Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2015/3987 K.2015/5898

Taraflar arasındaki kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı kooperatif temsilcilerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davalı kooperatif üyesi olan müvekkilinin, parasal yükümlülüklerini yerine getirmediği gerekçesiyle ihraç edildiğini, ihraç kararının kanunda öngörülen süreler beklenmeden alındığını, müvekkiline gönderilen ihtarnamenin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek, müvekkilinin ihracına ilişkin davalı kooperatif yönetim kurulunun 16.12.2013 gün ve 060 sayılı kararının iptalini talep ve dava etmiştir.

Davalı temsilcileri, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; davalı kooperatif tarafından düzenlenen 24.05.2013 tarihli ihtarname ile, 10 aylık aidat borcunun tamamının ödenmemesi halinde ihraç kararı verileceğinin davacıya bildirildiği, davacının 03.12.2013 tarihinde davalıya cevaben, borçlarının tamamını yatırdığını ve borcunun bulunmadığını belirten ihtarname düzenlediği, davalı kooperatif yönetim kurulunun 16.12.2013 tarih ve 060 sayılı kararı ile davacının kooperatif ortaklığından çıkarılmasına karar verildiği, bu karardan sonra davacı hakkındaki ihraç kararının genel kurulda görüşülmediği gibi 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 27. maddesine muhalefet edildiği gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı kooperatif temsilcileri temyiz etmiştir.

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5. maddesinin yürürlükte bulunduğu dönemde Asliye Hukuk Mahkemeleri ile Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişki iş bölümü ilişkisi iken, 6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanun’un 5. maddesinde yapılan değişiklikle Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasında ilişki görev ilişkisi olarak değiştirilmiş ve bu durumda göreve ilişkin usul hükümlerinin uygulanacağı hükme bağlanmıştır.

Ancak, 6335 sayılı Yasa’nın 38. maddesi uyarınca 6102 sayılı TTK’na eklenen geçici 9. madde ile bu kanunun göreve ilişkin hükümlerinin, bu kanunun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden önce açılan davalarda uygulanamayacağı, bu davaların açıldıkları tarihte yürürlükte bulunan kanun hükümlerine tabi olduğu belirtilmiştir.

Dava, 01.07.2012 tarihinden sonra açılmış olup, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 99. maddesi uyarınca ticari dava niteliğini haiz ise de, yargı çerçevesinde Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmamakta ise, 6102 sayılı TTK'nın 5/4. maddesinde Asliye Hukuk Mahkemesi'nce davaya devam edilmesi ve görevsizlik kararı verilmemesi gerektiği açıkça öngörüldüğünden, bu davaya Asliye Hukuk Mahkemesi olarak bakılmasında bir usulsüzlük bulunmamaktadır.

Dava, ihraç kararının iptali istemine ilişkindir.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 27. ve Yapı Kooperatifleri Tip Anasözleşmesinin 14/2. maddelerinde parasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen kooperatif üyelerinin ihracı prosedürü düzenlenmiş olup, bu tür davalarda, mahkemece öncelikle, aidat borcunun ödenmesi için üyeye iki ihtarın gönderilip gönderilmediği ve bu ihtarların usulüne uygun olarak tebliğ edilip edilmediği, ilk ihtarnamenin ödemesi 30 gün geciktirilmiş borcu içerip içermediği, böyle bir borcun ödenmesi için birinci ihtarda 10 gün, ikinci ihtarda 1 aylık sürenin verilip verilmediği,

bu süre içerisinde ödememe halinde müeyyidenin ne olduğunun ve ödenmesi istenen borcun miktarının ve neye ilişkin olduğunun açık ve anlaşılır olarak belirtilip belirtilmediği tespit edilmelidir. Tüm bu aşamalarda bir eksiklik bulunmaması halinde ihtarlarda istenen borcun gerçek borç olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir.

Somut olayda, davalı kooperatif tarafından keşide edilen 24.05.2013 tarihli birinci ihtarnamede, davacı üyenin borç miktarı, on günlük ödeme süresi bulunmadığı gibi 05.11.2015 tarihli ikinci ihtarnamede ise aynı şekilde borç miktarı ve bir aylık ödeme süresi ile müeyyidesine yer verilmemiştir.

Bu durumda mahkemece, davalı kooperatifçe gönderilen ihtarnamelerin 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 27. ve Yapı Kooperatifleri Tip Anasözleşmesi'nin 14/2. maddelerinde düzenlenen koşullara uygun olmadığı, bu ihtarlara dayalı olarak ihraç kararı verilemeyeceği gerekçesiyle yetinilerek, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 16/3 ve 4, anasözleşmenin 14/2 ve 3. madde hükümleri uyarınca ortağın genel kurula itiraz ya da mahkemeye dava açma hakkı bulunduğu, ihraç kararının genel kurulda görüşülmesinin zorunlu koşul olmadığı ve davanın kabulüne gerekçe yapılamayacağı gözardı edilerek,

"bu karardan sonra davacı hakkındaki ihraç kararının genel kurulda görüşülmediği" gerekçesine de dayanılması doğru olmamış ise de, karar sonucu itibariyle doğru olduğundan, hükmün HUMK 438/son maddesi uyarınca gerekçesi kısmen değiştirilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.