Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2015/2927 K.2015/2700

Taraflar arasındaki kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

Davacı vekili, davalı kooperatif yönetim kurulunun 29.11.2012 tarih ve 49 sayılı kararı ile müvekkilinin kooperatif ortaklığından çıkarılmasına karar verildiğini, kooperatif ortaklığından çıkarılmaya ilişkin yönetim kurulu kararında davacının ortak olabilme şartını yitirdiğinden bahsedilmesine rağmen bu konuda hiçbir gerekçe gösterilmeksizin karar alındığını ileri sürerek, davalı kooperatif yönetim kurulunun 29.11.2012 tarih ve 49 sayılı ortaklıktan çıkarmaya ilişkin kararının iptalini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, kooperatif anasözleşmesinin 10. maddesinde ortaklık şartlarının sayıldığını, ortak olabilmek için sayılan sanayi kollarında imalatla veya tamiratla uğraşan küçük sanayici olunması gerektiğini, sadece şirket ortaklığının kooperatif ortaklığı için yeterli olmadığını, ayrıca davacının ortağı olduğu şirketin sadece elektrik ticareti yaptığını ve bu işin imalat ya da tamir niteliğinde olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının davalı kooperatifin üyesi iken yönetim kurulunun 29.11.2012 tarihli kararı ile üyelikten çıkarıldığı, gerekçe olarak da davacının davalı kooperatifin anasözleşmesinde sayılan iş kollarından biri ile uğraşmadığını ve kooperatif üyesi olmak için söz konusu iş kollarından birinde çalışmanın zorunlu olduğunun bildirildiği, ancak davalı kooperatif tarafından davacının durumunda olan üyeler hakkında çıkarma kararı verilmeden önce kooperatif anasözleşmesi 10.maddesi uyarınca Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'ndan görüş sorulmasının zorunlu olduğu, söz konusu olayda davalı kooperatif tarafından bunun yapıldığına ilişkin yazılı bir belge sunulmadığı gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Kooperatiflerde ortak olma koşullarının kaybedilmesi halinde ortaklık, kendiliğinden sona ermemektedir. Bu durumdaki ortağa çekilecek ihtarname ile, kooperatifin ortağı olmak koşulunu ihlâl ettiği belirtilerek, bu kooperatiften ayrılması, aksi halde ihraç edileceğinin bildirilmesi ve uygun süre verilerek anılan ortak olma koşulunu sağlaması yönünde imkân tanınması, uyarının gereği yerine getirilmediği takdirde ihracına karar verilmesi gerekmektedir. Anasözleşmede ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nda anılan ortaklık koşulunu kaybedenler için ihraç öncesinde ihtar gönderilmesi öngrülmemiş ise de, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 27. maddesinde parasal yükümlülükleri için ihraç öncesinde .../...

aranan uygun süre verilmesi koşulunun, kıyasen uygulanması gerekir. Bu uygulamanın YHGK'nın 27.04.2010 tarih ve 16-149 E, 212 K. sayılı ilamında da açıklandığı üzere, hayatın olağan akışına, iyiniyet kurallarına ve kooperatifin amacına uygun olduğunun kabulü gerekir.

Mahkemece, davacı ortağa makul süre ve ihraç ihtarı içeren ihtarname tebliğ edilmediği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, böyle bir ihtarnamenin tebliğ edilmesi durumunda incelenmesi gereken esasa ilişkin gerekçeye dayalı olarak davanın kabulü doğru olmamış ve 18.03.2013 olan dava tarihinin gerekçeli karar başlığında 01.04.2013 olarak yazılmış olması hatalı olmuş ise de, karar sonucu itibariyle doğru olduğundan kararın HUMK'nın 438/son maddesi gereğince gerekçesi değiştirilerek onanması, gerekçeli karar başlığındaki dava tarihinin düzeltilmesi gerekmiştir.