Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2015/3353 K.2016/2808

Taraflar arasındaki üyeliğin tespiti davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı, dava dışı ....'nun davalı kooperatif nezdinde bulunan, A blok, 2 numaralı bağımsız bölüme isabet eden kooperatif hissesini, 24.10.2005 tarihinde, .... 3. Noterliği'nce düzenlenen sözleşme ile devraldığını, üyeliğinin tespiti için davalı kooperatife noter kanalıyla ihtarname gönderdiğini, ayrıca şifahi olarak da talepte bulunduğunu, ancak talebinin kabul edilmediğini, yatırdığı aidat bedellerinin kooperatifçe alınmadığını, bu nedenle .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nden tevdi mahalli tayinini istemek zorunda kaldığını ileri sürerek, üyeliğinin tespitini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacıya hisse devreden dava dışı ....'nun müvekkili kooperatifin yönetim kurulu eski başkanı olduğunu, 16.06.2005 tarihli genel kurulda ibra edilmediğini, görev yaptığı dönemde usulsüz harcamaları nedeniyle kooperatifi zarara uğrattığını, kooperatifçe .... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2006/37 E. sayılı dosyası ile sorumluluk davası açıldığını ve hissesine ihtiyati tedbir konulduğunu, mal kaçırma ihtimali nedeniyle davacıya yaptığı hisse devrine izin verilmediğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemenin, davacının ortaklık talebinin reddi üzerine öncelikle genel kurula müracaat etmesi gerektiği, itirazının genel kurul tarafından da reddedilmesi üzerine dava açabileceği gerekçesiyle davanın reddine dair verilen kararının, davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 25.05.2009 tarih ve 4907 E., 6285 K. sayılı ilamı ile, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 14/3. maddesinde ortaklığın devredilebileceği, devralan kişinin ortaklık niteliklerini taşıması halinde yönetim kurulunun bu kişiyi ortaklığa kabul edeceği hususlarının düzenlendiği,

anılan fıkranın 06.10.1988 tarih ve 3476 sayılı Kanun ile değiştirilmesinden önceki metninde, ortaklığın devri konusunda anasözleşmeye kısıtlayıcı hükümler konulabileceği düzenlenmiş iken değişiklik ile hisse devralan lehine düzenleme yapılmış olduğu, hisse devri kabul edilmeyen kişinin bu karara karşı genel kurula müracaat zorunluluğu olmadan dava açabilmesinin mümkün olduğu, bu nedenle mahkemece işin esasına girilerek, tarafların iddia ve savunmaları ile dosyadaki delillerin değerlendirilmek suretiyle hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerektiği belirtilerek bozulması üzerine, mahkemece, bozma ilamına uyularak,

davanın kabulüne ve davacının davalı kooperatif üyesi olduğunun tespitine dair verilen kararın, bu kez, davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine, Dairemizin 15.11.2011 tarih ve 2011/4189 E., 1709 K. sayılı ilamı ile, devralanın ortaklık şartlarını taşıdığını saptayan yönetimin, devir alanı üyeliğe kabul zorunluluğunun 1163 sayılı Koperatifler Kanunu'nun 14. ve anasözleşmenin 17. maddesi hükümlerinin bir gereği olduğu, ancak, somut olayda durumun farklı olduğu, devreden eski kooperatif başkanı ve kooperatif ortağı olan .... hakkında yöneticilik sıfatı nedeniyle kooperatifi zarara uğrattığı iddiasıyla hukuk ve ceza davalarının mevcut olduğu,

bu davalardan davalı kooperatif lehine karar ve tazminat çıkması halinde tazminatın dava dışı ....'nun payından tazmini gerekeceği, bu olanağın kullanılmasını teminen davalı kooperatifin TMK'nın 2. maddesi çerçevesinde, payını davacıya devreden dava dışı ....'nun payının devrini engelleme hakkı bulunduğunun kabulü gerektiği, ayrıca, dava dışı .... hakkında .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2007/4 E. sayılı dosyasında ve ....

Ağır Ceza Mahkemesi'nde açılan hukuk ve ceza dava dosyaları getirtilip değerlendirilmeden karar verilmesinin de doğru olmadığı belirtilerek bozulması üzerine, mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; ....

2. Ağır Ceza Mahkemesi’nin 2009/40 E., 2010/195 K. sayılı dosyasının incelenmesinde, sanık .... ve diğer sanıkların zimmet suçunu işlemedikleri sabit olduğundan beraat kararı verildiği, kararın kesinleştiği, ....

2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2008/2 E., 2014/225 K. sayılı dava dosyasının, davacı ....’nun hissesini devrettiği ...’nın, davalı kooperatif ortaklığına kabul edilmesi sebebiyle konusuz kaldığı ve davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, davacının, 04.08.2013 tarihli genel kurul kararı ile davalı kooperatif tarafından ortaklığa kabul edildiği,

genel kurul kararında davacı ...'dan, devir tarihinden itibaren ödenmesi gereken aidat tutarlarının tahsiline karar verilmiş olmasının kooperatif anasözleşmesine göre taşınmazın ortağa teslimine engel bir durum oluşturmayacağı, davacının talebinin de hisse devrine ilişkin üyeliğinin tespiti olduğu, bu durumda davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle, esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

.... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2006/37 E., 2013/210 K. sayılı dosyası kapsamından, davacı kooperatif tarafından davalı .... ve arkadaşları aleyhine genel kurul kararları ve Kooperatifler Kanunu'na aykırı davrandıkları ve kooperatifi zarara uğrattıkları belirtilerek, şimdilik 75.000,00 TL'nin tahsili için dava açıldığı, davacı vekilinin feragat etmesi üzerine, davanın feragat nedeniyle reddine karar verildiği, kararın 23.09.2013 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Dairemizin uyulmasına karar verilen bozma ilamında esas numarası yanlış yazılmakla birlikte, dava dışı .... hakkında .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açılan hukuk dava dosyasının getirtilip değerlendirilmesi istendiğine göre, mahkemenin özetlenen dosya kapsamına göre, hükmün gerekçe bölümünde bu dosyanın da değerlendirilmesi gerekmekte ise de, kararın niteliğine göre değerlendirilmemesi sonuca etkili olmamıştır.

Öte yandan, 04.08.2013 tarihli genel kurulda, devrin, aidatların ödenmesi koşuluyla kabul edildiğine ilişkin herhangi bir kabul bulunmadığından, mahkemenin, davanın konusuz kaldığına karar vermesi doğru olmuştur.

Bu açıklamalara ve dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı doğrultusunda inceleme yapılıp hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, bozmanın kapsamı dışında kesinleşmiş olan yönlere ilişkin temyiz itirazları incelenemeyeceğine göre, davalı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.