25.603,13 TL'nin tahsil edilebilmesi için icra takibi başlattıklarını, ancak davalının takipteki genel kurul kararları ile belirlenen aidat borcuna itiraz ettiğini, itirazın haksız ve yersiz olduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ile %20 icra inkar tazminatının tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, genel kurul gündeminin 10. maddesinde, ortaklardan m² başına 170,00 TL tahsil edilmesi yönünde karar alındığının anlaşıldığını, ancak ödemenin zamanı ve şekli konusunda yönetim kuruluna yetki verilmediğini, belirlenen meblağın bir defada ödenebilecek borç olmadığını, böyle bir karar alınabilmesi için ortakların yarıdan fazlasının karar lehinde oy kullanması gerektiğini, karar nisabı sağlanmadığından kararın mutlak butlanla batıl olduğunu, ayrıca temerrüde düşürülmeden gecikme faizinin talep edilemeyeceğini savunarak, davanın reddini ve %20 kötüniyet tazminatının tahsilini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davacı tarafça davalı aleyhine başlatılan icra takibinin dayanağının 29.06.2013 tarihli genel kurulda belirlenen ödemelere ilişkin olduğu, genel kurul gündemin 10. maddesinde borçların ödenebilmesi için m² başına tüm üyelerden 170,00 TL toplanmasına ilişkin yönetim kurulunun önerisinden sonra toplam 3 öneri verildiği, oylamaya sunulan önerilerden yönetim kurulunun önerisi olan 170,00 TL'nin 33 oyla kabul edildiği, söz konusu genel kurulda toplam 139 ortaktan 67 ortağın katılımının olduğu, toplantı için yeterli çoğunluk sağlandığı,

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 51. maddesi ve anasözleşmenin 33. maddesine göre parasal yükümlülüklerle ilgili kararın oyların yarısından fazlası ile alınması gerektiği, ancak takip dayanağı parasal yükümlülüğe ilişkin kararın 33 oyla alındığından geçersiz olduğu gerekçesiyle, davanın reddine ve kötüniyet sübut bulmadığından davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir. 1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik Bulunmamasına göre, davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2-Davalı vekilinin temyiz itirazlarına gelince; a)Dava, aidat alacağının tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Anayasa'nın 141/3. maddesi uyarınca, bütün mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli olarak yazılmalıdır. .../...

S.2

Dava tarihinde yürürlükte olan HMK'nın 297/1-c maddesi uyarınca, hükmün tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesini, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri içermesi gerekir.

Kararlarda bulunması gereken gerekçeler sayesinde taraflar, hükmün hangi maddi ve hukuki sebebe dayandırıldığını anlayabilecekleri gibi, karar aleyhine kanun yoluna başvurulduğunda da HUMK'nın 428. maddesi uyarınca Yargıtay incelemesi sırasında ancak bu gerekçe sayesinde kararın usul ve yasaya uygun olup olmadığı saptanabilecektir. Diğer bir anlatımla, Yargıtay denetimi ancak bir kararın gerekçe taşıması halinde mümkün olabilir.

Açıklanmaya çalışıldığı üzere, mahkemece, tarafların tüm delilleri açıkça değerlendirilerek davanın hangi gerekçeyle reddedildiğinin karara yansıtılması gerekirken, yetersiz gerekçeyle hüküm kurulması, Anayasa'nın 2. maddesinde düzenlenen hukuk devleti ilkesini, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 27. maddesinde düzenlenen hukuki dinlenilme hakkını ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkını ihlâl edecektir.

YHGK'nın 07.12.2011 tarih 15-708 E, 737 K. sayılı ilamında açıklandığı üzere; gerekçe, hakimin (mahkemenin) tespit etmiş olduğu maddi vakıalar ile hüküm fıkrası arasında bir köprü görevi yapar. Gerekçe bölümünde hükmün dayandığı hukuki esaslar açıklanır.

Hakim, tarafların kendisine sundukları maddi vakıaların hukuki niteliğini (hukuk sebepleri) kendiliğinden (re'sen) araştırıp bularak hükmünü dayandırdığı hukuk kurallarını ve bunun nedenlerini gerekçede açıklar ...Hukuku Ders Kitabı 6100 sayılı HMK'na Göre Yeniden Yazılmış, 22 Baskı, Ankara 2011, s.472). Hakim, gerekçe sayesinde verdiği hükmün doğru olup olmadığını, yani kendini denetler.

Üst mahkeme de, bir hükmün hukuka uygun olup olmadığını ancak gerekçe sayesinde denetleyebilir. Taraflar da ancak gerekçe sayesinde haklı olup olmadıklarını daha iyi anlayabilirler. Bir hüküm, ne kadar haklı olursa olsun, gerekçesiz ise tarafları doyurmaz (A.g.e., s. 472).

İİK'nın 67/2. maddesi " Bu davada borçulunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötüniyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre ret veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden (02.07.2012-6352/11 madde ile değişik)aşağı olmamak üzere uygun bir tazminata mahkum edilir." hükmünü içermektedir.

İİK’nın 67/2. madde hükmündeki düzenlemeye göre, borçlunun itirazında haksızlığının belirlenmesi ve alacağın likit olması halinde, istem varsa borçlu aleyhine icra inkar tazminatına; alacak likit olsun veya olmasın, böyle bir alacağa dayalı takibin, haksız ve kötüniyetli olması halinde ise istem varsa, borçlu lehine kötüniyet tazminatına hükmedilmesi gerekmektedir.

İşbu tazminata hükmedilmesi için takibin haksız olması tek başına yeterli olmayıp, ayrıca alacaklının takibi başlatmakta kötüniyetli olması da gerekmektedir. Alacaklının kötüniyetli sayılabilmesi için de, takibin haksız olduğunu bildiği ya da bilmesi gerektiği halde icra takibine girişmiş olması gerekir. Bu hususun ispat yükü de, davalı borçludadır. (Bkz. Prof.

Baki Kuru, İcra ve İflas Hukukunda Menfi Tespit Davası ve İstirdat Davası, Ankara 2003, sayfa 173 vd.) Dairemiz'in 19.01.2012 tarih ve 2011/2342 E., 2012/239 K; 14.05.2013 tarih ve 1991 E, 3176 K. sayılı ilamları da aynı yöndedir.

Davalı tarafça kötüniyet tazminatının tahsilinin istendiği, mahkemece, hüküm kısmında kötüniyet sübut bulmadığından bahisle talebin reddine karar verildiği anlaşılmış olup, gerekçede davalının kötüniyet tazminatı istemi yönünden herhangi bir tartışma ve değerlendirme yapılmamış olduğundan, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

b-Bozma nedenine göre, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.